Ăn quá nhanh không chỉ khiến hệ tiêu hóa bị quá tải mà còn làm tăng nguy cơ trào ngược, béo phì, đầy hơi và tổn thương niêm mạc dạ dày. Thói quen này phá vỡ nhịp sinh lý tiêu hóa tự nhiên, giảm hiệu quả hấp thu dinh dưỡng.
- Sổ đỏ 2025: 2 quy định mới, người dân hưởng lợi lớn
- Ăn tối sau 8 giờ: Và rủi ro ung thư dạ dày
- Thanh Hóa: Đuối nước thương tâm khi cha tắm suối với con
Ăn quá nhanh ảnh hưởng đến nhịp sinh lý tiêu hóa
Theo ThS.BS Nguyễn Trọng Tín (Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM – Cơ sở 3), nhiều người sau khi ăn thường xuất hiện tình trạng ợ hơi, trướng bụng; kèm theo việc nuốt nhiều không khí – gọi là aerophagia. Hiện tượng này thường gặp ở bệnh nhân viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày – thực quản hoặc rối loạn tiêu hóa chức năng. Một trong những nguyên nhân chính là do ăn quá nhanh.
Ăn nhanh nghĩa là đưa lượng thức ăn lớn vào miệng; nhai qua loa rồi nuốt liên tục trong thời gian ngắn. Thói quen này đặc biệt phổ biến ở môi trường đô thị; nơi nhịp sống gấp gáp khiến thời gian dành cho bữa ăn bị rút ngắn.
Quá trình tiêu hóa vốn bắt đầu từ khoảnh khắc con người nhìn hoặc ngửi thấy thức ăn. Hệ thần kinh phó giao cảm sẽ kích thích tuyến nước bọt, tuyến dạ dày và tuyến tụy tiết dịch tiêu hóa. Khi nhai, tuyến nước bọt tiết amylase để phân giải tinh bột; đồng thời động tác nghiền cơ học giúp giảm kích thước thức ăn. Khi nuốt, thực quản vận chuyển thức ăn xuống dạ dày; nơi acid và enzym tiêu hóa tiếp tục phân giải dưỡng chất. Toàn bộ chuỗi phản ứng này cần sự phối hợp nhịp nhàng và thời gian hợp lý để đạt hiệu quả.
Hậu quả khi ăn quá nhanh đối với dạ dày
Thói quen này gây ra nhiều tác động tiêu cực:
- Giảm tiêu hóa cơ học: Thức ăn chưa được nghiền nhỏ; diện tích tiếp xúc với enzym giảm; khiến dạ dày phải co bóp mạnh hơn để bù trừ. Điều này dễ dẫn tới mỏi cơ trơn và chậm rỗng dạ dày.
- Quá tải dạ dày đột ngột: Lượng lớn thức ăn xuống nhanh khiến dạ dày căng giãn mạnh; kích thích tiết gastrin quá mức; gây kích ứng niêm mạc và làm nặng thêm triệu chứng viêm loét.
- Rối loạn phối hợp thực quản – dạ dày: Khi nuốt liên tục; cơ thắt thực quản dưới mở đóng nhanh, tăng nguy cơ trào ngược do áp lực dạ dày cao đẩy acid ngược lên.
Ăn quá nhanh gây rối loạn cảm giác no
Trung tâm no ở vùng dưới đồi, cần 15–20 phút để nhận đủ tín hiệu từ các hormone như cholecystokinin và leptin. Ăn nhanh cũng khiến lượng calo nạp vào vượt nhu cầu thực tế, dẫn đến tăng cân, béo phì.
Không chỉ vậy, việc nuốt vội thường đi kèm nuốt nhiều không khí, gây ra hiện tượng “aerophagia”. Đây chính là nguyên nhân khiến người ăn nhanh dễ bị đầy hơi, ợ hơi và khó tiêu.
Cách ăn đúng để bảo vệ sức khỏe
Để hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả, các chuyên gia khuyến nghị:
- Nhai kỹ, nuốt chậm, mỗi miếng từ 20–50 lần để nghiền nhỏ và trộn đều với nước bọt.
- Sau khi nuốt xong, chờ vài giây mới đưa thức ăn tiếp theo vào miệng để dạ dày xử lý từng đợt nhỏ.
- Một bữa ăn chính nên kéo dài 20–30 phút, vừa đủ để não kịp nhận tín hiệu no.
- Tránh vừa ăn vừa làm việc, xem điện thoại hay suy nghĩ căng thẳng vì dễ phân tán sự chú ý và làm giảm phản xạ tiêu hóa.
- Tập sử dụng toàn bộ giác quan khi ăn: nhìn màu sắc, ngửi mùi; cảm nhận vị, lắng nghe âm thanh khi nhai. Điều này giúp kích thích tối đa dịch tiêu hóa và tăng cảm giác ngon miệng.
Ăn uống chậm rãi mang lại lợi ích lâu dài
Thói quen ăn chậm, nhai kỹ không chỉ giúp cải thiện hệ tiêu hóa mà còn hỗ trợ kiểm soát cân nặng và giảm nguy cơ bệnh lý dạ dày – thực quản. Ăn đúng cách cũng giúp mỗi bữa ăn trở thành khoảng thời gian thư giãn; cân bằng lại sau những giờ làm việc căng thẳng.
Vì vậy, việc thay đổi thói quen ăn uống hằng ngày là chìa khóa để duy trì sức khỏe bền vững
Theo: VnExPress
