Tàu Trung Quốc hiện diện kỷ lục tại bãi cạn Scarborough

Phân tích mới của AMTI cho thấy tàu hải cảnh Trung Quốc duy trì mức hiện diện chưa từng có tại bãi cạn Scarborough trong năm 2025.

Trong năm 2025, tàu hải cảnh Trung Quốc đã duy trì sự hiện diện ở mức chưa từng có tại bãi cạn Scarborough ở Biển Đông, theo phân tích mới của Sáng kiến Minh bạch hàng hải châu Á (AMTI), thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS, Mỹ).

Theo bài phân tích đăng ngày 29.1 trên trang web của AMTI, tổng số ngày hiện diện cộng dồn của từng tàu hải cảnh Trung Quốc tại khu vực này đã tăng hơn gấp đôi so với năm trước. Cụ thể, con số này tăng từ 516 ngày trong năm 2024 lên tới 1.099 ngày trong năm 2025.

AMTI cho biết, lực lượng hải cảnh Trung Quốc gần như hiện diện quanh năm tại bãi cạn Scarborough, với các cuộc tuần tra được ghi nhận trong 352 ngày của năm. Điều này phản ánh mức độ hoạt động liên tục và có hệ thống, thay vì chỉ mang tính chất thời điểm như các năm trước.

Tàu Trung Quốc gia tăng hiện diện tại bãi cạn Scarborough

Phân tích của AMTI dựa trên dữ liệu từ Hệ thống Nhận dạng tự động (AIS), một hệ thống theo dõi sử dụng bộ phát đáp trên tàu để cung cấp thông tin thời gian thực cho các tàu khác, cơ quan quản lý hàng hải và vệ tinh.

Theo dữ liệu AIS, trung bình mỗi ngày có khoảng 3 tàu hải cảnh Trung Quốc hoạt động xung quanh bãi cạn Scarborough. Tuy nhiên, AMTI nhận định rằng mức hiện diện thực tế gần như chắc chắn cao hơn con số này, do không phải tất cả các tàu đều bật thiết bị AIS hoặc duy trì tín hiệu liên tục.

Một khoảng trống đáng chú ý được ghi nhận trong dữ liệu AIS từ ngày 17 đến 28.2.2025. Tuy nhiên, trong khoảng thời gian này, Lực lượng Tuần duyên Philippines cho biết các tàu hải cảnh Trung Quốc vẫn tiếp tục hoạt động tại Scarborough, cho thấy sự khác biệt giữa dữ liệu theo dõi kỹ thuật và thực tế trên thực địa.

AMTI cũng cho biết, sự hiện diện của các tàu Trung Quốc đã mở rộng sang khu vực rộng hơn về phía đông của bãi cạn, thay vì chỉ tập trung tại khu vực truyền thống như các năm trước.

Bãi cạn Scarborough và bối cảnh tranh chấp

Bãi cạn Scarborough là một thực thể tranh chấp ở Biển Đông, nằm cách đảo chính Luzon của Philippines khoảng 240 km về phía tây và cách đảo Hải Nam của Trung Quốc gần 900 km.

Trung Quốc giành quyền kiểm soát thực tế bãi cạn này từ Philippines sau cuộc đối đầu căng thẳng giữa tàu hai bên hồi năm 2012. Kể từ đó, khu vực này thường xuyên chứng kiến sự hiện diện của lực lượng hải cảnh Trung Quốc, trong khi tàu cá và lực lượng thực thi pháp luật của Philippines gặp nhiều hạn chế khi tiếp cận.

Theo AMTI, sự gia tăng mạnh mẽ về tần suất và phạm vi hoạt động của tàu hải cảnh Trung Quốc trong năm 2025 cho thấy một xu hướng kiểm soát bền vững và lâu dài, thay vì chỉ là biện pháp răn đe tạm thời.

Hiện tại, chưa có thông tin chính thức về phản ứng của Trung Quốc cũng như Philippines trước phân tích mới của AMTI. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng mức độ hiện diện liên tục này có thể tác động đến môi trường an ninh hàng hải trong khu vực, đặc biệt là đối với hoạt động đánh bắt cá và tự do hàng hải.

AMTI cho rằng việc theo dõi hoạt động thông qua dữ liệu AIS là một công cụ quan trọng để đánh giá hành vi trên biển, song cũng nhấn mạnh rằng số liệu thực tế có thể cao hơn do hạn chế kỹ thuật và các yếu tố che giấu tín hiệu.

Trong bối cảnh Biển Đông tiếp tục là điểm nóng địa chính trị, mức độ hiện diện của tàu hải cảnh Trung Quốc tại Scarborough được xem là một chỉ báo quan trọng về chiến lược hàng hải của Bắc Kinh trong khu vực.

Theo: Báo Thanh Niên