Thái Nguyên đang thúc đẩy lộ trình nâng tỷ lệ chế biến sâu khoáng sản khi phần lớn chì, kẽm và titan mới dừng ở mức chế biến trung bình, trong khi vonfram đã hình thành chuỗi sản xuất có vị thế trên thị trường quốc tế.
- Hai cán bộ hải quan nhận tiền tỷ để đổi lấy một tờ giấy
- Bé 11 tuổi dùng xe scooter kéo em họ thoát thoát nước ở Sơn La
- Chuyên gia lý giải: Ăn trái cây tráng miệng sau bữa cơm là thói quen cần bỏ ngay
Theo Sở Công Thương Thái Nguyên, toàn tỉnh hiện có 39 nhà máy, xưởng tuyển khoáng sản nhưng chỉ Nhà máy tinh luyện Vonfram Masan-MTC đạt trình độ chế biến sâu tương xứng với tiềm năng tài nguyên. Cùng thời điểm, Công ty Masan High-Tech Materials (MHT), đơn vị vận hành mỏ Núi Pháo, công bố kế hoạch mở rộng khoảng 115 triệu tấn tài nguyên vonfram đa kim quanh khu vực Núi Pháo và Núi Chiêm, đủ duy trì khai thác, chế biến trong khoảng 20-30 năm tới.
Chế biến sâu là hướng nâng giá trị khoáng sản Thái Nguyên
Theo Sở Công Thương, Masan-MTC hiện là nhà sản xuất sản phẩm vonfram cận sâu lớn thứ hai thế giới. Ông Danny Le, Chủ tịch MHT, cho biết việc mở rộng tài nguyên diễn ra trong bối cảnh nguồn cung vonfram chế biến sâu ngoài Trung Quốc ngày càng khan hiếm.
Núi Pháo hiện là một trong những mỏ vonfram lớn nhất thế giới ngoài Trung Quốc, đồng thời đứng thứ năm toàn cầu về sản lượng fluorspar theo dữ liệu của Cục Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS). Mỗi năm, mỏ này cung cấp gần như toàn bộ sản lượng khoảng 3.400 tấn vonfram của Việt Nam.
Trong khi đó, nhiều loại khoáng sản khác của tỉnh vẫn chưa đạt trình độ chế biến tương tự. Quặng chì và kẽm chủ yếu được sản xuất dưới dạng kim loại thỏi, còn titan mới dừng ở sản phẩm xỉ đạt tiêu chuẩn xuất khẩu làm nguyên liệu, chưa tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.
Đại diện Vimico cho biết thách thức lớn nhất là phải đồng thời bảo đảm nguồn tài nguyên, công nghệ và cơ chế đầu tư, trong khi chất lượng quặng ngày càng suy giảm còn chi phí đầu tư dây chuyền tuyển luyện hiện đại rất lớn. Đây cũng là nguyên nhân khiến tiến trình chế biến sâu ở nhiều loại khoáng sản diễn ra chậm hơn kỳ vọng.
Trên thị trường quốc tế, vonfram được Nhóm G20 xếp vào danh mục khoáng sản thiết yếu phục vụ ngành bán dẫn, hàng không vũ trụ, năng lượng và trí tuệ nhân tạo. Việc Trung Quốc đang kiểm soát phần lớn nguồn cung toàn cầu khiến nhiều quốc gia tìm kiếm các nguồn cung thay thế, qua đó gia tăng sự quan tâm đối với mỏ Núi Pháo.
Theo công bố của MHT, khoảng 115 triệu tấn tài nguyên vonfram đa kim mới được bổ sung, với công suất khai thác khoảng 3,5 triệu tấn quặng mỗi năm, có thể duy trì hoạt động khai thác trong khoảng 20-30 năm. Ông Danny Le cho rằng việc mở rộng không chỉ nhằm tăng quy mô mà còn củng cố vị thế chiến lược của doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường đang thay đổi.
Ở chiều ngược lại, Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn cho biết vẫn gặp khó khăn về nguồn nguyên liệu ổn định để triển khai nhà máy chế biến sâu công suất 30.000 tấn kẽm điện phân mỗi năm, dự kiến khởi công vào tháng 10/2026. Thực tế này cho thấy việc mở rộng mô hình chế biến sâu sang các loại khoáng sản khác vẫn cần sự kết hợp đồng bộ giữa tài nguyên, công nghệ và cơ chế đầu tư.
Ninh Lý ( tổng hợp)
