Tuổi thơ tôi bắt đầu từ những đêm hè không đèn điện, chỉ có ông Trăng vằng vặc treo cao. Ánh sáng dịu dàng ấy dẫn lũ trẻ chúng tôi đi qua bao trò chơi, bao mùa ký ức.
- Lễ Thất Tịch – Thông điệp thần thoại về tình yêu và hôn nhân
- Ý nghĩa cuối cùng của đời người, không phải tiền bạc hay tuổi thọ, mà chính là điều này
- Tuổi thơ bên dòng sông Mã
Ông Trăng – tri kỷ của tuổi thơ
Mỗi khi bóng tối vừa buông, chúng tôi lại ngóng về phía lũy tre, chờ ông Trăng từ từ nhô lên. Và khi vầng trăng tròn đầy ló rạng, cả bọn reo vang: “Ông Trăng lên kìa! Ông Trăng của tao!” – hồn nhiên tranh nhau giữ một vầng trăng cho riêng mình. Dưới ánh sáng ấy, tuổi thơ chúng tôi bừng nở trong tiếng cười, trong những cuộc rong chơi chẳng biết mệt mỏi.
Những đêm hè oi ả, sân đình rợp bóng tre thành khoảng trời rộng mở. Trăng trải sáng xuống sân gạch như tấm chiếu bạc, lũ trẻ ùa ra chơi rồng rắn, trốn tìm, mồ hôi ướt áo mà vẫn ríu rít cười vang.
Trăng cũng theo ra đồng. Mùa gặt, ánh sáng đổ xuống ruộng lúa vàng óng, soi gương mặt cha mẹ cặm cụi. Tôi ngồi bên bờ ruộng, nghe tiếng liềm lướt, gió thổi lúa rì rầm như khúc nhạc quê. Cả cánh đồng thành tấm gương khổng lồ, nơi trăng lặng lẽ soi vào tuổi thơ không ánh điện, chỉ có vầng sáng hiền hòa chở che.

Ký ức giấm cua dưới trăng
Có một thời, khi chúng tôi mới vào cấp hai, ánh trăng tròn như ngọn đèn treo giữa trời luôn thôi thúc lũ trẻ rủ nhau đi giấm cua. Đêm ấy, nước dâng cao, mặt đường làng loang loáng sáng bạc. Chúng tôi cắt những tàu lá, đốt cho khói thơm ngai ngái tỏa ra, rồi cắm xuống mép nước. Chỉ chốc lát, từng con cua lấm lét mò ra, bị mùi lá hun quyến rũ, và cả bọn nín thở, rồi reo vang, hối hả hớt lấy hớt để.

Trăng sáng, bạn bè và những trò nghịch ngợm
Trong lúc chờ cua kéo đến, chúng tôi tụm lại trên bờ, bày nào bưởi, nào mía, nào ổi. Đứa chẻ mía, đứa bóc bưởi, vừa ăn vừa cười khúc khích, miệng ngọt lịm hương quả, tai đầy tiếng dế gáy, ếch kêu. Chơi mệt, cả bọn lăn ra ngủ nhờ trên sân gạch nhà một người quen. Trăng sáng rót xuống như tấm chăn bạc, gió đêm mơn man làm giấc ngủ say sưa. Chúng tôi ngủ say đến nỗi con lợn xổng chuồng lững thững lại gần, dí mõm ướt vào mặt mà vẫn ngáy khò khò.
Chỉ có thằng bạn lanh lợi nhất vẫn cặm cụi ngoài đồng. Đến khuya, nó khệ nệ ôm cả xô cua đầy ắp trở về, vừa khoe chiến lợi phẩm vừa trêu: “Cua bò đầy ruộng cả rồi, chúng mày ngủ đến nỗi lợn liếm mặt mà không biết!” Chúng tôi vừa ngượng, vừa tức, rồi phá lên cười đến chảy nước mắt. Đêm giấm cua ấy đã trôi đi thật lâu, nhưng mỗi lần nhớ lại, tôi như còn thấy mùi khói lá vương trong gió, nghe tiếng cười dội về nơi sân gạch mát lạnh.
Ông Trăng – miền ký ức không phai
Tháng Tám về, trăng dường như tròn hơn, sáng hơn, rực rỡ hơn bao đêm thường. Ấy là mùa Trung Thu – mùa trăng đẹp nhất trong năm. Cả làng rộn ràng tiếng trống lân, tiếng reo hò, ánh đèn ông sao, đèn cá chép lung linh nối dài thành từng đoàn rước. Chúng tôi tay cầm đèn, mắt ngước nhìn trăng, vừa đi vừa hát, vừa cười, để ánh sáng và niềm vui chan hòa khắp ngõ xóm.
Mâm cỗ Trung Thu thuở ấy chẳng nhiều thứ, chỉ vài quả bưởi, nải chuối, đôi ba chiếc bánh nướng, bánh dẻo. Ấy vậy mà niềm vui thì chan chứa. Người lớn quây quần, trẻ nhỏ hân hoan, cả xóm như gần nhau hơn. Và trên cao, ông Trăng tròn vành vạnh, lặng lẽ chứng kiến niềm vui giản dị ấy, soi sáng từng gương mặt rạng ngời.
Dẫu năm tháng trôi, người còn kẻ mất, ông Trăng vẫn lặng lẽ treo cao, dịu dàng soi xuống như thuở nào. Vầng trăng ấy giữ trọn ký ức tuổi thơ – mùi khói bờ ruộng, tiếng cười lũ trẻ, vị ngọt ổi mía, và giấc ngủ vùi trên sân gạch mát lạnh.
