Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu bác bỏ kế hoạch hòa bình 15 điểm về Gaza của Tổng thống Mỹ Donald Trump, khẳng định quân đội Israel chưa rút khỏi khu vực khi Hamas chưa giải giáp hoàn toàn.
- Hải Phòng xử phạt, tiêu hủy gần 1,3 tấn chân gà
- Nắng nóng miền Bắc, miền Trung có nơi chạm 40 độ
- Hoa tai kim cương hơn 9,4 tỷ đồng của bà Trương Mỹ Lan được đấu giá
Phát biểu tại cuộc họp nội các ở Jerusalem chiều 09/8 theo giờ Hà Nội, ông Netanyahu tuyên bố: “Tôi muốn nói rõ: Israel không chấp nhận văn bản 15 điểm này”. Ông nhấn mạnh Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) chỉ rút quân sau khi Hamas bị giải giáp hoàn toàn, gồm cả vũ khí hạng nặng và hạng nhẹ.
Tuyên bố được đưa ra chưa đầy hai tuần sau khi ông Trump cho biết Hội đồng Hòa bình do ông thành lập đã đạt thỏa thuận “lịch sử” với Hamas về giải giáp vũ khí. Động thái của ông Netanyahu cũng diễn ra chưa đầy ba tháng trước cuộc bầu cử Israel ngày 27/10, khi các thăm dò cho thấy liên minh của ông có nguy cơ mất đa số.
Kế hoạch hòa bình vấp phải bất đồng về việc giải giáp Hamas
Kế hoạch hòa bình 15 điểm được Hội đồng Hòa bình của ông Trump công bố ngày 31/7, tiếp nối lệnh ngừng bắn Israel – Hamas đạt được từ tháng 10 năm ngoái. Lộ trình ban đầu dự kiến Israel rút quân và Hamas giải giáp theo từng giai đoạn, thay vì yêu cầu Hamas hoàn tất việc này trước khi Israel bắt đầu rút.
Tuy nhiên, ngày 03/8, chính Hội đồng Hòa bình tuyên bố ủng hộ lập trường của ông Netanyahu, theo đó quân đội Israel sẽ không rút khỏi khu vực ngoài “Ranh giới Vàng” cho đến khi vũ khí của Hamas được giải giáp hoàn toàn.
Quan chức cấp cao Hamas Basem Naim cho biết nhóm này vẫn cam kết thực hiện lộ trình đã thống nhất với các bên trung gian tại Cairo khoảng 10 ngày trước. Hamas kêu gọi Mỹ cùng các bên bảo trợ gây sức ép để Israel tuân thủ, đồng thời tránh sử dụng từ “giải giáp” và chỉ đồng ý bàn giao vũ khí để lưu kho dưới sự quản lý của một ủy ban kỹ trị Palestine do Mỹ hậu thuẫn.
Israel hiện kiểm soát khoảng 70% lãnh thổ Dải Gaza, trong khi các cuộc tấn công của quân đội nước này vào khu vực vẫn diễn ra gần như hằng ngày, bất chấp lệnh ngừng bắn trên danh nghĩa.
Sự bất đồng càng đáng chú ý khi ông Trump từng công khai gọi thỏa thuận giải giáp Hamas là “bước tiến mang tính lịch sử”, chỉ khoảng một tuần trước khi ông Netanyahu bác bỏ chính kế hoạch này.
Phóng viên Nour Odeh của Al Jazeera tại Bờ Tây cho rằng tuyên bố của ông Netanyahu tạo thách thức lớn cho Hội đồng Hòa bình và các bên trung gian đã nỗ lực nhiều tháng thúc đẩy việc giải giáp Hamas. Theo bà, hội đồng này “có rất ít quyền lực” nếu không có sự ủng hộ của Israel và động thái trên giống như việc “nhấn nút reset” toàn bộ tiến trình.
Bên cạnh bất đồng về Gaza, ông Netanyahu còn chịu sức ép chính trị trong nước khi chỉ còn chưa đầy 80 ngày tới bầu cử. Các bộ trưởng cực hữu phản đối nhượng bộ ở Gaza, trong khi khảo sát cho thấy liên minh cầm quyền có nguy cơ mất thế đa số tại Quốc hội.
Ông Netanyahu cũng tái khẳng định sẽ không có nhà nước Palestine “chừng nào tôi còn là thủ tướng”. Những bất đồng giữa Israel và Mỹ về kế hoạch từng được gọi là lịch sử tiếp tục khiến triển vọng hòa bình tại Gaza trở nên bất định.
Lê Toan (tổng hợp)
