Hà Nội – Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết Trung Quốc vừa cấp thêm gần 570 mã vùng trồng sầu riêng cho Việt Nam, đưa tổng số mã được cấp lên hơn 1.800.
- Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn bị bắt: Hé lộ vốn Việt Mỹ tăng 17 lần
- Hải Phòng vượt 1 triệu khách dịp Quốc khánh giữa mưa miền Bắc
- Đồng xu in hình Trump đặt nước Mỹ trước tranh cãi pháp lý
Thông tin được ông Điệp nêu tại họp báo thường kỳ Chính phủ chiều 03/9. Kết quả này đến sau chuyến làm việc của lãnh đạo Bộ với Tổng cục Hải quan Trung Quốc ngày 14/8, trong đó khoảng 1.599 mã vùng trồng đang hoạt động.
Sầu riêng hiện là một trong những nông sản có giá trị cao của Việt Nam, với diện tích khoảng 200.000 ha và sản lượng khoảng 2,08 triệu tấn. Trong 8 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này ước đạt 1,95 tỷ USD, riêng Trung Quốc đóng góp khoảng 1,85 tỷ USD, tương đương 95% thị phần. Về mục tiêu kim ngạch 2026 (bằng hoặc vượt 3,85 tỷ USD, có thể đạt 4 tỷ USD)
Việc được cấp thêm mã vùng trồng là kết quả đáng chú ý sau nhiều năm sầu riêng Việt Nam mới có thể xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc. Từ khi Nghị định thư được ký năm 2022, số mã vùng trồng và cơ sở đóng gói được phê duyệt tăng qua từng đợt, nhưng vẫn chậm hơn tốc độ mở rộng diện tích trong nước.
Áp lực cấp mã càng rõ khi sản lượng sầu riêng tập trung từ tháng 8 đến tháng 10, với Đắk Lắk, Lâm Đồng và Gia Lai là ba vùng sản xuất chính. Việc phân cấp thẩm quyền cấp mã vùng trồng, mã cơ sở đóng gói xuống cấp phường, xã cùng hệ thống truy xuất nguồn gốc vận hành từ 01/7 được kỳ vọng rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, kể cả với vùng trồng xen canh trước đây khó được cấp mã.
Mở rộng thị trường để giảm phụ thuộc
Dù vậy, phía sau đà tăng xuất khẩu vẫn là bài toán phụ thuộc vào một thị trường. Khi khoảng 95% giá trị xuất khẩu 8 tháng đến từ Trung Quốc, thay đổi về chính sách kiểm dịch hoặc tiến độ cấp mã của thị trường này có thể tác động trực tiếp đến hàng trăm nghìn hộ nông dân.
Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc mở rộng diện tích tại một số địa phương còn mang tính tự phát, chưa gắn chặt với điều kiện đất đai, nguồn nước; đồng thời ngành chưa hình thành được hệ thống kết nối đồng bộ giữa sản xuất, logistics và xuất khẩu
Malaysia và Thái Lan đang thúc đẩy chính sách riêng để giữ thị phần sầu riêng tại Trung Quốc, tạo thêm sức ép cạnh tranh cho sản phẩm Việt Nam. Vì vậy, ngành hàng cần tính đến hướng đi ngoài quả tươi, nhất là đông lạnh và chế biến sâu, những sản phẩm ít chịu áp lực mùa vụ hơn.
Việc Ấn Độ chính thức cho phép nhập khẩu sầu riêng tươi Việt Nam từ tháng 7, cùng 52 phòng kiểm nghiệm được Trung Quốc chấp thuận, mở thêm cơ sở để ngành hàng giảm phụ thuộc vào một thị trường. Khi mùa thu hoạch rộ kéo dài từ tháng 8 đến tháng 10, tận dụng các thị trường mới, đồng thời giữ chặt chất lượng và truy xuất nguồn gốc sẽ là nền tảng để sầu riêng Việt Nam phát triển bền vững.
Lê Toan (tổng hợp)
