Đạo luật cấm nhận quà tại Florida từng được coi là biểu tượng chống lợi ích nhóm, nhưng nay lại khiến nhiều nghị sĩ rơi vào cảnh khó xử.
Luật cấm nhận quà được bang Florida ban hành từ năm 2006 từng được ca ngợi là một trong những quy định nghiêm khắc nhất nước Mỹ nhằm ngăn chặn lợi ích nhóm và tham nhũng chính trị. Tuy nhiên, gần 20 năm sau, chính đạo luật này lại đang đặt các nghị sĩ vào nhiều tình huống “dở khóc dở cười”, thậm chí khiến họ phải từ chối cả những món quà nhỏ nhặt như một chai nước hay giỏ trái cây.
Đầu tháng 12 vừa qua, mỗi nghị sĩ Hạ viện Florida nhận được một túi quà Giáng sinh sớm từ Ủy ban Bảo tồn Cá và Động vật Hoang dã Florida. Bên trong gồm loa bluetooth, cốc giữ nhiệt Yeti, chăn nhỏ và các vật phẩm quảng bá du lịch ngoài trời. Tuy nhiên, chỉ đến cuối ngày, toàn bộ số quà này đã bị thu hồi vì nguy cơ vi phạm đạo luật cấm nhận quà.
Đạo luật cấm nhận quà ra đời từ bê bối chính trị
Đạo luật có hiệu lực từ ngày 1/1/2006, cấm các nghị sĩ và quan chức cấp cao Florida nhận bất kỳ lợi ích có giá trị nào từ các nhà vận động hành lang hoặc tổ chức thuê họ. Đồng thời, các nhà vận động hành lang phải công khai tài chính liên quan đến hoạt động vận động chính sách.
Luật được thông qua sau hàng loạt bê bối bị phanh phui vào cuối thập niên 1990 và đầu những năm 2000. Khi đó, nhiều nghị sĩ bị cáo buộc nhận tài trợ du lịch nước ngoài, ăn uống, giải trí và thậm chí là các chuyến bay riêng do doanh nghiệp chi trả.
Ông Tom Lee, cựu Chủ tịch Thượng viện Florida – người từng thúc đẩy đạo luật – mô tả Tallahassee thời điểm đó là môi trường chính trị “sa đọa”, nơi việc nhận tiền và ưu đãi từ các nhóm vận động gần như trở thành thông lệ.
Đạo luật cấm nhận quà và những tình huống trớ trêu
Dù được đánh giá là đúng đắn về mặt đạo đức, luật cấm nhận quà lại khiến sinh hoạt thường ngày của các nghị sĩ trở nên gò bó. Không ít người buộc phải từ chối những món quà mang tính xã giao, quà lưu niệm hay đồ ăn đơn giản.
Theo luật sư Mark Herron – chuyên gia về đạo đức chính trị tại Tallahassee – đạo luật này vô tình làm thay đổi cách thức xây dựng quan hệ giữa nghị sĩ và các nhóm lợi ích. Thay vì gặp gỡ thân mật, ăn uống trực tiếp, các mối quan hệ ngày càng mang tính “giao dịch”, thông qua các khoản đóng góp cho ủy ban chính trị và chiến dịch tranh cử.
Luật cũng vấp phải phản ứng từ các chủ nhà hàng, doanh nghiệp dịch vụ tại thủ phủ Florida, khi lượng khách là nghị sĩ và nhà vận động hành lang sụt giảm rõ rệt.
Đạo luật cấm nhận quà và những kẽ hở tồn tại
Theo thời gian, đạo luật bị cho là đã xuất hiện nhiều kẽ hở. Các nghị sĩ không được nhận quà trực tiếp, nhưng vẫn có thể tham gia các sự kiện tài trợ nếu chi phí được chi trả thông qua ủy ban chính trị hoặc dưới danh nghĩa gây quỹ.
Hồ sơ tài chính cho thấy trong năm 2025, Walt Disney đã chi gần 800.000 USD cho các hoạt động ăn uống, giải trí và lưu trú liên quan đến các tổ chức chính trị tại Florida. Universal Studios cũng chi khoảng 450.000 USD cho các khoản tương tự.
Bên cạnh đó, việc Thống đốc Ron DeSantis từng nhận một máy chơi golf mô phỏng trị giá 28.000 USD cũng gây tranh cãi, dù ủy ban đạo đức kết luận đây là tài sản của bang chứ không phải quà tặng cá nhân.
Dù còn nhiều tranh cãi, Thượng nghị sĩ Don Gaetz – Chủ tịch Ủy ban Đạo đức và Bầu cử Thượng viện Florida – vẫn khẳng định luật cấm nhận quà là cần thiết. Ông cho biết bản thân đã trả lại nhiều giỏ quà gửi đến văn phòng, bởi không muốn mang cảm giác “mắc nợ” bất kỳ ai.
Theo: VnExpress
