Nhắc đến ẩm thực Hải Phòng, người ta thường nhớ tới bánh đa cua, nem cua bể, bún cá cay… Thế nhưng, bên cạnh những cái tên đã quen thuộc ấy, còn có một đặc sản vừa dân dã, vừa độc đáo, không phải ai cũng từng biết đến. Giá bể. Người dân đất cảng vẫn trìu mến gọi tên nó bằng giọng nói quen thuộc, như gọi một phần ký ức gắn liền với tuổi thơ nơi bãi cát .
- Giá cà phê trong nước tiếp tục lập kỷ lục, tiệm cận 124.000 đồng/kg
- Tâm trí con người mạnh hơn bạn nghĩ – Khoa học về năng lượng ý niệm
- Khởi tố vụ trộm 138 máy tính tại Nội Bài
Hình dáng lạ kỳ
Giá bể nhỏ bé như con sò, nhưng lại khác biệt ở chỗ. Phần chân vươn dài ra ngoài, còn phần thịt thì ẩn mình trong lớp vỏ mỏng. Cái dáng vẻ nửa kín nửa hở ấy khiến giá bể trở thành một loài hải sản đặc biệt. Nhìn qua tưởng đơn giản. Nhưng khi ăn mới thấy cái sự cầu kỳ và thú vị mà không loài nào sánh được.
Vất vả nghề đào giá bể
Để có được đĩa giá bể ngon trên mâm cơm. Người dân miền biển phải đánh đổi bằng mồ hôi và cả sự bền bỉ. Mỗi con giá bể vùi sâu trong cát, chỉ để lộ dấu vết nhỏ xíu. Người đào phải tinh mắt, kiên nhẫn, tay thoăn thoắt cào cát mới mong nhặt được vài con. Cả buổi ra bãi, may lắm cũng chỉ được rổ nhỏ. Công việc thì nhọc nhằn, thành quả lại ít ỏi. Nhưng người Hải Phòng vẫn bám nghề, bởi với họ. Giá bể không chỉ là kế sinh nhai mà còn là nét văn hóa biển cả.
Trong từng nhát cuốc, từng bàn tay lấm cát, ta thấy được sự bền bỉ và sáng tạo của người dân nơi đây. Họ biết cách dựa vào thiên nhiên, nâng niu từng sản vật mà biển ban tặng, để biến chúng thành món ăn nuôi sống gia đình. Và sau này là món ngon níu chân bao thực khách.
Công đoạn chế biến
Sau khi được mang về từ bãi cát, phải trải qua nhiều công đoạn sơ chế tỉ mỉ. Người dân thường ngâm nó trong nước biển hoặc nước muối loãng nhiều giờ, thay nước liên tục để chúng nhả hết cát. Công đoạn này kiên nhẫn nhưng không thể bỏ qua. Vì chỉ cần còn sót chút cát thôi là khi ăn sẽ mất ngon ngay.
Khi đã sạch, người chế biến tách riêng phần chân giòn để một bên, phần thân vẫn giữ nguyên trong lớp vỏ. Tùy món mà cách nấu có khác nhau:
- Với xào me. Giá bể được phi thơm hành tỏi, cho sốt me vào cùng chút đường, ớt, rồi cho giá bể vào đảo nhanh tay. Chân giòn hòa quyện với vị chua ngọt của me, khiến món ăn vừa dân dã vừa cuốn hút.
- Với canh chua. Người nấu thả giá bể vào nồi nước dùng nêm dứa, cà chua, me và rau thơm. Vị ngọt thanh của giá bể quyện với vị chua mát, tạo nên bát canh nhẹ nhàng, giải nhiệt.
- Với gỏi. Phần thịt sau khi nhẩn tách ra được trộn cùng xoài xanh, rau thơm, đậu phộng rang… Từng miếng gỏi vừa giòn, vừa bùi, lại xen lẫn vị của biển.
Mỗi món đòi hỏi sự khéo léo, nhưng cái gốc vẫn nằm ở sự tỉ mẩn ngay từ khâu sơ chế. Người Hải Phòng vẫn bảo nhau. “Ăn giá bể là phải kiên nhẫn từ lúc làm đến lúc ăn, thì mới thấy trọn vị ngon.”
Giá bể lên mâm cơm
Nếu công đoạn sơ chế đòi hỏi sự tỉ mỉ thì khi thưởng thức, giá bể lại mang đến trải nghiệm rất riêng. Cái chân giòn sần sật đã được tách ra để riêng, còn phần thịt nhỏ mềm ẩn trong vỏ thì phải khéo léo mới thưởng thức được. Người ăn không thể vội vàng; phải dùng răng và lưỡi phối hợp, nhẩn nha tách lấy phần nhân ngọt bên trong. Không cần dùng tay, nhưng lại đòi hỏi sự kiên trì và chậm rãi. Chính cái sự “nhẩn nha” ấy khiến giá bể trở thành một trải nghiệm khó quên
Nhớ lần đầu ăn giá bể xào me, ấn tượng đầu tiên chính là vị giòn giòn của chân, hòa quyện với sốt me chua chua ngọt ngọt. Rồi khi kiên nhẫn nhẩn từng vỏ, cái vị ngọt ngào của thịt lan ra, khiến ai cũng bất giác mỉm cười. Cái ngon ấy không ồn ào, mà cứ thấm dần, nhẹ nhàng níu giữ vị giác.
Lưu ý nhỏ khi thưởng thức
Người dị ứng hải sản nên thận trọng khi ăn. Trẻ nhỏ và người lớn tuổi răng yếu cũng cần chú ý. Vì việc nhẩn tách thịt trong vỏ có thể hơi khó.
Vị quê níu lòng người
Với người con xa xứ, giá bể mang trong mình hương vị ký ức. Chỉ cần một đĩa giá bể xào nóng hổi trên bàn, bao kỷ niệm nơi bãi cát, mùi của biển và tiếng cười tuổi thơ như ùa về, khiến lòng người bồi hồi khó tả.
Còn với du khách, nó là một trải nghiệm bất ngờ. Giữa vô vàn món ngon đất cảng. Nó không ồn ào khoe sắc, mà lặng lẽ chinh phục bằng sự tinh tế, bằng cái giòn ngọt giản dị mà độc đáo. Thưởng thức giá bể, du khách hiểu thêm về tính cách người Hải Phòng – bền bỉ, chân thành
Nếu có dịp ghé Hải Phòng, hãy thử một lần để hương vị ấy chạm vào ký ức, để cảm nhận biển cả và con người nơi đây bằng cả vị giác và tâm hồn.
