Việc Mỹ chi 8,6 tỷ USD cho 11 tàu phá băng cho thấy nỗ lực thu hẹp khoảng cách với các đối thủ trong bối cảnh Bắc Cực thay đổi diện mạo vì biến đổi khí hậu.
- Mỹ giải cứu phi công khiến một chuẩn tướng Iran thiệt mạng
- Iran bác đề xuất của Mỹ và thời hạn chót từ ông Trump
- Iran tấn công tàu chiến Mỹ và các mục tiêu Israel: Căng thẳng leo thang tại Trung Đông
Khoảng cách năng lực giữa Mỹ và các đối thủ vùng cực
Giới quan sát cho rằng Bắc Cực đang nhanh chóng trở thành một trong những đấu trường địa chính trị quan trọng nhất thế giới khi băng tan mở ra những biên giới mới. Đối với Washington, việc duy trì sự hiện diện tại khu vực này không còn là lựa chọn mà đã trở thành một yêu cầu chiến lược bắt buộc nhằm bảo vệ các lợi ích cốt lõi. Tuy nhiên, các báo cáo gần đây chỉ ra rằng năng lực của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Mỹ đang có một khoảng cách rất lớn nếu so sánh với các quốc gia khác cùng có tuyên bố chủ quyền.
Trong khi Nga sở hữu đội tàu phá băng hùng hậu gồm hơn 40 chiếc, bao gồm cả các tàu chạy bằng năng lượng hạt nhân, thì Mỹ chỉ có 3 tàu phá băng vùng cực hoạt động cầm chừng. Một số nhà phân tích lưu ý rằng tàu Polar Star của Mỹ đã hoạt động quá lâu so với thiết kế, trong khi tàu Healy lại thường xuyên gặp sự cố kỹ thuật nghiêm trọng về máy móc. Sự bổ sung tàu Storis vào năm 2025 dù quan trọng nhưng được xem là vẫn chưa đủ để xoay chuyển tình thế trong ngắn hạn trước sức ép từ các đối thủ.
Thêm vào đó, sự trỗi dậy của Trung Quốc tại Bắc Cực với ít nhất 4 tàu phá băng đang hoạt động cũng khiến giới chức Mỹ không khỏi lo ngại về một cuộc đua quyền lực mới. Phần lớn các tàu phá băng nội địa của Mỹ hiện nay đều có thiết kế đơn giản và đã phục vụ từ thập niên 1960, dẫn đến tình trạng xuống cấp không thể tránh khỏi. Chính sự yếu kém về công cụ chuyên dụng này đã thôi thúc chính quyền Mỹ phải hành động nhanh chóng bằng một kế hoạch đầu tư bài bản và tốn kém hơn bao giờ hết.
Bài toán kinh tế và an ninh trên những tuyến hải hành mới
Việc Quốc hội Mỹ phê duyệt 8,6 tỷ USD để đóng mới 11 tàu phá băng được xem là một bước đi nhằm tái khẳng định vị thế của nước này tại vùng cực. Kế hoạch này không chỉ dựa vào nội lực mà còn tận dụng sự hợp tác quốc tế với các công ty đóng tàu Phần Lan để bù đắp sự thiếu hụt về hạ tầng và kỹ thuật trong nước. Giới chuyên gia nhận định rằng việc mất đi năng lực đóng tàu phá băng hạng nặng suốt 50 năm qua đã khiến Mỹ gặp nhiều khó khăn khi muốn khôi phục lại hạm đội này.
Động lực chính đằng sau quyết định này là thực tế băng tại Bắc Cực đang tan với tốc độ gần 100.000 km2 mỗi năm, mở ra những triển vọng thương mại vô cùng to lớn. Số liệu cho thấy lưu lượng tàu chở dầu thô qua khu vực này đã tăng gần 4 lần, trong khi tàu chở hàng cũng tăng mạnh, cho thấy nhu cầu sử dụng các tuyến đường vùng cực đang bùng nổ. Các tuyến hàng hải mới giúp rút ngắn quãng đường và thời gian di chuyển giữa các châu lục, mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp cho các quốc gia có khả năng dẫn đường.
Cuối cùng, không thể bỏ qua khía cạnh tài nguyên khi Bắc Cực được ước tính chứa tới 30% lượng khí đốt và 13% trữ lượng dầu mỏ chưa được khám phá của thế giới. Với giá trị khoáng sản tiềm năng lên tới 1.000 tỷ USD, khu vực này đang trở thành mục tiêu tranh giành của nhiều cường quốc nhằm đảm bảo an ninh năng lượng lâu dài. Do đó, việc sở hữu hạm đội tàu phá băng hiện đại chính là công cụ quan trọng để Mỹ tham gia vào quá trình phân chia và bảo vệ các nguồn lợi béo bở này trong tương lai.
Theo: Báo Dân trí
