Tính năng Start/Stop giúp tiết kiệm nhiên liệu khi đi phố. Nếu dùng đúng ắc-quy chuyên dụng, chi phí phát sinh không lớn hơn lợi ích mang lại.
Tính năng Start/Stop (hoặc Idling Stop) ngày càng phổ biến trên ôtô và xe máy hiện đại nhằm giảm tiêu hao nhiên liệu và hạn chế khí thải, đặc biệt trong điều kiện giao thông đô thị. Tuy nhiên, không ít người dùng lo ngại việc động cơ tắt – khởi động liên tục sẽ khiến ắc-quy nhanh hỏng, phát sinh chi phí thay thế cao hơn số tiền nhiên liệu tiết kiệm được.
Thực tế, Start/Stop có “tốn” ắc-quy hay không phụ thuộc rất lớn vào loại ắc-quy được sử dụng và cách vận hành.
Start/Stop làm việc thế nào với ắc-quy?
Về nguyên lý, hệ thống Start/Stop làm tăng số lần khởi động động cơ trong mỗi hành trình. Mỗi lần đề máy, ắc-quy phải phóng điện với cường độ cao, do đó chu kỳ sạc – xả diễn ra dày hơn so với xe không có tính năng này.
Chính vì vậy, các nhà sản xuất không sử dụng ắc-quy chì-axit thông thường, mà trang bị các dòng ắc-quy chuyên dụng như EFB (Enhanced Flooded Battery) hoặc AGM (Absorbent Glass Mat). Đây là những loại bình được thiết kế để chịu được dòng khởi động lớn, khả năng xả sâu tốt và phục hồi nhanh sau mỗi lần nổ máy.
Ngoài nhiệm vụ đề máy, ắc-quy dành cho Start/Stop còn phải cấp điện cho điều hòa, hệ thống giải trí, ECU, camera và nhiều thiết bị điện khác trong lúc động cơ tạm dừng. Do đó, cấu trúc bản cực và vật liệu bên trong được gia cố để đáp ứng yêu cầu vận hành khắt khe hơn.
Start/Stop và sự khác biệt giữa ắc-quy thường và chuyên dụng
Ắc-quy thông thường chỉ phù hợp với xe có số lần khởi động ít, không được thiết kế cho việc phóng dòng cao và sạc – xả liên tục. Khi lắp loại bình này lên xe có Start/Stop, các bản cực chì nhanh xuống cấp, dung lượng suy giảm rõ rệt chỉ sau thời gian ngắn sử dụng.
Ngược lại, ắc-quy EFB và AGM có độ bền chu kỳ cao hơn nhiều lần. Chúng chịu được hàng chục nghìn lần khởi động, đảm bảo nguồn điện ổn định ngay cả khi xe thường xuyên dừng – chạy trong đô thị.
Bên cạnh đó, các xe có Start/Stop đều được tích hợp hệ thống quản lý năng lượng thông minh. Bộ điều khiển liên tục theo dõi điện áp, dung lượng còn lại của ắc-quy, nhiệt độ môi trường và mức tiêu thụ điện. Khi nhận thấy nguồn điện không đủ an toàn, hệ thống sẽ tự động vô hiệu hóa Start/Stop, tránh xả sâu gây hại cho bình.
Start/Stop có “tốn” tiền hơn tiền xăng tiết kiệm?
Với một xe xăng cỡ B–C chạy chủ yếu trong đô thị, mức tiêu thụ trung bình khoảng 8 lít/100 km. Nếu đi 10.000 km mỗi năm, lượng xăng tiêu thụ vào khoảng 800 lít. Theo ước tính, Start/Stop giúp tiết kiệm từ 5–10%, tương đương 40–80 lít xăng mỗi năm, tức khoảng 1–2 triệu đồng theo giá nhiên liệu hiện nay.
Trong khi đó, ắc-quy EFB hoặc AGM có giá khoảng 3–4 triệu đồng, với tuổi thọ trung bình 2–4 năm, tương đương chi phí 1–1,5 triệu đồng mỗi năm. Như vậy, xét về tổng thể, số tiền tiết kiệm nhiên liệu thường tương đương hoặc cao hơn chi phí khấu hao ắc-quy.
Vấn đề chỉ phát sinh khi người dùng thay sai chủng loại ắc-quy. Việc lắp bình thường cho xe có Start/Stop khiến tuổi thọ giảm nhanh, hệ thống thường xuyên bị vô hiệu hóa hoặc báo lỗi, tạo cảm giác Start/Stop gây hại cho ắc-quy.
Kết luận, tính năng Start/Stop không làm giảm tuổi thọ ắc-quy nếu xe sử dụng đúng loại bình theo khuyến cáo của nhà sản xuất và được bảo dưỡng đúng cách. Ngược lại, việc tiết kiệm nhiên liệu, giảm khí thải và tối ưu vận hành trong đô thị mới chính là lợi ích dài hạn mà Start/Stop mang lạ
Theo: VnExpress
