Giá vàng lao dốc khoảng 30% so với đỉnh lịch sử thiết lập hồi tháng 1/2026; riêng tháng 10/2026, kim loại quý mất khoảng 6%, ghi nhận tháng giảm tồi tệ nhất kể từ năm 2008.
- Vụ án Tân Thuận Phong: Hộp bánh chứa 49.300 USD
- An Giang phát sinh hơn 2.000 tấn rác mỗi ngày, nhà máy vẫn thiếu đầu vào
- Hải Phòng hoàn thành 22 trong 31 dự án công viên, vườn hoa
Diễn biến này cho thấy một nghịch lý trên thị trường tài chính: khi tâm lý lo ngại bao trùm Phố Wall, vàng – tài sản vốn được xem là nơi trú ẩn an toàn – vẫn có thể bị bán tháo. Nguyên nhân không hẳn do nhà đầu tư mất niềm tin vào vàng, mà còn xuất phát từ nhu cầu tiền mặt để đáp ứng các lệnh gọi ký quỹ (margin call) sau đợt lao dốc của cổ phiếu công nghệ và AI.
Trong phiên giao dịch ngày 30/10, giá vàng giao ngay giảm 3,5%, xuống còn 3.880,97 USD/ounce, mức thấp nhất kể từ tháng 10/2025. Giá bạc còn giảm mạnh hơn, mất 6,5% xuống 49 USD/ounce, lần đầu tiên rơi xuống dưới ngưỡng 50 USD trong 11 tháng.
Tính chung tháng 10, giá vàng giảm khoảng 6%, đánh dấu tháng có diễn biến tồi tệ nhất kể từ năm 2008. So với mức đỉnh lịch sử 5.595 USD/ounce thiết lập hồi tháng 1/2026, kim loại quý này đã mất khoảng 30% giá trị chỉ trong 9 tháng.
Ngày 15/9/2008, Lehman Brothers, ngân hàng đầu tư có lịch sử 158 năm, nộp đơn xin phá sản, châm ngòi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Trong giai đoạn đầu của cú sốc, vàng không tăng giá mà còn giảm mạnh cùng thị trường chứng khoán, khi các quỹ buộc phải bán vàng để thu tiền mặt bù đắp thua lỗ.
Áp lực từ cổ phiếu công nghệ và nhu cầu tiền mặt
Đợt bán tháo vàng trong tháng 10/2026 không bắt nguồn trực tiếp từ những yếu tố riêng của thị trường kim loại quý, mà có liên quan đến sự suy giảm của cổ phiếu công nghệ và AI. Trong tuần cuối tháng 10, thị trường chứng kiến làn sóng bán ra trên diện rộng ở nhóm cổ phiếu này sau khi kết quả kinh doanh của một số doanh nghiệp gây thất vọng.
Intel giảm gần 30% sau khi đưa ra dự báo kinh doanh yếu kém. Amazon mất 2% sau khi công bố chi phí đầu tư tăng mạnh, còn chỉ số Nasdaq 100 giảm hơn 1.200 tỷ USD vốn hóa trong tháng 10. Những diễn biến này khiến giới đầu tư bắt đầu nghi ngờ khả năng sinh lời của hàng trăm tỷ USD đã được rót vào lĩnh vực AI.
Khi giá cổ phiếu đi xuống, các quỹ đầu tư sử dụng đòn bẩy phải đối mặt với yêu cầu bổ sung tài sản bảo đảm. Trong bối cảnh đó, vàng – tài sản có tính thanh khoản cao và dễ chuyển đổi thành tiền mặt – cũng có thể bị bán ra để đáp ứng lệnh gọi ký quỹ hoặc bù đắp thua lỗ ở những thị trường khác.
Tai Wong, cựu Giám đốc giao dịch phái sinh kim loại tại Ngân hàng Montreal (BMO), người có hơn 20 năm kinh nghiệm trên thị trường kim loại, nhận định: “Bầu trời đang sụp đổ”.
Ông nói thêm: “Kim loại không thể thoát khỏi lực hấp dẫn của một đợt điều chỉnh chứng khoán tồi tệ. Lợi nhuận doanh nghiệp là nền tảng của đợt tăng giá AI và giờ nền tảng đó đang nứt vỡ”.
Theo phân tích của Commerzbank, đà giảm mạnh của cổ phiếu công nghệ trong phiên thứ Sáu có thể đã kích hoạt hoạt động bán tháo cưỡng bức các tài sản trú ẩn an toàn như vàng để đáp ứng lệnh gọi ký quỹ. HSBC Asset Management cũng khẳng định động lực chính của đợt bán tháo không phải là nhu cầu trú ẩn biến mất, mà là tình trạng căng thẳng thanh khoản trên thị trường.
Vàng cũng chịu sức ép khi thị trường cần tiền mặt
James Steel, nhà phân tích kim loại quý trưởng của HSBC, đưa ra nhận định: “Vàng là một hợp đồng bảo hiểm và hợp đồng bảo hiểm đó đang bị đem đi cầm cố”.
Ông giải thích, khi giá dầu tăng, lo ngại lạm phát quay trở lại, lợi suất trái phiếu và đồng USD cùng đi lên, trong khi chứng khoán suy giảm, nhu cầu tiền mặt trên thị trường sẽ gia tăng. Khi đó, vàng có thể bị bán ra do khả năng chuyển đổi thành tiền nhanh chóng.
Đây không phải lần đầu tiên diễn biến như vậy xuất hiện. Năm 2008, sau khi Lehman Brothers sụp đổ, giá vàng cũng giảm mạnh trong giai đoạn đầu của cuộc khủng hoảng, trước khi phục hồi khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) triển khai các biện pháp hỗ trợ thanh khoản.
Năm 2020, khi đại dịch Covid-19 làm thị trường chao đảo, vàng cũng bị bán tháo trong vài tuần đầu để thu tiền mặt. Những diễn biến này cho thấy trong thời điểm hoảng loạn, nhu cầu tiền mặt có thể được đặt lên hàng đầu, khiến ngay cả vàng cũng không tránh khỏi áp lực bán.
Ngoài tác động từ thị trường chứng khoán, vàng còn chịu sức ép từ một yếu tố khác là lãi suất. Do không tạo ra thu nhập định kỳ, việc nắm giữ vàng đồng nghĩa với việc nhà đầu tư từ bỏ khoản lợi tức có thể nhận được từ những tài sản khác. Khi lãi suất thực, tức lãi suất đã điều chỉnh theo lạm phát, tăng lên, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng cũng lớn hơn, khiến kim loại quý kém hấp dẫn hơn.
Theo dữ liệu của Fed, lợi suất thực kỳ hạn 10 năm của Mỹ tăng từ khoảng 1,8% hồi tháng 2 lên gần 2,8% trong các ngày 19-20/10. Đến ngày 30/10, mức lợi suất này giảm về 2,6%. Bài gốc đánh giá đây vẫn là mức cao nhất trong 20 năm đối với một tài sản không sinh lời như vàng.
Trong cuộc họp ngày 28/10, Fed quyết định giữ nguyên lãi suất. Tuy nhiên, biên bản cuộc họp cho thấy có hai thành viên bỏ phiếu ủng hộ tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm. Thị trường khi đó định giá khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 12, sau cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ, ở mức 86%.
Sau cuộc họp ngày 28/10, Fed tuyên bố: “Triển vọng lạm phát vẫn ở mức cao”, đồng thời cho biết lạm phát tháng 9 vẫn cao hơn 3,7% so với cùng kỳ năm trước.
Các tín hiệu kỹ thuật cho thấy xu hướng suy yếu
Trên đồ thị kỹ thuật, giá vàng xuất hiện dấu hiệu suy yếu với cấu trúc đỉnh sau thấp hơn đỉnh trước (lower high). Sau khi chạm đỉnh hồi tháng 1, mỗi nhịp phục hồi tiếp theo đều không đạt mức cao như nhịp trước đó.
Đến cuối tháng 10, giá vàng đã xuyên thủng vùng hỗ trợ 3.975-3.985 USD/ounce, qua đó xác nhận xu hướng giảm. Standard Chartered đưa ra ngưỡng cảnh báo cụ thể là 3.886 USD/ounce. Theo tổ chức này, nếu giá vàng để mất mốc đó, thị trường có thể đối mặt với một đợt điều chỉnh sâu hơn.
Tuy nhiên, triển vọng giá vàng không hoàn toàn nghiêng về chiều hướng tiêu cực. Standard Chartered vẫn dự báo giá vàng bình quân đạt 4.650 USD/ounce trong quý IV/2026 và 4.850 USD/ounce trong quý I/2027, với điều kiện thị trường tìm được đáy.
Khảo sát 30 nhà phân tích và giao dịch viên trên thị trường do Reuters thực hiện cũng đưa ra mức dự báo trung vị 4.495 USD/ounce cho năm 2026 và 4.650 USD/ounce cho năm 2027.
Bùi Thoại (tổng hợp)
