Khoản vay lớn đặt cặp vợ chồng trước áp lực trả nợ

TAND khu vực 13 – Hải Phòng buộc vợ chồng bà Hoàng Thị H. và ông Khổng Văn Đ. trả hơn 8,8 tỷ đồng cho ngân hàng theo phán quyết.

Ngày 25/12/2023, Ngân hàng M. ký hợp đồng cho vợ chồng bà H., ông Đ. vay hạn mức 6,5 tỷ đồng để tái cấp tín dụng phục vụ kinh doanh gạch men, gạch ốp lát; đến 13/6/2024, hạn mức được nâng lên 7,5 tỷ đồng. Đến ngày 8/5/2026, tổng nghĩa vụ tài chính ngân hàng yêu cầu thanh toán đã vượt 8,8 tỷ đồng, trong khi số tiền gốc mà hai người đã trả chỉ hơn 2,2 triệu đồng.

Theo bản án số 28/2026 của TAND TP Hải Phòng, khoản vay được thực hiện qua 5 lần giải ngân, tổng cộng 7,5 tỷ đồng, với thời hạn mỗi khoản khoảng 9 tháng. Lãi suất trong hạn được thỏa thuận riêng theo từng lần nhận nợ, còn lãi quá hạn được tính bằng 150% lãi suất trong hạn và lãi chậm trả ở mức 10%/năm.

Để bảo đảm nghĩa vụ, vợ chồng bà H. và ông Đ. thế chấp quyền sử dụng thửa đất rộng 312m², trong đó có 271m² đất ở đô thị và 41m² đất nuôi trồng thủy sản, cùng tài sản gắn liền với đất. Sau khi khoản vay chuyển sang quá hạn, nghĩa vụ tài chính tiếp tục phát sinh theo các thỏa thuận trong hợp đồng.

Khoản tiền đã trả chủ yếu dùng để thanh toán lãi

Tính đến ngày 8/10/2025, vợ chồng bà H. mới thanh toán hơn 84,3 triệu đồng. Tuy nhiên, số tiền được tính vào nợ gốc chỉ hơn 2,2 triệu đồng, trong khi phần lớn khoản đã nộp được dùng để thanh toán lãi phát sinh.

Theo yêu cầu của ngân hàng, đến ngày 8/5/2026, số tiền phải thanh toán gồm gần 7,5 tỷ đồng nợ gốc, hơn 308 triệu đồng lãi trong hạn, hơn 1 tỷ đồng lãi quá hạn và hơn 42 triệu đồng tiền phạt chậm trả lãi. Tổng cộng, nghĩa vụ thanh toán lên hơn 8,8 tỷ đồng.

Tại phiên sơ thẩm, hai vợ chồng thừa nhận việc ký kết hợp đồng và nhận đủ tiền vay, đồng thời đề nghị được trả nợ theo quý và xem xét giảm lãi. TAND khu vực 13 – Hải Phòng sau đó chấp nhận yêu cầu của ngân hàng, buộc các bị đơn thực hiện nghĩa vụ thanh toán.

Ông Đ. kháng cáo, đề nghị xem xét lại cách tính lãi. Tại phiên phúc thẩm, Hội đồng xét xử cho rằng ngân hàng đã nhiều lần làm việc, gửi văn bản đôn đốc và thông báo về khoản nợ quá hạn; ông Đ. cũng từng ký biên bản thừa nhận khoản vay quá hạn và xin gia hạn nhưng không được chấp thuận.

Tòa xác định khó khăn trong hoạt động kinh doanh không phải căn cứ để miễn hoặc giảm nghĩa vụ lãi theo thỏa thuận. Vì vậy, phần lớn nội dung bản án sơ thẩm được giữ nguyên.

Điểm thay đổi tại cấp phúc thẩm xuất phát từ việc ngân hàng tự nguyện không yêu cầu vợ chồng bà H. và ông Đ. thanh toán hơn 42 triệu đồng tiền phạt chậm trả lãi. Hội đồng xét xử chấp nhận đề nghị này và sửa một phần bản án sơ thẩm, còn khoản nợ gốc, lãi trong hạn và lãi quá hạn vẫn được giữ nguyên.

Nếu không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ, ngân hàng có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án xử lý thửa đất 312m² đã được dùng làm tài sản bảo đảm. Trường hợp số tiền thu được từ việc xử lý tài sản không đủ thanh toán, vợ chồng bà H. và ông Đ. vẫn phải tiếp tục thực hiện phần nghĩa vụ còn thiếu.

Nguyễn Chiu (tổng hợp)