- Bùi Văn Thoại: từ bản án cướp tài sản đến nồi cháo bốc khói lúc 4 giờ 30 sáng
- Khánh Hòa tìm thân nhân bé gái 7 tuổi xin ăn ở bờ biển Nha Trang
- Tạm giữ đối tượng lợi dụng mạng xã hội để cưỡng đoạt tài sản
Đột quỵ có thể xảy ra bất ngờ ở mọi lứa tuổi, không chỉ ở người cao tuổi. Những biểu hiện ban đầu đôi khi không rõ ràng, khiến gia đình nhầm lẫn với tình trạng mệt mỏi thông thường và bỏ lỡ thời gian cấp cứu. Theo Hindustan Times, nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ và đưa người bệnh đến bệnh viện kịp thời có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả điều trị và khả năng phục hồi.
Quy tắc FAST được sử dụng để nhận biết nhanh những dấu hiệu đột quỵ thường gặp. F (Face) là khuôn mặt: khi yêu cầu người bệnh cười, nếu một bên mặt bị xệ hoặc miệng méo lệch, cần đặc biệt cảnh giác. A (Arm) là cánh tay: người bệnh có thể bị yếu một bên tay, không thể nâng lên hoặc tay tự hạ xuống khi giơ cả hai tay. S (Speech) là lời nói: biểu hiện bất thường gồm nói ngọng, khó phát âm, không tìm được từ để diễn đạt hoặc không hiểu lời người khác.
Yêu cầu gọi cấp cứu ngay khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu nào. Gia đình cần ghi nhớ thời điểm triệu chứng bắt đầu hoặc lần cuối người bệnh còn khỏe mạnh bình thường. Không nhất thiết phải xuất hiện đầy đủ cả ba biểu hiện mới nghi ngờ đột quỵ. Ngoài các dấu hiệu FAST, đột quỵ còn có thể gây tê hoặc yếu đột ngột ở mặt, tay, chân, đặc biệt tại một bên cơ thể.
Người bệnh cũng có thể nhìn mờ, mất thị lực ở một hoặc hai mắt, mất thăng bằng, đi đứng không vững, khó phối hợp động tác hoặc đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân. Gia đình không nên chủ quan cho rằng những biểu hiện này chỉ do mệt mỏi, mất nước, huyết áp thấp hay tuổi tác. Ngay cả khi triệu chứng tự biến mất sau vài phút, người bệnh vẫn cần đến bệnh viện kiểm tra vì đây có thể là dấu hiệu của cơn thiếu máu não thoáng qua.
Ông S.K. Jaiswal, Giám đốc chuyên môn kiêm Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện CARE, Banjara Hills, Hyderabad (Ấn Độ), khuyến cáo gọi cấp cứu ngay khi nghi ngờ đột quỵ. Trong lúc chờ nhân viên y tế, không cho người bệnh ăn, uống nước hoặc sử dụng thuốc qua đường miệng do nguy cơ rối loạn nuốt và sặc. Đặc biệt, không tự ý cho người bệnh uống aspirin vì thuốc có thể khiến tình trạng xuất huyết não nghiêm trọng hơn nếu đột quỵ do chảy máu.
Theo ông Jaiswal, tuổi càng cao, nguy cơ đột quỵ thường càng tăng. Tuy nhiên, người trẻ cũng có thể mắc bệnh. Những yếu tố nguy cơ đáng chú ý gồm tăng huyết áp, tiểu đường, mỡ máu cao và bệnh tim, đặc biệt là rung nhĩ. Ngoài bệnh lý nền, hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, ít vận động và béo phì cũng làm gia tăng nguy cơ.
Vì vậy, việc theo dõi sức khỏe và kiểm soát các yếu tố này cần được thực hiện thường xuyên, thay vì chỉ quan tâm khi xuất hiện triệu chứng. Mỗi người nên khám sức khỏe định kỳ, kiểm tra huyết áp, đường huyết và mỡ máu. Duy trì vận động, ăn uống hợp lý, dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ và hạn chế rượu bia, thuốc lá là những biện pháp góp phần phòng ngừa đột quỵ.
Trần Thu (tổng hợp)
