Arab Saudi và UAE bộc lộ khác biệt chiến lược tại Yemen, Sudan và Israel, khiến quan hệ đồng minh lâu năm dần chuyển sang cạnh tranh, đối đầu.
- 5 điều dại dột con người thường mắc phải trong đời
- thay đổi nhiệt độ đột ngột dễ gây đột quỵ, vì sao?
- Hoa anh đào nở rộ nơi phên dậu Tổ quốc: Bản làng Kỳ Sơn hóa “thung lũng hồng” cuối năm
Arab Saudi và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) từng được xem là hai trụ cột song hành của an ninh Trung Đông. Tuy nhiên, những diễn biến gần đây cho thấy mối quan hệ này đang rạn nứt sâu sắc khi lợi ích chiến lược của mỗi bên ngày càng tách rời, thậm chí đối nghịch.
Căng thẳng bùng phát ngày 30/12/2025, khi Riyadh công khai cáo buộc Abu Dhabi tạo ra mối đe dọa đối với an ninh quốc gia Arab Saudi và tuyên bố sẽ áp dụng mọi biện pháp cần thiết để đáp trả. Nguyên nhân trực tiếp xuất phát từ Yemen, nơi các nhóm vũ trang do Arab Saudi hậu thuẫn để mất quyền kiểm soát nhiều khu vực biên giới vào tay lực lượng được UAE ủng hộ.
Arab Saudi và UAE rạn nứt từ chiến trường Yemen
Sau những tổn thất tại Yemen, Arab Saudi yêu cầu UAE rút toàn bộ lực lượng khỏi quốc gia này trong vòng 24 giờ và chấm dứt mọi hỗ trợ đối với các phe phái vũ trang. Đáp lại, Bộ Quốc phòng UAE thông báo đã tự nguyện kết thúc nhiệm vụ của đơn vị chống khủng bố tại Yemen, song không đề cập đến yêu cầu ngừng hậu thuẫn các lực lượng địa phương.
Diễn biến này phản ánh sự khác biệt ngày càng rõ trong cách tiếp cận của hai nước đối với cuộc xung đột Yemen. Trong khi Riyadh ưu tiên bảo vệ an ninh biên giới và duy trì ảnh hưởng đối với chính quyền trung ương Yemen, Abu Dhabi lại tập trung hậu thuẫn các lực lượng địa phương nhằm mở rộng vai trò chiến lược tại các cảng biển và tuyến hàng hải then chốt.
Khác biệt chiến lược ngày càng lộ rõ
Quan hệ giữa hai nước từng rất khăng khít, đặc biệt sau năm 2011 khi phong trào Mùa xuân Arab lan rộng khắp Trung Đông. Arab Saudi và UAE khi đó liên kết chặt chẽ nhằm đối phó với các phong trào Hồi giáo chính trị, triển khai lực lượng chung tới Bahrain để dập tắt biểu tình và hậu thuẫn cuộc đảo chính quân sự tại Ai Cập năm 2013.
Năm 2014, khi lực lượng Houthi chiếm thủ đô Sanaa của Yemen, Arab Saudi đã dẫn đầu liên quân quốc tế, trong đó có UAE, mở chiến dịch quân sự nhằm khôi phục chính quyền được quốc tế công nhận. Sự hợp tác này tiếp tục được củng cố vào năm 2017, khi hai nước cùng dẫn đầu chiến dịch tẩy chay Qatar với cáo buộc Doha ủng hộ chủ nghĩa khủng bố.
Tuy nhiên, theo thời gian, tham vọng địa chính trị của mỗi bên dần khác biệt. Arab Saudi tập trung củng cố vai trò lãnh đạo khu vực, trong khi UAE theo đuổi chiến lược linh hoạt hơn, mở rộng ảnh hưởng kinh tế, quân sự và ngoại giao độc lập.
Từ đồng minh chiến lược đến đối thủ khu vực
Mối quan hệ cá nhân giữa Thái tử Arab Saudi Mohammed bin Salman (MBS) và Thái tử UAE Mohamed bin Zayed al-Nahyan (MBZ) từng là nền tảng quan trọng cho liên minh song phương. Theo giới quan sát, MBZ đã ủng hộ mạnh mẽ MBS trong quá trình trở thành Thái tử và sau đó là nhà lãnh đạo thực quyền của Arab Saudi vào năm 2018.
Tuy nhiên, khi cả hai quốc gia cùng trỗi dậy với tham vọng dẫn dắt khu vực, sự cạnh tranh trở nên khó tránh khỏi. Những bất đồng tại Yemen chỉ là biểu hiện rõ nét nhất cho quá trình chuyển dịch từ quan hệ đồng minh chiến lược sang trạng thái vừa hợp tác, vừa đối đầu giữa Arab Saudi và UAE.
Theo: VnExpress
