Đề xuất ‘trộn’ thí sinh nhiều trường ở kỳ thi tốt nghiệp THPT

Thầy Nguyễn Văn Quý đề xuất Bộ GD&ĐT quy định mỗi điểm thi tốt nghiệp THPT có thí sinh của ít nhất hai trường, đồng thời dành cơ chế xem xét riêng cho địa bàn đặc biệt khó khăn.

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh Bộ GD&ĐT rà soát Quy chế thi năm 2027 sau sai phạm tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang trong kỳ thi năm 2026. Việc bố trí thí sinh liên trường được kỳ vọng góp phần hạn chế nguy cơ gian lận. Đại diện Bộ Công an cũng cảnh báo rủi ro khi học sinh cùng trường tập trung tại một điểm, đồng thời đề nghị siết việc phân công cán bộ coi thi và giám sát các khâu tổ chức.

Theo thầy Quý, quy định này nên được áp dụng thống nhất trên toàn quốc, thay vì chỉ dừng ở mức khuyến khích. Kỳ thi tốt nghiệp THPT hiện vừa phục vụ xét công nhận tốt nghiệp, vừa là căn cứ quan trọng để nhiều trường đại học tuyển sinh; vì vậy, tính nghiêm túc và công bằng phải được bảo đảm ở mọi điểm thi.

Thực tế, Hà Nội và một số địa phương đã bố trí thí sinh từ nhiều trường tại cùng điểm thi trong nhiều năm. Tuy nhiên, vẫn còn nơi chỉ có học sinh của một trường dự thi, khiến cách bảo đảm công bằng giữa các điểm thi chưa đồng đều.

Thầy Quý nhận định phần lớn địa phương có thể triển khai nếu chuẩn bị kỹ lưỡng. Với miền núi, vùng sâu, vùng xa, khoảng cách và giao thông là những trở ngại cần tính đến; trường hợp thực sự không thể đáp ứng phải báo cáo để Bộ GD&ĐT xem xét, quyết định.

Nếu được đưa vào Quy chế thi tốt nghiệp THPT năm 2027, các Sở GD&ĐT cần rà soát mạng lưới trường, số lượng thí sinh và điều kiện đi lại để sắp xếp điểm thi phù hợp. Nơi các trường ở gần nhau có thể tổ chức thuận lợi hơn, còn địa bàn đặc biệt khó khăn cần phương án riêng.

Về việc đi lại, ăn ở, thầy Quý nêu quan điểm: “Thầy cô di chuyển để trò không phải đi xa”. Theo đó, cần tăng cường điều động cán bộ làm thi chéo giữa các địa phương, hạn chế việc học sinh phải đi xa; nếu không tránh được, địa phương cần có nguồn hỗ trợ chi phí và nơi ăn nghỉ cho thí sinh cùng gia đình.

Bên cạnh việc trộn thí sinh, thầy Quý đề nghị triển khai camera giám sát phòng thi, tăng cường coi thi và chấm thi chéo, huy động thêm giảng viên đại học. Cán bộ, giáo viên của trường sở tại cần được hạn chế tham gia coi thi, chỉ bố trí những người thật sự cần thiết.

Công tác thanh tra, kiểm tra cũng cần được đẩy mạnh; kết quả thi phải được phân tích sau kỳ thi để kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường. Những hành vi gian lận hoặc tiếp tay cho gian lận cần bị xử lý nghiêm.

Theo thầy Quý, phương án bố trí thí sinh từ nhiều trường có thể khiến việc tổ chức phức tạp và tốn kém hơn, nhưng không nên vì thuận tiện hay tiết kiệm mà xem nhẹ sự công bằng. Trong xét tuyển đại học, chênh lệch chỉ 0,01 điểm cũng có thể ảnh hưởng cơ hội trúng tuyển; sai phạm tại một điểm thi vì thế có thể gây thiệt thòi cho thí sinh ở nơi khác.

Thầy Quý cũng bày tỏ quan điểm nên bỏ việc dùng học bạ để xét tuyển đại học, hướng tới một kỳ thi tuyển sinh chung có kết quả đáng tin cậy, thay vì để học sinh phải dự nhiều kỳ thi riêng. Mục tiêu cuối cùng, theo ông, là bảo vệ những em học thật, thi thật và không để các sai phạm trong tổ chức thi làm ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của các em.

Đức Vinh (tổng hợp)