Gần 200 người thuộc nhiều dân tộc cùng sinh sống tại Thái Hải, nơi duy trì mô hình cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch sinh thái.
- Hải Phòng mở thêm đường biển trực tiếp, hàng Việt giảm chi phí logistics
- Môi giới mại dâm nhiều triệu đồng, bị phát hiện liên quan đường dây ma túy
- Mức án đề nghị với cựu viện trưởng sau những kết luận giám định
Năm 2022, Khu bảo tồn làng nhà sàn du lịch sinh thái Thái Hải trở thành đại diện đầu tiên của Việt Nam được Tổ chức Du lịch Thế giới công nhận là “Làng du lịch tốt nhất thế giới”. Đây cũng là đại diện duy nhất của Đông Nam Á trong danh sách 32 ngôi làng được vinh danh năm đó. Từ dấu mốc này, Thái Hải được biết đến rộng rãi hơn và trở thành điểm đến của những du khách quan tâm đến du lịch cộng đồng.
Khu bảo tồn làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải cách Hà Nội khoảng 70km và trung tâm thành phố Thái Nguyên (cũ) 10km, nằm trên trục tham quan Hồ Núi Cốc và không gian văn hóa chè Tân Cương. Làng sinh thái bắt đầu được xây dựng từ năm 2003 trên vùng đất còn nhiều khoảng trống, đồi trọc và cây cối thưa thớt. Trưởng làng Nguyễn Thị Thanh Hải cùng những người đồng hành từng bước phủ xanh khu vực, tìm mua cây và đưa 30 ngôi nhà sàn cổ từ vùng ATK Định Hóa về phục dựng, bảo tồn nguyên bản.
Sau hơn 20 năm, nơi đây hình thành cộng đồng khoảng 50 hộ với gần 200 nhân khẩu thuộc các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Kinh cùng sinh sống và làm việc.
Mô hình cộng đồng gắn với văn hóa bản địa
Tại Thái Hải, hoạt động cộng đồng được tổ chức theo tinh thần gia đình. Theo mô tả của Tổ chức Du lịch Thế giới, mô hình quản lý đề cao sự gắn kết, chia sẻ và cùng chăm lo cuộc sống chung. Người dân ăn chung ba bữa mỗi ngày, cùng lao động và xây dựng quỹ chung để chăm lo đời sống. Người già neo đơn, người mắc bệnh hiểm nghèo hoặc những hoàn cảnh yếu thế được đón về nương náu, chăm sóc như người thân.
Công việc được phân chia theo nhu cầu và khả năng của từng người, từ chăm sóc rừng, trồng rau, làm chè, nấu ăn đến bảo tồn nghề truyền thống, hướng dẫn du khách và chăm sóc cảnh quan. Cộng đồng Tày tại đây vẫn duy trì ngôn ngữ, phong tục, nghi lễ, trang phục và các hình thức sinh hoạt truyền thống, đồng thời đưa những giá trị này vào sản phẩm du lịch.
Khu bảo tồn có các khu bảo tồn, ẩm thực, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí và tổ chức sự kiện. Du khách có thể nghỉ trong nhà sàn, tìm hiểu cách làm bánh, chế biến chè, nuôi ong, học hát Then, tập đàn Tính hoặc tham gia các hoạt động nông nghiệp. Các món ăn truyền thống của người Tày cũng được giới thiệu, cùng những lễ hội như Lồng Tồng, Tết ăn cơm mới, múa chầu và múa sạp. Những hoạt động này góp phần duy trì và phát huy các giá trị văn hóa trong đời sống cộng đồng.
Hiện Thái Hải đón khoảng 40.000-50.000 lượt khách mỗi năm. Mô hình này từng nhận các giải thưởng du lịch trong nước và quốc tế; tháng 1/2025, sản phẩm “Du lịch văn hóa Tày bản làng Thái Hải” được công nhận đạt OCOP 5 sao quốc gia.
Ninh Lý (tổng hợp)
