Nhiệt độ trung bình cả nước trong tháng 10/2026 đạt 26,3 độ C, cao hơn trung bình nhiều năm 1,74 độ C, đồng thời xác lập mức cao nhất trong chuỗi quan trắc từ năm 1961.
- 166 dự án mở rộng không gian thu hút đầu tư
- Lương giáo viên tăng, vì sao dạy thêm trái quy định vẫn tiếp diễn?
- Tháp cổ 1.200 năm tuổi ở Tây Ninh hé lộ dấu tích văn hóa Óc Eo
Ngày 2/11, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia cho biết nền nhiệt tháng 10/2026 tăng cao bất thường tại nhiều khu vực. Nhiệt độ trung bình phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C, riêng Bắc Bộ cao hơn 2-3 độ C, trong khi một số nơi ở Nam Bộ chênh lệch khoảng 0,5-1 độ C.
Số liệu quan trắc cho thấy mức độ bất thường của đợt nóng này trên diện rộng. Có 61 trạm khí tượng ghi nhận nhiệt độ cao nhất tuyệt đối ngày đạt hoặc vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ; nhiệt độ trung bình tháng tại 98 trạm cũng đạt hoặc vượt kỷ lục, trong đó 87 trạm thuộc khu vực Bắc Bộ.
Theo nhận định của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, hiện tượng El Nino tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh, với xác suất 96%, tăng 3 điểm phần trăm so với dự báo trong tháng trước.
Dưới tác động của El Nino, nhiệt độ trung bình tháng 11 trên cả nước được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm 1-2 độ C. Trong tháng 12/2026 và tháng 1/2027, mức chênh lệch phổ biến từ 0,5-1,5 độ C; riêng khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có thể cao hơn 1-2 độ C.
Lượng mưa trong ba tháng tới được dự báo có sự khác biệt giữa các vùng. Trong tháng 11, Bắc Bộ có lượng mưa cao hơn trung bình nhiều năm 15-30%, còn Trung Bộ thấp hơn 20-40%. Đến tháng 12, lượng mưa tại Bắc Bộ tiếp tục cao hơn mức trung bình khoảng 10-20 mm, trong khi Duyên hải Nam Trung Bộ có thể thiếu hụt 50-100 mm.
Sang tháng 1/2027, lượng mưa tại Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh dự báo xấp xỉ trung bình nhiều năm. Những khu vực còn lại có lượng mưa thấp hơn 10-30 mm; riêng cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ phổ biến ít mưa.
Xét về tổng lượng mưa, Bắc Bộ dự kiến đạt 50-100 mm trong tháng 11, sau đó giảm còn 30-60 mm mỗi tháng vào tháng 12/2026 và tháng 1/2027. Tại Trung Bộ, khu vực từ Quảng Trị đến TP Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ có thể ghi nhận 200-400 mm trong tháng 11, giảm xuống 150-300 mm vào tháng 12 và còn 50-100 mm trong tháng 1/2027.
Nam Bộ được dự báo có lượng mưa 80-150 mm trong tháng 11. Con số này có thể giảm còn 20-40 mm vào tháng 12, trước khi khu vực bước vào tháng đầu năm sau với tình trạng phổ biến ít mưa.
Về hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới, cơ quan khí tượng nhận định số lượng hình thành trên Biển Đông và đi vào đất liền Việt Nam trong giai đoạn từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027 có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm. Mức trung bình của giai đoạn này là 2,8 cơn hoạt động trên Biển Đông, trong đó có 1,1 cơn đổ bộ.
Không khí lạnh cũng được dự báo hoạt động yếu hơn bình thường. Các đợt rét đậm, rét hại có khả năng xuất hiện muộn, số ngày rét tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ thấp hơn trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, không loại trừ những đợt rét mạnh khiến nhiệt độ giảm sâu, dù thời gian duy trì không kéo dài.
Trong tháng 11 và tháng 12, Trung Bộ vẫn có thể xuất hiện các đợt mưa vừa, mưa to, tập trung ở khu vực từ Hà Tĩnh đến TP Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ. Đáng chú ý, dù đang trong những tháng chính của mùa mưa, lượng mưa tại nhiều nơi trong khu vực vẫn có nguy cơ thiếu hụt so với trung bình nhiều năm. Đến tháng 1/2027, xu hướng mưa lớn trên diện rộng được dự báo giảm.
Trước nguy cơ thiên tai diễn biến bất thường do El Nino, ngày 30/10, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 39, yêu cầu các bộ, ngành và địa phương chủ động triển khai biện pháp ứng phó từ sớm, tránh rơi vào tình trạng bị động, bất ngờ.
Theo chỉ đạo, các địa phương cần rà soát kịch bản nguồn nước và thiên tai, xác định những khu vực có nguy cơ thiếu nước để xây dựng phương án dự phòng. Việc cấp nước phải ưu tiên cho sinh hoạt, y tế và các nhu cầu thiết yếu của người dân.
Thủ tướng cũng yêu cầu điều chỉnh thời vụ, cơ cấu cây trồng và diện tích sản xuất theo khả năng cấp nước; đẩy nhanh tiến độ các công trình thủy lợi, cấp nước sạch, kiểm soát mặn và chuẩn bị phương án phòng cháy, chữa cháy rừng.
Đối với các hồ thủy điện, thủy lợi, việc vận hành cần linh hoạt, chủ động tích đủ nước vào cuối mùa lũ để phục vụ mùa khô, đồng thời bảo đảm an toàn công trình và khu vực hạ du.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo về khí tượng, thủy văn, nguồn nước và thiên tai, chuyển từ cảnh báo hiện tượng sang cảnh báo tác động. Bộ Quốc phòng và Bộ Công an chuẩn bị lực lượng, phương tiện để sẵn sàng hỗ trợ địa phương trong công tác cấp nước, chữa cháy rừng, sơ tán người dân, cứu hộ và cứu nạn khi cần thiết.
Những dự báo về nhiệt độ, lượng mưa và hoạt động của các hình thái thời tiết trong những tháng tới cho thấy nguy cơ thiếu nước và thiên tai vẫn cần được theo dõi sát. Việc chủ động chuẩn bị phương án ứng phó từ sớm sẽ góp phần bảo vệ đời sống người dân, hoạt động sản xuất và an toàn tại các khu vực có nguy cơ chịu tác động.
Bùi Thoại (tổng hợp)
