Không mang vẻ ngoài rực rỡ, bánh gai Tứ Trụ vẫn dễ nhận ra với lớp vỏ đen bóng, mềm dẻo và hương thơm đặc trưng của lá gai. Bên trong bánh là nhân đậu xanh, dừa nạo và vừng rang, tạo vị bùi béo, ngọt dịu. Đây là món quà quê được nhiều người lựa chọn sau những chuyến khám phá Thanh Hóa.
- Lũ cuốn trôi thuyền, 10 người dân được cứu thành công
- Nhà máy Hàn Quốc tại Bắc Ninh chịu cú sốc kép
- Chiếc xe tải nằm ngang giữa cao tốc lúc rạng sáng
Bánh gai nổi tiếng của xứ Thanh gắn với làng Mía, nay thuộc xã Xuân Hòa. Nghề làm bánh được cho là xuất hiện từ thời Hậu Lê và từng được dùng làm sản vật tiến vua. Trải qua nhiều thế hệ, người dân địa phương vẫn duy trì nghề truyền thống, đưa bánh gai từ món quà dân dã trở thành một nét riêng trong ẩm thực Thanh Hóa.
Điểm đặc biệt của bánh nằm ở lớp vỏ màu đen tự nhiên. Lá gai sau khi luộc được giã hoặc xay nhuyễn, trộn cùng bột nếp và mật mía để tạo thành khối bột dẻo. Phần nhân được làm từ đậu xanh đồ chín, dừa nạo, vừng rang và đường, sau đó sên kỹ để đạt độ kết dính, thơm bùi.
Để có chiếc bánh ngon, người làm phải chú ý từng công đoạn. Vỏ và nhân được chia với tỷ lệ phù hợp trước khi gói trong lá chuối. Bánh cần được gói vuông vức, vừa tay và không quá chặt để khi hấp, phần vỏ chín đều, giữ được độ mềm dẻo đặc trưng.
Gia đình ông Hoàng Văn Huấn tại xã Xuân Hòa đã có hơn 30 năm làm bánh gai. Cơ sở hiện kết hợp kinh nghiệm truyền thống với máy móc ở một số công đoạn như xay bột, phối trộn nguyên liệu và hấp bánh. Mỗi ngày, cơ sở làm khoảng 1.000 chiếc, tạo việc làm thường xuyên cho 4-6 lao động địa phương.
Sau nhiều giờ hấp, bánh gai hoàn thiện có màu đen óng, mùi thơm nhẹ của lá gai và phần nhân mềm bùi. Những chiếc bánh được xếp gọn, buộc lạt hoặc đóng gói để bán tại các cửa hàng đặc sản, tuyến quốc lộ và điểm du lịch. Một số cơ sở còn chú trọng nhãn mác, bao bì và tham gia chương trình OCOP nhằm mở rộng thị trường.
Giá bánh chỉ vài chục nghìn đồng nên du khách dễ dàng mua về làm quà. Với hương vị giản dị, nguyên liệu quen thuộc và cách chế biến được lưu truyền qua nhiều đời, bánh gai Tứ Trụ vẫn giữ sức hút riêng. Món bánh không chỉ góp phần quảng bá đặc sản Thanh Hóa mà còn lưu giữ một phần nét văn hóa ẩm thực của người xứ Thanh.
Thành Luân (tổng hợp)
