Nhiều luật sư tại TP.HCM khẳng định hành vi vừa hút thuốc vừa lái xe vẫn có thể bị xử phạt, dù pháp luật giao thông hiện hành chưa có chế tài xử phạt trực tiếp cho hành vi này.
- Bao bì đang trở thành lợi thế mới của hàng Việt
- Nắng gắt vẫn không ngăn dòng người check-in hoa cẩm tú cầu hồ Gươm
- Đứng sát lò vi sóng đang chạy: Điều gì thực sự đáng lo?
Theo phản ánh thì, tình trạng người điều khiển phương tiện vừa hút thuốc vừa lái xe đang gây khó chịu cho những người xung quanh vì mùi khói thuốc. Đáng lo ngại hơn, thói quen này còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông khi làm giảm khả năng xử lý tình huống của người lái.
Luật sư Lê Thanh Duy, thuộc Đoàn luật sư TP.HCM, cho biết người điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông bắt buộc phải bảo đảm khả năng kiểm soát xe và tuân thủ đầy đủ các quy tắc giao thông đường bộ. Việc vừa cầm lái vừa hút thuốc dễ khiến người điều khiển mất tập trung, giảm khả năng làm chủ tay lái.
Ông phân tích rằng nếu hành vi hút thuốc dẫn đến một lỗi vi phạm cụ thể gây tai nạn, trách nhiệm pháp lý sẽ được xác định dựa trên lỗi vi phạm và hậu quả thực tế xảy ra, chứ không xử phạt riêng việc hút thuốc. Đáng chú ý, pháp luật đã cấm hoàn toàn việc hút thuốc trên các phương tiện giao thông công cộng như ô tô, tàu bay, tàu điện, căn cứ khoản 3 Điều 11 Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012. Người vi phạm quy định này, trừ trường hợp trên tàu bay áp dụng riêng theo lĩnh vực hàng không dân dụng, có thể bị phạt từ 200.000 đến 500.000 đồng theo khoản 1 Điều 24 Nghị định 90 của Chính phủ. Luật sư Duy cho rằng việc bổ sung quy định cấm rõ ràng hành vi vừa lái xe vừa hút thuốc, kèm chế tài tương ứng, là điều cần thiết trong thời gian tới.
Khoảng trống pháp lý và những rủi ro đi kèm
Ở góc nhìn khác, luật sư Trần Thị Thanh Thảo, cũng thuộc Đoàn luật sư TP.HCM, xác nhận pháp luật giao thông đường bộ hiện nay chưa có điều khoản xử phạt riêng cho hành vi vừa lái xe vừa hút thuốc lá. Cụ thể, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 khi liệt kê các hành vi cấm đối với người điều khiển xe máy, xe gắn máy như buông cả hai tay, dùng chân lái xe, sử dụng ô, dùng thiết bị âm thanh gây mất tập trung, đều không nhắc đến việc hút thuốc lá.
Nghị định 168/2024 về xử phạt vi phạm giao thông đường bộ cũng không quy định mức phạt riêng cho hành vi này. Do đó, nếu chỉ đơn thuần cầm điếu thuốc khi lái xe, người điều khiển hiện chưa bị xử phạt.
Tuy nhiên, bà Thảo lưu ý rằng phần lớn người hút thuốc khi lái xe đều có thói quen búng tàn, vứt mẩu thuốc ra đường — hành vi này lại bị xử phạt theo Nghị định 45/2022 về bảo vệ môi trường. Vứt đầu, mẩu, tàn thuốc lá không đúng nơi quy định ở nơi công cộng bị phạt từ 100.000 đến 150.000 đồng; nếu vứt xuống lòng đường, vỉa hè hoặc vào cống thoát nước, mức phạt tăng lên từ 1 đến 2 triệu đồng.
Ngoài ra, nếu việc hút thuốc khiến người lái mất tập trung, hạn chế tầm nhìn, xử lý tình huống chậm dẫn đến các lỗi cụ thể như thiếu quan sát hay không giữ khoảng cách an toàn gây tai nạn, người vi phạm vẫn sẽ bị xử phạt theo đúng lỗi tương ứng trong Nghị định 168/2024. Trường hợp hậu quả nghiêm trọng, hành vi hút thuốc lúc lái xe có thể được xem là một tình tiết khi cơ quan chức năng đánh giá mức độ lỗi, thậm chí bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự.
Bà Thảo cho rằng đây là một khoảng trống pháp lý cần sớm được lấp đầy: “Dù hiện nay luật chưa quy định trực tiếp, nhưng theo tôi đây là một khoảng trống cần được bổ sung. Chúng ta đã có quy định cấm dùng điện thoại khi lái xe vì lý do mất tập trung, hành vi hút thuốc khi lái xe về bản chất cũng gây mất tập trung tương tự, thậm chí còn ảnh hưởng đến sức khỏe của người xung quanh do khói thuốc. Tôi kiến nghị cơ quan chức năng nên xem xét bổ sung chế tài cụ thể cho hành vi này trong lần sửa đổi luật hoặc nghị định hướng dẫn sắp tới.”
Đức Vinh (tổng hợp)
