Trong bối cảnh xung đột Trung Đông đẩy giá xăng tăng, các nước châu Âu đang triển khai nhiều chiến lược đa dạng, từ áp trần giá đến trợ cấp để ổn định kinh tế.
- Lầu Năm Góc đề xuất bổ sung 200 tỷ USD cho các hoạt động quân sự tại Iran
- Thị trường kim loại quý thế giới chao đảo khi giá vàng bốc hơi hơn 1000 USD mỗi ounce
- Cháy xe điện: Lỗ hổng an toàn từ khóa điện tử và hệ thống sạc tại gia
Sự khác biệt trong các biện pháp can thiệp trực tiếp
Theo dữ liệu từ Ủy ban châu Âu (EC), xung đột tại Trung Đông đã khiến giá nhiên liệu trong khu vực biến động mạnh, tăng từ 0,1% đến 5% tùy theo từng quốc gia. Ghi nhận vào ngày 3/3 tại Berlin, giá xăng bắt đầu chịu áp lực lớn, và đến ngày 16/3, mức giá sau thuế cho loại xăng Euro-super 95 tại Hà Lan đã chạm mốc 2,26 euro mỗi lít. Tính đến ngày 16/3 thị trường chứng kiến sự leo thang đáng kể khi có ba quốc gia ghi nhận mức giá vượt ngưỡng 2 euro, cao hơn mức trung bình chung của khối là 1,8 euro.
Nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ, chính phủ đã chọn cách giới hạn tần suất điều chỉnh giá tại các trạm bán lẻ. Đức yêu cầu các đại lý chỉ được phép tăng giá một lần mỗi ngày, trong khi tại Áo, việc điều chỉnh giá được giới hạn tối đa ba lần mỗi tuần kể từ giữa tháng 3. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tranh luận về tính hiệu quả thực tế biện pháp hành chính này trong việc bảo vệ người tiêu dùng.
Bên cạnh đó, việc áp trần giá đã dẫn đến những hệ lụy không mong muốn như hiện tượng “du lịch nhiên liệu”. Sau khi Slovenia áp mức trần 1,47 euro vào ngày 10/3, lượng lớn tài xế từ các nước láng giềng đã đổ xô sang mua xăng khiến nhiều trạm tại miền bắc Slovakia cạn kiệt, vào ngày 12/3 và 18/3, lần lượt Hungary và Slovakia đã điều chỉnh chính sách, áp giá riêng cho xe biển số ngoại quốc để bảo vệ nguồn cung nội địa.
Những cách tiếp cận gián tiếp và triển vọng chung của khu vực
Khác với các nước Đông Âu, Italy và Tây Ban Nha ưu tiên sử dụng hỗ trợ an sinh xã hội để giảm bớt gánh nặng năng lượng. Chính phủ Italy kích hoạt cơ chế thuế tiêu thụ, sử dụng doanh thu VAT tăng thêm để bù đắp chi phí, đồng thời tăng cường kiểm tra minh bạch giá. Trong khi đó, Tây Ban Nha chọn cách hỗ trợ gián tiếp thông qua việc cấm sa thải nhân viên vì lý do năng lượng, cấp phụ cấp đi lại và đóng băng giá thuê nhà.
Tại Vương quốc Anh, giá nhiên liệu ghi nhận vào ngày 12/3 ở mức 1,4 bảng mỗi lít xăng nhờ chính sách đóng băng thuế kéo dài nhiều năm. Dù Thủ tướng Keir Starmer đã cân nhắc xem xét lại chính sách này vào ngày 11/3, nhưng sự phản đối từ phe bảo thủ cho thấy đây vẫn là một vấn đề chính trị nhạy cảm. Ngược lại, khối các nước Bắc Âu như Na Uy hay Thụy Điển lại tỏ ra khá điềm tĩnh, phần lớn nhờ vào tỷ lệ xe điện cao hoặc các đợt giảm thuế xăng dầu đã thực hiện từ trước đó.
Trong cuộc họp thượng đỉnh vào ngày 19/3, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) thừa nhận không có một “giải pháp thần kỳ” nào để hạ nhiệt giá năng lượng ngay lập tức. Chủ tịch Ủy ban châu Âu đề xuất các biện pháp như điều chỉnh ngành công nghiệp, nhưng lo ngại về sự chia rẽ giữa các nước thành viên. Một số quốc gia như Hà Lan và Tây Ban Nha cảnh báo rằng các can thiệp làm suy yếu mục tiêu khí hậu dài hạn của toàn khối.
Theo: VnExpress
