Greenland khẳng định chủ quyền là “lằn ranh đỏ” trước các động thái của Mỹ liên quan đến thỏa thuận khung kiểm soát hòn đảo chiến lược Bắc Cực.
Greenland vạch lằn ranh đỏ về chủ quyền
Ngày 22/1, Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen tuyên bố rõ ràng rằng mọi thỏa thuận liên quan đến tương lai của Greenland đều phải có sự tham gia và chấp thuận của chính quyền Greenland và Vương quốc Đan Mạch. Phát biểu tại Nuuk, ông nhấn mạnh không một quốc gia hay tổ chức nào có quyền quyết định thay cho Greenland.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố rằng Washington đã đạt được một “khuôn khổ thỏa thuận tương lai” về Greenland sau cuộc gặp với Tổng Thư ký NATO Mark Rutte. Tuy nhiên, phía Greenland cho biết họ chưa nhận được thông tin cụ thể nào về nội dung thỏa thuận này.
Theo Thủ hiến Nielsen, Greenland sẵn sàng thúc đẩy hợp tác an ninh với các đồng minh phương Tây, bao gồm khả năng tăng cường hiện diện của NATO trên đảo. Dù vậy, mọi kế hoạch đều phải dựa trên nguyên tắc tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và vai trò tự trị của Greenland.
“Chúng tôi mong muốn một mối quan hệ đối tác hòa bình, tôn trọng lẫn nhau. Nhưng những phát biểu mang tính áp đặt trong thời gian qua là không thể chấp nhận,” ông Nielsen khẳng định. Lãnh đạo Greenland cũng nhấn mạnh lựa chọn chiến lược của vùng lãnh thổ này là gắn bó với Đan Mạch, Liên minh châu Âu và NATO.
Greenland và lập trường chiến lược trong NATO
Greenland hiện là lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, có vị trí đặc biệt quan trọng tại Bắc Cực, nơi đang trở thành tâm điểm cạnh tranh chiến lược toàn cầu. Trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực thay đổi nhanh chóng, Greenland không loại trừ khả năng tăng cường hợp tác quốc phòng với NATO.
Thủ hiến Nielsen cho biết Greenland sẵn sàng thảo luận việc thiết lập các cơ chế hợp tác sâu hơn, bao gồm khả năng thành lập phái bộ NATO thường trực. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh mọi bước đi đều phải thông qua các kênh ngoại giao chính thức và minh bạch.
Theo giới phân tích, lập trường cứng rắn của Greenland nhằm khẳng định vai trò chủ thể trong các vấn đề liên quan đến an ninh và tài nguyên của hòn đảo, trong bối cảnh các cường quốc ngày càng quan tâm đến khu vực Bắc Cực vì lý do quân sự và kinh tế.
Greenland trong toan tính kiểm soát của Mỹ
Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump tiếp tục hé lộ khả năng đạt được một thỏa thuận mới liên quan đến Greenland, cho biết Washington sẽ công bố thêm thông tin trong vòng hai tuần tới. Khi được hỏi liệu thỏa thuận này có bao gồm việc Mỹ kiểm soát lãnh thổ hay không, ông Trump đưa ra những phát biểu không rõ ràng, nhưng nhấn mạnh Mỹ có thể mở rộng đáng kể sự hiện diện tại đây.
Theo các nguồn tin ngoại giao, Tổng thống Trump và Tổng Thư ký NATO Mark Rutte mới chỉ đạt được sự thống nhất bằng miệng về việc tiếp tục thảo luận cập nhật thỏa thuận năm 1951 giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland, liên quan đến sự hiện diện quân sự của Mỹ trên đảo.
Khung thỏa thuận được cho là bao gồm việc hạn chế đầu tư của Nga và Trung Quốc vào Greenland, đồng thời mở rộng vai trò của NATO. Ngoài ra, Mỹ cũng được cho là đang tìm cách tiếp cận sâu hơn với tài nguyên thiên nhiên của hòn đảo giàu tiềm năng này, dù thông tin chưa được xác nhận chính thức.
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Tổng thống Trump khẳng định Mỹ muốn được “tiếp cận hoàn toàn” Greenland vì lý do an ninh quốc gia và an ninh quốc tế. Tuy nhiên, cả chính quyền Đan Mạch lẫn Greenland đều bác bỏ mọi ý tưởng sáp nhập, tái khẳng định chủ quyền và yêu cầu Washington tôn trọng luật pháp quốc tế.
Theo: Dân Trí
