(Venezuela) – Công ty North American Blue Energy Partners (NABEP) được chính phủ lâm thời Venezuela trao thêm các hợp đồng khai thác dầu khí, qua đó mở rộng quyền kiểm soát tại 17 mỏ dầu và làm dấy lên lo ngại về khả năng thu hồi khoản nợ hơn 10 tỷ USD của Trung Quốc.
- Chở quá 12 người, một xe khách bị phạt hơn 90 triệu đồng
- Cứu người phụ nữ bị cuốn tay vào máy trộn dược liệu ở Thanh Hóa
- Xe cấp cứu tư nhân “chui” tiếp cận người nhà bệnh nhân ngay trong bệnh viện
Theo thông báo của Nhà Trắng tối 31/8 theo giờ Washington (sáng 01/9 giờ Hà Nội), NABEP nhận thêm 14 hợp đồng khai thác mới, nâng tổng số dự án công ty này quản lý lên 17 với trữ lượng đã được kiểm chứng khoảng 65 tỷ thùng dầu. Reuters dẫn lời hai quan chức Mỹ cho biết một số mỏ trong số này trước đây do các doanh nghiệp Trung Quốc, gồm Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC), cùng một công ty của Nga vận hành.
Giáo sư Cui Shoujun thuộc Đại học Nhân dân Trung Quốc nhận định với SCMP rằng: “Việc phát triển dầu khí tại Venezuela trên thực tế đang bị Mỹ chi phối”.
Venezuela hiện sở hữu khoảng 303 tỷ thùng dầu đã được kiểm chứng, tương đương 17% trữ lượng toàn cầu, trong khi Trung Quốc nhiều năm qua là chủ nợ nước ngoài lớn nhất của quốc gia Nam Mỹ này. Từ năm 2000, Bắc Kinh đã cung cấp hơn 100 tỷ USD các khoản vay, chủ yếu theo cơ chế thế chấp bằng dầu thô, trong đó nguồn thu từ dầu được sử dụng để hoàn trả nghĩa vụ tài chính.
Dù Trung Quốc gần như không còn cấp thêm các khoản vay mới trong nhiều năm gần đây, phần dư nợ của Venezuela vẫn được cho là còn trên 10 tỷ USD. Tuy nhiên, cơ chế mới liên quan đến NABEP đang khiến triển vọng thu hồi khoản tiền này trở nên kém chắc chắn hơn.
Theo thỏa thuận được công bố, phía Mỹ nắm quyền sở hữu 35% cổ phần công ty mẹ của NABEP, đồng thời có quyền ưu tiên mua 20% sản lượng dầu theo giá thành sản xuất và được ưu tiên tiếp cận phần sản lượng còn lại. Điều này đồng nghĩa dòng dầu khai thác từ các mỏ liên quan sẽ chủ yếu hướng về thị trường Mỹ thay vì tiếp tục đóng vai trò nguồn trả nợ cho Trung Quốc như trước đây.
Ngày 1/9, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Guo Jiakun đã lên tiếng yêu cầu bảo đảm “các quyền và lợi ích hợp pháp” của Trung Quốc tại Venezuela.
Những thay đổi này diễn ra trong bối cảnh quan hệ thương mại dầu mỏ giữa Caracas và Bắc Kinh đang suy giảm đáng kể. Dữ liệu từ S&P Global cho thấy trong tháng 8, Trung Quốc không nhập thêm lô dầu nào từ Venezuela, trong khi khoảng một nửa sản lượng xuất khẩu 1,1 triệu thùng/ngày của quốc gia này được chuyển sang Mỹ.
Phó giáo sư Dylan Loh của Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore) đánh giá diễn biến trên là một tác động đáng kể đối với mạng lưới thương mại phi đô la mà Trung Quốc đang thúc đẩy. Theo ông, việc mất nguồn dầu giá thấp có thể buộc Bắc Kinh phải gia tăng mua dầu trên thị trường quốc tế, đồng thời làm chậm quá trình mở rộng cơ chế thanh toán dầu bằng nhân dân tệ tại khu vực Mỹ Latin.
Erica Downs, chuyên gia cấp cao thuộc Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu của Đại học Columbia, cho rằng các nhà máy lọc dầu độc lập của Trung Quốc vốn hưởng lợi từ nguồn dầu giá rẻ từ Venezuela, Iran và Nga sẽ chịu áp lực lớn hơn khi biên lợi nhuận bị thu hẹp. Trong số các doanh nghiệp nhà nước, CNPC được đánh giá là bên chịu tác động rõ nét nhất do đang có liên doanh trực tiếp với PDVSA, tập đoàn dầu khí quốc gia Venezuela.
Với quy mô khoảng 65 tỷ thùng dầu, tương đương gần 1/5 tổng trữ lượng đã được xác nhận của Venezuela, các dự án mà NABEP đang nắm giữ được xem là nguồn tài nguyên có ý nghĩa chiến lược. Thỏa thuận này không chỉ liên quan đến vấn đề năng lượng mà còn phản ánh sự dịch chuyển ảnh hưởng giữa các cường quốc tại khu vực Tây Bán cầu.
Khi dòng dầu thay đổi hướng đi, những khoản nợ từng được bảo đảm bằng nguồn tài nguyên này cũng đứng trước nhiều dấu hỏi về khả năng thu hồi trong tương lai.
Minh Tâm (tổng hợp)
