Đường sắt tốc độ cao và cuộc đua chọn tư vấn quốc tế

Việt Nam đang nỗ lực tìm kiếm tư vấn nước ngoài để lập báo cáo khả thi cho dự án đường sắt nghìn tỷ, với tham vọng vận hành một phần vào năm 2035.

Đường sắt tốc độ cao áp dụng cơ chế thầu đặc thù

Chính phủ Việt Nam đã cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với gói tư vấn quan trọng nhất của dự án đường sắt trục Bắc – Nam. Ban Quản lý dự án Thăng Long hiện đang khẩn trương khảo sát thị trường để chọn ra đơn vị đủ năng lực thực hiện báo cáo khả thi và thiết kế FEED. Khoảng 80 nhà thầu quốc tế và trong nước đã vào tầm ngắm, cho thấy sự cạnh tranh gay gắt trong việc giành quyền định hình siêu dự án này.

Mục tiêu cốt lõi của gói thầu này là hoàn tất báo cáo khả thi trong vòng 30 tháng kể từ khi ký hợp đồng. Tư vấn sẽ phải trình báo cáo giữa kỳ sau 12 tháng để xác định hướng tuyến, công nghệ và các tiêu chuẩn kỹ thuật nền tảng. Đây là bước đi then chốt để Việt Nam tránh những sai sót về mặt kỹ thuật và tối ưu hóa chi phí đầu tư cho tuyến đường dài 1.541 km.

Quy trình lựa chọn tư vấn lần này chú trọng vào khả năng đánh giá độc lập và kinh nghiệm triển khai các dự án quy mô tương tự trên thế giới. Các chuyên gia kỳ vọng đơn vị tư vấn sẽ đưa ra được các giải pháp kỹ thuật giúp giảm thiểu tối đa ảnh hưởng đến các khu vực dân cư dọc tuyến. Việc này cũng bao gồm việc xây dựng hồ sơ để sẵn sàng chọn nhà thầu thi công cho giai đoạn sau.

Lộ trình công nghệ và bài toán giải phóng mặt bằng

Điểm đáng chú ý là Việt Nam hiện vẫn chưa xác định sẽ sử dụng công nghệ của quốc gia hay đối tác nào cho tuyến đường sắt này. Đơn vị tư vấn sẽ đóng vai trò người “giải bài toán” bằng cách đề xuất các phương án dựa trên thực tế và xu hướng thế giới. Quyết định cuối cùng về đối tác chuyển giao công nghệ sẽ chỉ được đưa ra sau khi báo cáo nghiên cứu khả thi được thẩm định kỹ lưỡng.

Để dự án không bị đình trệ, Quốc hội đã cho phép tách công tác giải phóng mặt bằng thành các dự án độc lập giao cho từng địa phương. Mục tiêu đặt ra là phải hoàn thành việc bàn giao mặt bằng sạch cho dự án vào quý IV năm 2028. Riêng hệ thống hạ tầng điện cao thế sẽ do EVN đảm nhiệm di dời để đảm bảo tính đồng bộ trong quá trình thi công.

Nghị quyết của Quốc hội cũng mở ra cơ chế linh hoạt, cho phép triển khai trước một số hạng mục nếu đủ điều kiện. Tư vấn được yêu cầu đề xuất phương án phân kỳ đầu tư sao cho có thể đưa vào khai thác một số đoạn tuyến trước năm 2035. Điều này giúp Việt Nam vừa có thể vận hành sớm, vừa tích lũy kinh nghiệm quản lý hệ thống đường sắt tốc độ cao hiện đại.

Theo: VietNamNet