Hạ tầng hàng không: Vì sao Vietjet muốn thuê nhà ga T1?

Việc Vietjet xin thuê dài hạn nhà ga T1 Tân Sơn Nhất và rót vốn vào Long Thành đang đặt ra nhiều câu hỏi về sự tham gia của tư nhân vào hạ tầng công.

Thách thức từ cơ chế thuê ngắn hạn và nhu cầu làm chủ

Theo giới phân tích, kiến nghị thuê nhà ga T1 trong thời hạn hơn mười năm của Vietjet cho thấy sự sốt ruột của doanh nghiệp này trước những hạn chế về hạ tầng,. Một số nhà quan sát cho rằng cơ chế thuê 12 tháng như hiện nay là rào cản quá lớn khiến các hãng bay không dám mạnh tay đầu tư vào công nghệ và dịch vụ mặt đất. Khi sở hữu đội tàu bay lớn và vận chuyển gần 30 triệu khách mỗi năm, việc phải “ở đậu” tại sảnh A nhà ga quốc nội rõ ràng không còn phù hợp với quy mô của hãng.

Giới phân tích nhận định tham vọng của hãng không chỉ là chỗ đỗ máy bay mà là việc khép kín toàn bộ hệ sinh thái dịch vụ hàng không. Một số nhà quan sát cho rằng việc chưa thể chủ động các khâu dịch vụ mặt đất đang làm “xấu đi” hình ảnh chuyên nghiệp của hãng trong mắt khách hàng. Do đó, việc muốn thuê trọn gói hoặc trực tiếp đầu tư nâng cấp nhà ga T1 là một bước đi mang tính sống còn để kiểm soát chất lượng từ đầu đến cuối chuỗi cung ứng dịch vụ.

Theo giới phân tích, sự góp mặt của Tập đoàn Sovico trong việc tài trợ quy hoạch là một tín hiệu cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng về tài chính của nhóm lợi ích này. Một số nhà quan sát chỉ ra rằng việc doanh nghiệp tư nhân “đòi” tham gia vào các khâu vận hành nhà ga – vốn là lãnh địa của ACV – có thể dẫn đến những thay đổi lớn trong cách quản lý cảng hàng không. Vấn đề đặt ra là liệu cơ quan quản lý có sẵn sàng mở cửa cho tư nhân thuê dài hạn các tài sản công có giá trị chiến lược như vậy hay không.

Tầm nhìn Long Thành và bài toán trung tâm giá rẻ tại Nội Bài

Theo giới phân tích, việc đề xuất đầu tư vào khu đô thị hàng không và hệ thống logistics tại Long Thành là một toan tính kinh doanh đầy táo bạo. Một số nhà quan sát cho rằng doanh nghiệp này đang muốn chiếm lĩnh các vị trí đắc địa nhất tại siêu sân bay tương lai để xây dựng “lãnh địa” riêng. Các hạng mục như nhà ga hàng hóa và khu bảo dưỡng thiết bị không chỉ phục vụ cho hãng mà còn có thể trở thành nguồn thu từ việc cung cấp dịch vụ cho các đối thủ cạnh tranh.

Giới phân tích cũng đặc biệt chú ý đến đề xuất biến Nội Bài thành trung tâm hàng không chi phí thấp của khu vực. Một số nhà quan sát nhận định đây là hướng đi thực tế trong bối cảnh phân khúc hàng không giá rẻ đang chiếm ưu thế tại Đông Nam Á. Tuy nhiên, việc tài trợ điều chỉnh quy hoạch sân bay quốc gia bởi một doanh nghiệp đơn lẻ cũng đặt ra những lo ngại về tính khách quan và lợi ích nhóm trong công tác hoạch định hạ tầng giao thông dài hạn.

Kết thúc vấn đề, giới phân tích cho rằng các đề xuất của Vietjet là minh chứng cho sự lớn mạnh của khối kinh tế tư nhân nhưng cũng mang lại nhiều thách thức về mặt chính sách. Một số nhà quan sát để ngỏ câu hỏi về khả năng cân bằng lợi ích giữa nhà nước, đơn vị quản lý cảng và các hãng hàng không khác nếu Vietjet đạt được mục đích. Những diễn biến tiếp theo trong việc phê duyệt kiến nghị này sẽ là bài kiểm tra quan trọng cho tư duy đổi mới trong quản lý hạ tầng hàng không Việt Nam.

Theo: Cafef