Nepal đang yêu cầu 20 triệu USD từ quỹ quốc tế về tổn thất và thiệt hại do biến đổi khí hậu, sau trận lũ quét thảm khốc cuối tháng 8 khiến hơn 6.000 người thiệt mạng và mất tích.
- Hải Phòng khởi tố 12 người sau màn rượt đuổi mang hung khí
- Cầu kính Bạch Long dài 632m, vượt kỷ lục Trung Quốc
- Hai công nhân Nepal sống sót sau 9 ngày trong đường hầm
Theo The Guardian ngày 08/9, sau 12 ngày tìm kiếm, hơn 1.300 người đã được xác nhận thiệt mạng, trong khi trên 5.500 người vẫn mất tích. Thảm họa xảy ra sau khi một phần sông băng tan chảy sụp đổ, kéo theo lở đất và dòng lũ lớn tràn qua khu vực Tây Tạng của Trung Quốc và Nepal.
Các nhà khoa học cho rằng biến đổi khí hậu có vai trò trong thảm họa. Dãy Himalaya đang ấm lên nhanh hơn gần 50% so với mức trung bình toàn cầu, trong khi Nepal chỉ đóng góp chưa tới 0,1% lượng khí thải nhà kính toàn cầu.
Ngoại trưởng Nepal Shisir Khanal kêu gọi các nền kinh tế phát thải lớn chia sẻ trách nhiệm, cho rằng thảm họa là lời cảnh báo rõ ràng về tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu đối với những quốc gia dễ tổn thương.
Ông mô tả trận lũ như “một cơn sóng thần từ dãy Himalaya”, với dòng nước trộn bùn đất, đá và mảnh vỡ cao tới 18-21 m, di chuyển với tốc độ gần 180 km/giờ. Nhiều thị trấn, làng mạc và tuyến đường bị cuốn trôi, một số khu vực vẫn bị cô lập.
Theo ông Khanal, mức độ tàn phá có thể tương đương trận động đất năm 2015. Một số ước tính cho rằng tổng thiệt hại vượt 5 tỷ USD, hơn 20.000 ngôi nhà cùng nhiều tuyến giao thông cần được xây dựng lại. Một số cộng đồng sống dọc sông có thể phải di dời lên vùng đất cao hơn.
Nepal muốn chia sẻ trách nhiệm khí hậu
Bộ Tài chính và Bộ Môi trường Nepal đã gửi đề nghị tới Quỹ ứng phó tổn thất và thiệt hại của Liên Hiệp Quốc, yêu cầu 20 triệu USD để khắc phục hậu quả liên quan đến khí hậu.
Ông Khanal thừa nhận khoản tiền này “rõ ràng không đủ” so với thiệt hại thực tế. Tuy nhiên, theo ông, yêu cầu còn nhằm thúc đẩy cộng đồng quốc tế xây dựng cơ chế hỗ trợ mạnh hơn cho các nền kinh tế nhỏ và dễ tổn thương.
“Cộng đồng quốc tế không nên xem đây là một thảm họa đơn lẻ. Nó phải được nhìn nhận trong bối cảnh biến đổi khí hậu tại Himalaya”, ông nói, đồng thời cảnh báo những thảm họa tương tự có thể xảy ra ngày càng nhiều.
Theo The Guardian, Quỹ ứng phó tổn thất và thiệt hại của Liên Hiệp Quốc đang thiếu hụt nguồn tài chính nghiêm trọng. Khoảng 119 quốc gia đã đưa ra các yêu cầu trị giá tổng cộng 2,8 tỷ USD, trong khi nguồn đóng góp hiện mới khoảng 400 triệu USD.
Mỹ hiện chỉ đóng góp 17 triệu USD, sau khi Tổng thống Donald Trump rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu.
Ngoại trưởng Nepal thừa nhận nước này sẽ gặp “những thách thức chính trị” trong quá trình tìm kiếm hỗ trợ khí hậu. Dù vậy, ông nhấn mạnh nguồn tài chính không chỉ cần cho cứu trợ khẩn cấp mà còn phải phục vụ phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro trong tương lai.
Ông Khanal đồng thời bác bỏ cáo buộc Trung Quốc không cảnh báo đầy đủ hoặc không chia sẻ dữ liệu trước thảm họa. Nepal đang thảo luận với Trung Quốc về việc tăng cường phối hợp và chia sẻ dữ liệu tại khu vực Himalaya.
Theo ông, cả Nepal và các nhà khoa học Trung Quốc đều không nhận biết trước nguy cơ sông băng sụp đổ. Nhìn lại, sông băng này được cho là rất dễ tổn thương và đã thu hẹp trong 6 tháng trước đó, nhưng không ai biết trước thời điểm sụp đổ.
Với Nepal, khoản 20 triệu USD không thể bù đắp những mất mát sau trận lũ. Nhưng yêu cầu này cho thấy một vấn đề lớn hơn: những quốc gia đóng góp rất ít vào phát thải toàn cầu lại đang phải đối mặt trực tiếp với hậu quả ngày càng khốc liệt của biến đổi khí hậu.
Vũ Phượng (tổng hợp)
