Kết luận điều tra cho thấy vụ thâu tóm khu đất Bến Vân Đồn gắn với các khoản hối lộ bằng tiền mặt, quà xa xỉ và cam kết bất động sản, gây thất thoát lớn tài sản Nhà nước.
- Boeing 787 Dreamliner kiểm tra sân bay Long Thành
- Hộ chiếu Việt Nam tăng hai bậc, xếp hạng 90 toàn cầu
- Cuộc sống ngắn ngủi, hãy học cách để mọi việc diễn ra tự nhiên
Kết luận điều tra của Cơ quan Cảnh sát điều tra (C03) Bộ Công an về vụ án xảy ra tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam và các đơn vị liên quan đã phác họa toàn cảnh quá trình “chạy dự án”, đưa – nhận hối lộ nhằm thâu tóm khu đất 39-39B Bến Vân Đồn (quận 4 cũ), diện tích hơn 6.200 m². Vụ việc được xác định gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 542 tỷ đồng, khi khu đất “vàng” rơi vào tay tư nhân và nhanh chóng bị sang nhượng hưởng chênh lệch lớn.
Bối cảnh pháp lý và nguồn gốc khu đất công sản
Theo hồ sơ, khu đất trên đường Bến Vân Đồn có vị trí liền kề quận 1, là công sản do Tổng cục Cao su (nay là Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) quản lý từ năm 1976. Sau nhiều lần sắp xếp, quyền quản lý được giao cho Tổng công ty Cao su Đồng Nai và Công ty Cao su Bà Rịa thông qua việc thành lập Công ty TNHH Phú Việt Tín, với tỷ lệ góp vốn lần lượt 72% và 28%.
C03 xác định, tháng 12/2009, ông Lê Quang Thung (khi đó là Quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) đã chủ động đề nghị chuyển nhượng khu đất cho bà Lê Y Linh, xuất phát từ mối quan hệ quen biết trước đó. Việc chuyển nhượng công sản không qua đấu giá được coi là điểm mấu chốt dẫn tới sai phạm kéo dài nhiều năm.
Phân vai “lo cơ chế” và “chạy thủ tục”
Để thương vụ diễn ra trót lọt, bà Lê Y Linh và ông Đặng Phước Dừa (Chủ tịch Công ty Việt Tín) thống nhất bắt tay, phân chia lợi ích và trách nhiệm. Theo thỏa thuận, bà Linh hưởng 80% lợi nhuận, đảm nhiệm việc làm việc với phía Tập đoàn Cao su – bên bán. Ông Dừa hưởng 20% lợi nhuận, chịu trách nhiệm “chạy thủ tục” với các cơ quan chức năng tại TP.HCM.
Từ đây, theo lời khai, ông Dừa đã tiếp cận và tác động tới nhiều cá nhân thuộc các sở, ngành và lãnh đạo địa phương bằng tiền mặt, quà tặng giá trị lớn và các lời hứa về bất động sản. Một số khoản được khai nhận gồm tiền USD, đồng hồ Patek Philippe và cam kết tặng hoặc bán ưu đãi căn hộ, penthouse tại dự án.
Cơ quan điều tra làm rõ, các hoạt động này nhằm tạo điều kiện để UBND TP.HCM ban hành quyết định giao khu đất 39-39B Bến Vân Đồn cho Công ty Phú Việt Tín không qua đấu giá, trái quy định về quản lý tài sản công.
Bà Nguyễn Thị Như Loan xuất hiện và dòng tiền “ứng trước”
Đến năm 2013, dự án rơi vào bế tắc do mâu thuẫn nội bộ và thiếu vốn. Thời điểm này, bà Nguyễn Thị Như Loan, Tổng giám đốc Công ty Quốc Cường Gia Lai, xuất hiện với vai trò nhà đầu tư thâu tóm.
Theo lời khai, khi tiếp cận hồ sơ, bà Loan nắm rõ các rủi ro pháp lý: khu đất có nguồn gốc công sản, việc chuyển nhượng trước đó không qua đấu giá; doanh nghiệp dự án chưa nộp tiền sử dụng đất, chưa thanh toán đủ vốn góp cho Nhà nước và chưa có giấy chứng nhận đầu tư. Dù vậy, trước tiềm năng lợi nhuận, ngày 6/12/2013, bà Loan vẫn ký hợp đồng hứa chuyển nhượng 100% vốn góp tại Phú Việt Tín với giá hơn 460 tỷ đồng.
Trong quá trình này, phía Linh – Dừa đề nghị bà Loan chuyển trước 50 tỷ đồng để “chi ngoại giao” cho lãnh đạo Tập đoàn Cao su, nhằm tháo gỡ vướng mắc thủ tục. Bà Loan đã đồng ý chuyển tiền theo yêu cầu. Ngoài ra, để thâu tóm nốt phần vốn còn lại và diện tích đất tăng thêm, bà Loan còn nhờ tác động để bán thẳng cho Quốc Cường Gia Lai với giá cũ, rút ngắn quy trình.
Hai valy tiền và lời khai nhận hối lộ
Từ nguồn tiền “ứng trước”, ông Đặng Phước Dừa đã nhiều lần giao tiền cho ông Trần Ngọc Thuận, khi đó là Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam. Lần đầu, khoảng đầu năm 2014, ông Dừa rút 20 tỷ đồng mệnh giá 500.000 đồng, đóng vào bốn vỏ thùng rượu ngoại và mang đến trụ sở Tập đoàn. Lần thứ hai, tháng 9/2014, ông Dừa tiếp tục giao 25 tỷ đồng, xếp trong hai valy kéo tay, chuyển đến biệt thự riêng của ông Thuận.
Tại cơ quan điều tra, ông Trần Ngọc Thuận thừa nhận hành vi nhận hối lộ, khai biết việc chuyển nhượng vốn góp trước đó là trái quy định. Tuy nhiên, do các ràng buộc hợp đồng và áp lực xử lý dự án, ông đã chấp thuận “tạo điều kiện” cho đối tác tiếp tục triển khai. Tổng số tiền ông Thuận nhận là 45 tỷ đồng, trong đó một phần được chia cho một số cá nhân, phần còn lại sử dụng cá nhân. Quá trình điều tra, ông Thuận đã nộp khắc phục 26,6 tỷ đồng và giao nộp sổ tiết kiệm 11 tỷ đồng để phong tỏa.
Hệ quả và khắc phục
Sau chuỗi tác động bằng tiền và quà, UBND TP.HCM đã ban hành quyết định giao khu đất công sản 39-39B Bến Vân Đồn cho Công ty Phú Việt Tín không qua đấu giá. Từ đây, khu đất “vàng” chính thức rời khỏi quản lý Nhà nước, gây thiệt hại lớn về tài chính.
C03 xác định, tổng số tiền và tài sản các bị can, gia đình đã nộp để khắc phục hậu quả hơn 223 tỷ đồng và 64.000 USD. Cơ quan chức năng cũng kê biên 9 tài sản là quyền sử dụng đất, trị giá khoảng 413,2 tỷ đồng, liên quan đến các bị can Nguyễn Thị Như Loan, Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa.
Vụ án được đánh giá là điển hình cho những sai phạm trong quản lý, sử dụng tài sản công, với thủ đoạn “chạy dự án” tinh vi, kéo dài nhiều năm. Kết quả điều tra là cơ sở để xử lý trách nhiệm hình sự, đồng thời đặt ra yêu cầu siết chặt kỷ cương, minh bạch trong việc quản lý, khai thác quỹ đất công tại các đô thị lớn.
Theo: Khai Mở
