Quốc hội xem xét cắt giảm 58 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, trong đó có nhiều lĩnh vực dịch vụ với đông doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, nhằm giảm rào cản khi gia nhập thị trường.
- Nhóm đòi nợ gây sức ép tại bệnh viện, bác sĩ phải trả thay
- Hải Phòng dự kiến tinh gọn mạng lưới trường công lập
- Hà Nội nắng 37 độ C sau chuỗi ngày mưa lớn
Chiều 05/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV Luật Đầu tư, dự kiến giảm 58 trong tổng số 198 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện hiện hành. Danh mục này tập trung vào các lĩnh vực như kế toán, tư vấn thuế, huấn luyện an toàn lao động, đào tạo ngắn hạn và chăm sóc cộng đồng, nơi phụ nữ có tỷ lệ làm chủ và tham gia lao động cao.
Theo số liệu VCCI công bố cuối năm 2025, doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ chiếm khoảng 20-24% tổng số doanh nghiệp cả nước, chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Nhóm này vừa phải vận hành hoạt động kinh doanh với nguồn vốn hạn chế, quan hệ kinh doanh chưa rộng, vừa đảm nhiệm nhiều công việc gia đình.
Khảo sát Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) cho thấy hơn 50% doanh nghiệp nhỏ và vừa phải dành đáng kể thời gian, chi phí không chính thức để xử lý các thủ tục cấp phép. Với những doanh nghiệp quy mô nhỏ, mỗi yêu cầu phát sinh trong quá trình hoạt động đều có thể trở thành thêm một khoản thời gian và chi phí phải cân đối.
Gỡ giấy phép nhưng cần giảm cả gánh nặng phía sau
Không ít điều kiện kinh doanh không xuất hiện trực tiếp dưới dạng giấy phép ban đầu mà được thể hiện qua tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc yêu cầu về nhân sự trong các thông tư, nghị định hướng dẫn. Những quy định này được giới chuyên môn gọi là “giấy phép con” ẩn danh.
Chị Ngọc Diệp, chủ một cơ sở đào tạo nghề ngắn hạn tại Hà Nội, cho biết dù ngành nghề đăng ký không thuộc diện bị cấm, quá trình vận hành vẫn có thể phát sinh yêu cầu về diện tích phòng học, chứng chỉ giảng viên và các đợt kiểm tra theo thông tư chuyên ngành.
Trước đó, Chính phủ ban hành Nghị quyết 66/17 ngày 15/5/2026, cắt giảm 56 ngành nghề và sửa đổi phạm vi 14 ngành nghề khác, tạo cơ sở cho danh mục mới trình Quốc hội. Dự thảo Luật hiện tại tiếp tục kế thừa, mở rộng việc cắt giảm lên 58 ngành nghề và dự kiến có hiệu lực từ 01/9/2026.
Ông Nguyễn Quang Đồng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Phát triển Truyền thông (IPS), cho rằng khi đánh giá cải cách thủ tục cần tính đến thời gian thực tế để hoàn thành toàn bộ quy trình. Có những hồ sơ được hệ thống ghi nhận trả đúng hạn nhưng doanh nghiệp vẫn phải bổ sung, chỉnh sửa nhiều lần.
Tại nghị trường, đại biểu Nguyễn Duy Thanh (đoàn Cà Mau) cho rằng điều doanh nghiệp quan tâm không chỉ là số giấy phép được xóa mà còn là số thủ tục và chi phí thực tế được giảm. Ông cảnh báo việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm có thể dẫn tới tình trạng doanh nghiệp bỏ được một giấy phép nhưng phải tiếp nhiều đoàn kiểm tra hoặc cung cấp lại cùng một loại hồ sơ cho nhiều cơ quan.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) cũng đề nghị sớm có văn bản hướng dẫn chuyển tiếp rõ ràng để hạn chế nguy cơ phát sinh chi phí phi chính thức trong quá trình thực hiện.
Từ thực tế kinh doanh, chị Thu Trang, chủ cơ sở sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ xuất khẩu tại Bắc Ninh, cho rằng nếu một giấy phép được bỏ nhưng sau đó mỗi tháng phải tiếp nhiều đoàn kiểm tra liên ngành khác nhau thì áp lực đối với doanh nghiệp vẫn còn lớn. Gánh nặng này càng đáng lưu ý với những nữ chủ doanh nghiệp đồng thời phải quản lý sản xuất và lo việc gia đình.
Việc cắt giảm 58 ngành nghề có điều kiện có thể mở thêm dư địa cho doanh nghiệp, nhưng hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào cách các quy định được thực thi. Nếu giấy phép được gỡ bỏ nhưng thủ tục, kiểm tra và yêu cầu hồ sơ tiếp tục chồng chéo, gánh nặng mà doanh nghiệp phải chịu sẽ chưa thực sự được giải quyết.
Nguyễn Nhàn (tổng hợp)
