Trung Quốc tăng ảnh hưởng toàn cầu khi Mỹ lùi bước

Trung Quốc tăng ảnh hưởng toàn cầu khi Mỹ thu hẹp cam kết quốc tế, tạo cơ hội để Bắc Kinh lấp đầy khoảng trống và thể hiện sức mạnh trong trật tự mới.

Trung Quốc tăng ảnh hưởng toàn cầu sau đối đầu thương mại

Sau thời gian căng thẳng xoay quanh thuế quan và hạn chế xuất khẩu, cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình tại Hàn Quốc đã mở ra giai đoạn mới cho quan hệ song phương. Thỏa thuận đình chiến tạm thời khiến giới hoạch định chính sách tại Bắc Kinh nhận định Trung Quốc đã chứng minh được khả năng đáp trả cứng rắn và buộc Washington phải điều chỉnh lập trường.

Nhiều học giả Trung Quốc cho rằng cấu trúc quan hệ Mỹ – Trung đã thay đổi, khi Mỹ buộc phải thừa nhận thực lực của Bắc Kinh và thể hiện cách tiếp cận thực dụng hơn. Việc ông Trump bất ngờ nhắc đến mô hình G2 trong cuộc gặp được xem là tín hiệu Mỹ công nhận vai trò ngày càng lớn của Trung Quốc trong quản trị toàn cầu — điều từng bị cựu Tổng thống Barack Obama bác bỏ trước đây.

Đối với giới phân tích tại Bắc Kinh, xu hướng MAGA đang khuyến khích Mỹ rút khỏi các cam kết quốc tế, giảm chú ý với châu Á và mở ra khoảng trống để Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng chính trị, kinh tế lẫn an ninh.

Trung Quốc tăng ảnh hưởng toàn cầu trong bối cảnh Mỹ đổi ưu tiên

Trung Quốc tăng ảnh hưởng toàn cầu khi Mỹ lùi bước
Bầu trời trong xanh ở Bắc Kinh ngày 30/7/2021. ( Ảnh: Chụp màn hình/ VnExpress)

Trong bối cảnh Mỹ thu hẹp vai trò tại nhiều khu vực, Trung Quốc tỏ ra tự tin hơn với các vấn đề ngoại giao nhạy cảm. Việc ông Trump không đề cập Đài Loan sau cuộc điện đàm với ông Tập được xem là dấu hiệu Washington giảm ưu tiên đối với hòn đảo. Nhận thức này khiến Trung Quốc phản ứng gay gắt trước phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi về khả năng Tokyo can thiệp quân sự nếu Đài Loan bị tấn công.

Phản ứng ngoại giao mạnh mẽ và những biện pháp trừng phạt mà Bắc Kinh áp đặt cho thấy Trung Quốc sẵn sàng tận dụng bối cảnh Mỹ giảm can dự để khẳng định lập trường về chủ quyền. Thậm chí, Tokyo sau đó phải điều chỉnh ngôn từ, nhắc lại quan điểm tôn trọng lập trường “một Trung Quốc” như trong tuyên bố chung năm 1972.

Trong khi đó, những thay đổi trong chính sách của Mỹ, đặc biệt trong thương mại, khiến nhiều đồng minh châu Âu và châu Á lo lắng. Việc ông Trump ưu tiên lợi ích kinh tế nội địa, thậm chí chỉ trích các đồng minh “lợi dụng Mỹ”, càng tạo điều kiện để Trung Quốc mở rộng hợp tác.

Sức mạnh công nghệ thúc đẩy thế vị của Trung Quốc

Song song với lợi thế ngoại giao, sức mạnh công nghệ đang củng cố vị thế mới của Trung Quốc. Từ trí tuệ nhân tạo, đường sắt cao tốc đến năng lượng sạch, Bắc Kinh chứng minh khả năng tự chủ và sáng tạo, bất chấp hạn chế từ phương Tây. Thành công của mô hình AI DeepSeek hay việc cải thiện chất lượng không khí tại các siêu đô thị cho thấy định hướng phát triển kiên trì và hiệu quả.

Dù vậy, một số chuyên gia Trung Quốc vẫn đánh giá Mỹ còn đủ tiềm lực để giữ vai trò dẫn dắt trong 20–30 năm tới nếu Washington điều chỉnh chiến lược phù hợp, đồng thời duy trì quan hệ ổn định với Bắc Kinh.

theo: VnExpress