Tín dụng tăng nhanh hơn huy động, lãi suất thị trường khó hạ nhiệt

Chênh lệch gần 2% giữa tốc độ tăng tín dụng và huy động vốn trong 6 tháng đầu năm 2026 đang buộc các ngân hàng thương mại tăng lãi suất đầu vào, dồn áp lực chi phí vốn lên doanh nghiệp vay vốn.

Tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống tính đến giữa tháng 6 đạt 20,03 triệu tỷ đồng, tăng 7,73% so với cuối năm 2025, trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 4,3%. Sự lệch pha này khiến nhiều ngân hàng thương mại đẩy lãi suất huy động lên 8,5–9%/năm cho kỳ hạn 6 tháng, cộng thêm thưởng và ưu đãi thực tế có thể lên tới 12%/năm.

Hệ quả trực tiếp đổ xuống doanh nghiệp. Ông Dương Kim Quân, Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư Xây dựng Bcons, cho biết doanh nghiệp đang vay với lãi suất 14–15%/năm, khiến chi phí tài chính tăng mạnh và hạn chế khả năng mở rộng đầu tư.

Với doanh nghiệp xăng dầu, áp lực còn nặng hơn vì biên lợi nhuận ngành vốn rất thấp. Ông N.V.D., Giám đốc một doanh nghiệp phân phối xăng dầu, có khoản vay 23 tỷ đồng đáo hạn cuối tháng 6 với lãi suất 10,4%/năm; khi tái cấp tín dụng, ngân hàng thông báo mức mới là 15%/năm.

Nguy hiểm hơn là rủi ro đứt gãy dòng vốn. Ông P.H.Q., Giám đốc Công ty Xăng dầu B.T, có khoản vay lưu động hơn 30 tỷ đồng đến hạn tháng 5 bị ngân hàng H. dừng quy trình thu nợ và tái giải ngân, sau đó chuyển thành nợ quá hạn và kéo theo các khoản tín dụng tại nhiều ngân hàng khác bị ảnh hưởng theo.

Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN), thừa nhận đây là bài toán khó: “Dù thanh khoản toàn hệ thống vẫn được đảm bảo nhưng áp lực cân đối nguồn vốn rất lớn. Đây là nguyên nhân khiến mặt bằng lãi suất có xu hướng tăng thời gian qua.” Từ đầu tháng 7, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn yêu cầu toàn ngành giảm lãi suất cho vay — đây là lần thứ tư trong 3 tháng qua người đứng đầu NHNN phát đi thông điệp này.

Chính phủ ban hành Nghị quyết 168/NQ-CP, yêu cầu Bộ Tài chính và NHNN giảm áp lực thanh khoản, ổn định thị trường tiền tệ và ngoại tệ, kiểm soát lạm phát, đồng thời chỉ đạo các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí để ổn định mặt bằng lãi suất. Ông Nguyễn Minh Tuấn, Tổng Giám đốc AFA Capital, đánh giá lãi suất khó giảm sâu trong 6 tháng cuối năm nhưng có khả năng hạ nhiệt, và nhấn mạnh: “Điều quan trọng không chỉ là lãi suất giảm bao nhiêu, mà là dòng vốn phải được điều tiết đúng vào các lĩnh vực ưu tiên để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.”

Nghĩa Nguyễn (tổng hơp.)