Hướng tới năm 2030, Hải Phòng đang xây dựng hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO cùng kỷ niệm 700 năm ngày sinh Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh. Quá trình này cũng mở ra cơ hội nghiên cứu sâu hơn những giá trị ông để lại.
- Bạo lực học đường: Cần song hành xử lý và giáo dục
- Nam sinh đánh cô giáo: Trách nhiệm hình sự và yêu cầu giáo dục
- Một hộ dân bị cưỡng chế kê biên tài sản vì nợ tiền ngân hàng
Tuệ Tĩnh (1330-1400) được suy tôn là một trong những ông tổ của nền y học cổ truyền Việt Nam. Với tư tưởng “Nam dược trị Nam nhân”, ông đề cao việc sử dụng dược liệu bản địa, tìm kiếm phương pháp chữa bệnh phù hợp với điều kiện tự nhiên và đời sống người Việt.
Những tri thức, kinh nghiệm ấy được hệ thống hóa trong các trước tác như “Nam dược thần hiệu”, “Hồng Nghĩa giác tư y thư”. Không chỉ có ý nghĩa đối với y học, tư tưởng của Tuệ Tĩnh còn thể hiện tinh thần tự chủ trong việc khai thác nguồn lực sẵn có để chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Cuộc đời ông cũng cho thấy sự gắn bó giữa y thuật và lòng nhân ái. Là một thiền sư, Tuệ Tĩnh từng sử dụng các cơ sở chùa chiền làm nơi trồng cây thuốc, chữa bệnh cho nhân dân. Tinh thần từ bi của Phật giáo vì thế được thể hiện qua những việc làm thiết thực, kết nối đời sống tu hành với trách nhiệm đối với cộng đồng.
Trong hơn 10 năm qua, Việt Nam có thêm nhiều danh nhân được UNESCO thông qua nghị quyết cùng kỷ niệm năm sinh hoặc năm mất, như Nguyễn Du (2015), Chu Văn An (2019), Nguyễn Đình Chiểu và Hồ Xuân Hương (2021), Hải Thượng Lãn Ông (2023), Lê Quý Đôn (2025).
Những sự kiện này góp phần giới thiệu với thế giới các thành tựu, giá trị được tạo dựng trong lịch sử Việt Nam. Đồng thời, đây cũng là dịp để nhìn lại những di sản được trao truyền qua nhiều thế hệ, nhận diện các đóng góp của tiền nhân và tiếp tục tìm kiếm những hướng nghiên cứu mới.
Trường hợp Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác là một ví dụ. Bên cạnh vị thế của một danh y lớn, di sản của ông còn cho thấy những quan niệm sâu sắc về y đức, cách sống và trách nhiệm của người thầy thuốc. Lời căn dặn về việc tận tâm cứu người, đồng thời đúc kết tri thức để truyền lại cho đời sau, vẫn gợi mở những suy ngẫm về giá trị của nghề y.
Với Tuệ Tĩnh, việc xây dựng hồ sơ khoa học không chỉ hướng tới một dấu mốc kỷ niệm. Theo kế hoạch, từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2028, Hải Phòng sẽ khảo sát, sưu tầm, xác minh tư liệu về thân thế, sự nghiệp và di sản của ông; tổ chức nghiên cứu, hội thảo nhằm đánh giá những đóng góp trong y học, Phật giáo, văn học, văn hóa cũng như phạm vi ảnh hưởng ở khu vực và quốc tế.
Cùng với đó, thành phố sẽ tập trung bảo tồn, phát huy các di tích gắn với cuộc đời và sự nghiệp của danh nhân, tiêu biểu là cụm di tích Đền Xưa – Chùa Giám – Đền Bia.
Những công việc này có ý nghĩa ngay trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, bởi việc hệ thống hóa tư liệu và nghiên cứu di tích sẽ góp phần làm rõ hơn tầm vóc của Tuệ Tĩnh. Qua đó, các giá trị về y học, văn hóa và tinh thần nhân ái có thêm cơ sở để được bảo tồn, tiếp tục nghiên cứu và phát huy trong đời sống hôm nay.
Nguyễn Mùi (tổng hợp)
