Trịnh Đình Năng và hành trình của một nhà sáng chế không bằng cấp tại Việt Nam

Ông Trịnh Đình Năng là nhà sáng chế không bằng cấp sở hữu năm bằng sáng chế triệu đô dù chỉ học lớp bảy, đóng góp nhiều công nghệ lõi thiết thực cho xã hội.

Từ xưởng cơ khí đến những bằng sáng chế triệu đô

Hành trình của ông Trịnh Đình Năng khởi nguồn từ những khó khăn kinh tế buộc ông phải rời ghế nhà trường khi mới học hết lớp bảy. Thay vì theo đuổi con đường học thuật chính quy, ông chọn cách tự học thông qua sách vở.

Theo giới phân tích, việc thiếu hụt bằng cấp không ngăn cản khả năng tính toán và áp dụng các nguyên lý vật lý của ông vào đời sống. Những thành công ban đầu như việc cải tiến dây chuyền cắt gỗ tại xí nghiệp hay chế tạo máy ép biên từ sắt vụn với giá thành chỉ bằng một phần năm hàng nhập ngoại đã tạo nền móng tài chính cho các nghiên cứu phức tạp hơn.

Ông Năng quan niệm rằng khoa học không phải là những điều xa vời mà là quá trình liên tục tìm lỗi và sửa lỗi. Một trong những thành tựu nổi bật của ông là hệ thống trích ly chân không, cho phép chiết xuất tinh khiết các hoạt chất từ thảo dược như nghệ, gấc mà vẫn giữ nguyên đặc tính sinh học.

Hệ thống này không chỉ giúp tối ưu hóa sức lao động khi vận hành tự động mà còn góp phần hạ giá thành sản phẩm cho người nông dân. Một số nhà quan sát cho rằng, sự thành công của các thiết bị này đến từ khả năng nắm bắt công nghệ lõi giúp máy móc vận hành hiệu quả hơn so với các giải pháp truyền thống.

Khoa học thực tiễn và những rào cản về bằng cấp

Bên cạnh các ứng dụng nông nghiệp, ông Trịnh Đình Năng còn ghi dấu ấn với lò đốt rác y tế nhiệt độ cao và vật liệu siêu bán dẫn Fullerene. Đáng chú ý, sáng chế Fullerene – loại vật liệu quan trọng trong hàng không vũ trụ và y tế – đã trải qua hơn 4.000 lần thử nghiệm thất bại trước khi được cơ quan chức năng thẩm định.

Theo đánh giá của GS.TS Nguyễn Văn Nội, các sản phẩm này không phải là kết quả của sự ngẫu hứng mà dựa trên quy trình thử nghiệm khắt khe tại phòng thí nghiệm trị giá hàng tỷ đồng do chính ông đầu tư.

Nhiều ý kiến cho rằng, việc một người thợ tự học có thể làm chủ những công nghệ phức tạp vốn thuộc về các viện nghiên cứu. Những năm gần đây, sự thay đổi trong chính sách, tiêu biểu là Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá khoa học công nghệ, đã bắt đầu tháo gỡ rào cản hành chính,làm thước đo năng lực thay vì chỉ dựa vào bằng cấp.

Điều này được xem là bước ngoặt giúp những người nghiên cứu độc lập như ông Năng có cơ hội đóng góp sâu hơn vào sự phát triển chung. Ở tuổi thất thập, ông vẫn tiếp tục chuẩn bị hồ sơ cho sáng chế thứ sáu, khẳng định nỗ lực giải quyết các bài toán kinh tế cho cộng đồng thông qua đam mê chế tạo máy móc.

Theo: VnExpress