Một tai nạn tưởng chừng bi kịch đã biến cuộc đời của Jason Padgett – gã trai ham chơi, bỏ học giữa chừng – sang hướng khác. Sau cú đánh chấn thương sọ não, anh bỗng trở thành thiên tài toán học, nhìn đâu cũng thấy công thức, mô hình hình học phức tạp.
- Thủ tướng tăng trưởng hai chữ số những năm tới ‘không thể không làm
- Truy vết tiền số có thể được thực hiện thế nào
- Người nước ngoài thích sống ở Việt Nam vì chi phí hợp lý
Từ gã trai lông bông đến người có năng lực phi thường
Jason Padgett sinh năm 1970 tại Tacoma, Washington, Mỹ, trong một gia đình trung lưu. Tuổi trẻ của anh trôi qua trong những cuộc tiệc tùng, sống buông thả và chưa từng quan tâm đến học hành. Jason thậm chí bỏ dở đại học, không có định hướng rõ ràng cho tương lai.
Đêm 13/9/2002, sau khi rời một quán karaoke, Jason bị hai người lạ tấn công vào đầu. Anh bất tỉnh và được đưa vào bệnh viện trong tình trạng chấn thương sọ não nghiêm trọng. Dù thoát chết, cú đánh khiến anh mắc rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD) và rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD). Các triệu chứng khiến Jason sợ đám đông, hoảng loạn mỗi khi phải ra ngoài. Thế nhưng chính sau biến cố ấy, cuộc đời anh bước sang một trang hoàn toàn khác.
Thiên tài toán học nhìn thế giới bằng hình học
Chỉ vài ngày sau tai nạn, Jason bắt đầu thấy thế giới theo cách khác thường. Dòng nước, ánh sáng hay chuyển động vật thể đều hiện lên dưới dạng các mô hình hình học phức tạp – fractal, lưới lục giác, và các đường rời rạc như khung hình phim kỹ thuật số.
Ban đầu, anh hoang mang và sợ hãi, nghĩ rằng mình đang ảo giác. Nhưng hai tháng sau, Jason bất ngờ có thể vẽ các hình học mô tả khái niệm số Pi – những vòng tròn tạo từ các tam giác chồng lên nhau. Mỗi ngày, anh lại say mê phác thảo những mô hình toán học mới.
Một nhà vật lý tình cờ bắt gặp anh vẽ tại trung tâm thương mại và khuyên nên theo học toán. Từ đó, tài năng của Jason thu hút sự chú ý của giới khoa học và truyền thông.
Giải mã hội chứng thần đồng hiếm gặp
Giáo sư Berit Brogaard, Đại học Miami, cùng các đồng nghiệp đã thực hiện chụp cộng hưởng từ chức năng (fMRI) để nghiên cứu não bộ của Jason. Họ kết luận anh mắc acquired savant syndrome – hội chứng thần đồng mắc phải – cực kỳ hiếm, chỉ có khoảng 15-25 trường hợp được ghi nhận trong y học.
Khác với những thần đồng bẩm sinh có khả năng vượt trội từ nhỏ, người mắc hội chứng này thường phát triển kỹ năng đặc biệt sau chấn thương hoặc bệnh lý thần kinh. Đa phần là năng lực nghệ thuật hoặc âm nhạc, rất ít người đạt khả năng toán học như Jason Padgett.
Các nhà khoa học chưa thể xác định sự thay đổi trong não của anh có vĩnh viễn hay không, nhưng nếu cấu trúc não biến đổi thật, khả năng này có thể kéo dài suốt đời. Ngoài ra, nghiên cứu của Brogaard cho thấy việc kích thích điện từ xuyên sọ (TMS) ở người bình thường cũng có thể tạm thời làm xuất hiện kỹ năng toán học hoặc nghệ thuật vượt trội – hiện tượng được gọi là “đánh thức tiềm năng ẩn”.
Từ thiên tài toán học đến nghệ sĩ fractal nổi tiếng
Dù có năng lực đặc biệt, Jason phải sống chung với PTSD và OCD, khiến anh gặp khó khăn trong giao tiếp xã hội. Tuy nhiên, anh chọn cách biến nỗi sợ thành động lực. Jason tự học toán học, vật lý lượng tử và nghiên cứu fractal – lĩnh vực mô tả các hình dạng phức tạp lặp lại vô hạn – để hiểu những gì mình thấy. Anh sáng tạo nên hàng loạt tác phẩm nghệ thuật kết hợp toán học và triết học, như Quantum Hand hay Photon Double Slit, mô phỏng các nguyên lý vật lý lượng tử.
Năm 2014, Jason xuất bản cuốn Struck by Genius (tạm dịch: Cú đánh tạo ra thiên tài), kể lại hành trình từ một gã trai ham chơi đến thiên tài toán học. Cuốn sách nhanh chóng thu hút độc giả toàn cầu và đưa anh trở thành diễn giả TED. Đến giữa năm 2025, Jason bán các tác phẩm trên trang jason-padgett.pixels.com, tiếp tục nghiên cứu lý thuyết vũ trụ. Ngoài vai trò nghệ sĩ fractal, anh còn là huấn luyện viên AI, nhà tư duy kết hợp nghệ thuật và khoa học.
Sự đánh đổi của một thiên tài
Giáo sư Brogaard nhận định: “Việc sở hữu kỹ năng thần đồng luôn đi kèm hậu quả”. Với Jason, đó là những cơn hoảng loạn, sự cô lập và nỗi sợ hãi kéo dài. Tuy nhiên, anh vẫn kiên trì biến khiếm khuyết thành sức mạnh, biến đau thương thành trí tuệ.
Hành trình của Jason Padgett cho thấy ranh giới giữa bi kịch và kỳ tích đôi khi rất mong manh – một cú đánh có thể lấy đi quá khứ, nhưng cũng có thể mở ra cánh cửa cho một thiên tài toán học ra đời.
Theo: VnExpress
