Hé lộ bí ẩn trên bức tường Khâm Thiên Giám triều Nguyễn khi dọn vệ sinh

Phát hiện bức họa Khâm Thiên Giám khi vệ sinh tường tại di tích triều Nguyễn ở Huế, chứa ký hiệu bản đồ và chữ Hán, Việt, Pháp trong lớp sơn cổ.

Phát hiện bức họa Khâm Thiên Giám trong lúc vệ sinh tường di tích

Trong quá trình làm vệ sinh và bóc tách lớp sơn cũ trên bức tường của di tích Khâm Thiên Giám thuộc Kinh thành Huế, các công nhân bất ngờ phát hiện một bức họa cổ ẩn dưới lớp sơn. Di tích này vốn là cơ quan thiên văn của triều Nguyễn, phục vụ công việc quan sát thiên văn, dự báo thời tiết và làm lịch từ năm 1803 dưới thời vua Gia Long.

Bức họa được mô tả có hình dạng giống bản đồ, được vẽ bằng nét mực đen trên bề mặt tường. Trong hình có nhiều ký hiệu và dòng chữ gồm chữ Hán, chữ Việt và chữ Pháp. Phần chữ Hán chiếm đa số, còn chữ Việt đề cập tới các địa danh như An Cựu, Lợi Nông, Thanh Thủy. Một số ký tự chữ Pháp được cho là có liên quan tới tuyến đường sắt thời thuộc địa.

Một số đoạn chữ và ký hiệu đã bị phai mờ theo thời gian và tác động môi trường, khiến công việc đọc hiểu và phân tích hình ảnh trở nên phức tạp hơn. Bức họa hiện được coi là một dạng minh họa bản đồ hoặc sơ đồ không gian, có thể ghi lại thông tin liên quan tới địa lý và kỹ thuật trong bối cảnh lịch sử.

Đây là phát hiện bất ngờ trong quá trình tu bổ, không nằm trong kế hoạch khảo sát ban đầu, thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu và bảo tồn di tích.

Phản ứng chuyên gia và giá trị văn hóa – lịch sử

Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã xác nhận phát hiện bức họa Khâm Thiên Giám và cho biết sẽ tiến hành khảo sát chi tiết toàn bộ phần tường cùng các hạng mục liên quan. Việc nghiên cứu kỹ lưỡng được đánh giá là cần thiết nhằm làm rõ cấu trúc, nội dung và bối cảnh hình thành bức họa.

Khâm Thiên Giám là công trình có giá trị lịch sử quan trọng, từng đảm nhiệm chức năng quan sát thiên văn, lập lịch và báo giờ phục vụ triều đình. Hiện nay, nhiều hạng mục của di tích đã xuống cấp, và phát hiện mới được kỳ vọng sẽ bổ sung thêm dữ liệu cho công tác nghiên cứu, trùng tu và bảo tồn.

Theo đánh giá của giới chuyên môn, bức họa có thể giúp làm sáng tỏ cách người xưa ghi chép dữ liệu, tổ chức không gian và ứng dụng bản đồ. Các bước tiếp theo dự kiến bao gồm ghi chép hiện trạng, phục chế hình ảnh và phân tích ngôn ngữ, ký tự để giải mã nội dung.

Phát hiện này góp phần làm rõ thêm giá trị di sản của Khâm Thiên Giám nói riêng và hệ thống di tích Kinh thành Huế nói chung.

Theo: Báo Dân trí