Tổng thống Donald Trump tuyên bố Iran đã bắn hạ một trực thăng Apache vào ngày 09/6, đặt lệnh ngừng bắn khu vực vào tình trạng báo động đỏ về nguy cơ đổ vỡ.
- Xung đột Israel – Iran: Những toan tính đằng sau quyết định tạm dừng giao tranh
- Động đất mạnh nhất 150 năm rung chuyển Cuba, Mỹ và Mexico
- Trump và màn đối đầu nảy lửa trong cuộc phỏng vấn tại Wisconsin
Trực thăng Apache bị tấn công và phản ứng từ giới quan sát
Sự kiện diễn ra vào đêm 09/6 tại eo biển Hormuz đang được giới phân tích nhìn nhận như một phép thử nghiêm trọng đối với chính quyền của ông Donald Trump. Theo giới quan sát, việc Tổng thống Mỹ công khai cáo buộc Iran bắn hạ trực thăng Apache AH-64 trên mạng xã hội Truth Social cho thấy Washington đang chuẩn bị dư luận cho một hành động đáp trả. Một số nhà phân tích cho rằng, dù hai phi công đã an toàn sau chiến dịch cứu hộ của CENTCOM, nhưng giá trị biểu tượng của chiếc Apache bị bắn rơi là quá lớn để Mỹ có thể bỏ qua.
Thông tin từ các nguồn thạo tin cho biết mẫu UAV tự sát Shahed của Iran là thủ phạm gây ra vụ rơi máy bay ngoài khơi Oman. Điều này phản ánh một thực tế đáng lo ngại đối với quân đội Mỹ khi các khí tài triệu đô như Apache đang trở nên dễ bị tổn thương trước các công nghệ không người lái giá rẻ. Sự cố ngày 09/6 đánh dấu một mốc lịch sử không mong muốn cho lục quân Mỹ, khi họ lần đầu tiên mất một chiếc Apache trong cuộc xung đột trực tiếp với các lực lượng do Tehran chỉ huy.
Trong khi Mỹ khẳng định quyền đáp trả, phía Iran lại đưa ra những thông điệp cứng rắn không kém thông qua Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf. Ông Ghalibaf ám chỉ rằng Tehran sẵn sàng sử dụng các phương thức phi ngoại giao nếu các cam kết bị phá vỡ, điều này cho thấy một sự bế tắc sâu sắc trong đối thoại giữa hai cường quốc. Giới chức Mỹ tiết lộ các phi công đã được cứu nhờ tàu không người lái của Hạm đội 5, một chi tiết cho thấy công nghệ đang dần thay đổi bộ mặt của các cuộc hành quân cứu hộ hiện đại.
Tương lai của lệnh ngừng bắn sau biến cố ngày 9 tháng 6
Sự cố này đã dội một gáo nước lạnh vào những nỗ lực duy trì lệnh ngừng bắn bắt đầu từ ngày 08/4, vốn được kỳ vọng sẽ mang lại ổn định lâu dài cho khu vực. Chỉ một ngày trước vụ tấn công, vào ngày 07/6, cả hai bên vẫn còn thể hiện sự kiềm chế nhất định theo lời kêu gọi của Washington. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các “mắt thần” E-3G Sentry và các phi đội F-15E thường xuyên sát lãnh thổ Iran đã tạo ra một bầu không khí đối đầu căng thẳng, dẫn đến những tính toán sai lầm có thể gây hậu quả khôn lường.
Theo các số liệu quân sự, tính đến đầu năm 2025, Mỹ vẫn duy trì lực lượng Apache hùng hậu với 750 chiếc, nhưng tỉ lệ tổn thất 40 máy bay trong 6 tuần xung đột là một con số gây sốc cho giới lập pháp tại Washington. Mỗi chiếc AH-64E có giá trị xuất xưởng khoảng 35 triệu USD, nhưng tổng chi phí để đưa vào chiến đấu có thể lên tới 65 triệu USD. Sự tiêu hao nhanh chóng về mặt khí tài đang đặt ra bài toán khó cho Lục quân Mỹ trong việc duy trì ưu thế trên không tại vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz.
Hiện tại, triển vọng hòa bình phụ thuộc rất lớn vào bước đi tiếp theo của Nhà Trắng và phản ứng từ Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Một số nhà quan sát nhận định rằng cả hai bên đều không thực sự muốn một cuộc chiến tranh toàn diện, nhưng các vụ va chạm lẻ tẻ như ngày 09/6 có thể dẫn đến sự leo thang ngoài tầm kiểm soát. Liệu ngôn ngữ ngoại giao có còn chỗ đứng hay vũ lực sẽ trở thành tiếng nói chính trong những ngày tới vẫn còn là một câu hỏi để ngỏ cho giới chính trị quốc tế.
Đỗ Vân (tổng hợp)
