Tại Hải Phòng, kết quả quan trắc môi trường năm 2025 cho thấy nhiều tuyến sông, hồ điều hòa và kênh dẫn nước ở khu vực phía Đông có hàm lượng amoni vượt quy chuẩn, trong đó một số điểm ghi nhận mức vượt hàng chục lần.
- Nhận đổi 30.000 USD rồi ôm tiền bỏ trốn vào Nha Tran
- Các trường rà soát từng khâu quản lý, bàn giao học sinh
- Điện Kremlin hé lộ khả năng ba nguyên thủ gặp nhau bên lề APEC
Kết quả được thành phố công bố vào tháng 10/2026 cho thấy mức độ ô nhiễm khác nhau giữa các hệ thống nước mặt, nhưng tình trạng vượt ngưỡng xuất hiện trên diện rộng. Đáng chú ý, các hồ điều hòa và kênh dẫn nước trong khu vực đô thị lõi đều có tỷ lệ mẫu vượt quy chuẩn amoni là 100%.
Nhiều tuyến sông và kênh ghi nhận amoni vượt chuẩn
Theo số liệu quan trắc, amoni tại một số vị trí trên các tuyến sông ở Hải Phòng vượt giới hạn cho phép. Mức vượt trung bình tại hạ lưu sông Lạch Tray là 1,46 lần; sông Họng, khu vực Đồ Sơn, là 1,94 lần; cửa sông Thái Bình là 1,11 lần; sông Văn Úc, khu vực xã Quang Trung, là 1,08 lần và sông Hóa, khu vực Cầu Nghìn, là 1,05 lần.
Các thông số kim loại được phân tích tại những vị trí này vẫn nằm trong giới hạn quy định. Điều đó cho thấy chất lượng nước cần được đánh giá theo từng thông số và từng khu vực, thay vì chỉ dựa vào một chỉ tiêu riêng lẻ.
Đối với các nguồn nước phục vụ cấp nước sinh hoạt, chỉ số chất lượng nước WQI cho thấy mức độ đáp ứng không giống nhau. Trên sông Giá, 63,3% kết quả thuộc nhóm có thể sử dụng tốt cho cấp nước sinh hoạt, còn 36,7% cần xử lý phù hợp; tại sông Rế, hai tỷ lệ tương ứng là 38,3% và 50%, trong khi 11,7% phù hợp cho tưới tiêu và mục đích tương đương.
Sông Đa Độ có 52% kết quả thuộc nhóm sử dụng tốt cho cấp nước sinh hoạt và 48% cần xử lý phù hợp. Các tỷ lệ này phản ánh kết quả phân loại theo WQI, không thay thế yêu cầu xử lý và kiểm soát chất lượng nước trước khi đưa vào sử dụng.
Tình trạng vượt chuẩn cũng xuất hiện tại nhiều tuyến kênh và hệ thống thủy nông. Amoni tại kênh Cẩm Văn vượt 3,80 lần; hệ thống trung thủy nông Tiên Lãng vượt từ 1,94–2,3 lần; sông Chanh Dương vượt từ 1,63–2,21 lần và kênh Hòn Ngọc vượt từ 1,02–1,56 lần. Các thông số kim loại được phân tích tại những hệ thống này đều thấp hơn giới hạn tối đa quy định đối với các thông số ảnh hưởng đến sức khỏe con người.
Theo WQI, tại kênh Cẩm Văn, 50% kết quả thuộc nhóm cần xử lý phù hợp để sử dụng cho cấp nước sinh hoạt, 40% phù hợp cho tưới tiêu và 10% cho giao thông thủy. Tại hệ thống trung thủy nông Tiên Lãng, các tỷ lệ lần lượt là 13,3% sử dụng tốt cho cấp nước sinh hoạt, 40% cần xử lý phù hợp, 40% phù hợp cho tưới tiêu và 6,7% cho giao thông thủy.
Với sông Chanh Dương, 20% kết quả thuộc nhóm sử dụng tốt cho cấp nước sinh hoạt, 35% cần xử lý phù hợp và 45% phù hợp cho tưới tiêu. Kênh Hòn Ngọc có 32,5% kết quả thuộc nhóm sử dụng tốt cho cấp nước sinh hoạt, 42,5% cần xử lý phù hợp, 10% phù hợp cho tưới tiêu và 15% cho giao thông thủy.
Ở khu vực đô thị lõi phía Đông Hải Phòng, mức ô nhiễm tại các hồ điều hòa và kênh dẫn nước còn đáng chú ý hơn. Kết quả năm 2025 ghi nhận amoni vượt quy chuẩn từ 2,84–35,6 lần tại tám hồ điều hòa An Biên, Phương Lưu, Tiên Nga, Dư Hàng, Hồ Sen, Quần Ngựa, Tam Bạc, Cát Bi cùng ba tuyến kênh, cửa xả thuộc kênh An Kim Hải, kênh Đông Bắc và kênh Tây Nam; toàn bộ mẫu quan trắc đều vượt chuẩn.
Tại các hồ điều hòa, 100% kết quả tổng chất rắn lơ lửng (TSS) nằm ở mức chất lượng xấu; 87,5% kết quả COD ở mức rất xấu. Tổng nitơ và mật độ Coliform đều có 100% kết quả ở mức rất xấu.
Theo WQI, 12,5% kết quả nước hồ thuộc nhóm có thể sử dụng cho cấp nước sinh hoạt nhưng cần xử lý phù hợp; 32,5% phù hợp cho tưới tiêu, 12,5% cho giao thông thủy và 42,5% thuộc nhóm ô nhiễm nặng, cần biện pháp xử lý trong tương lai.
Tại các kênh dẫn nước, amoni vượt quy chuẩn từ 18,92–58,79 lần, với tỷ lệ mẫu vượt chuẩn đạt 100%. Các chỉ số COD, tổng phốt pho, tổng nitơ và mật độ tổng Coliform cũng có 100% kết quả ở mức chất lượng rất xấu.
Phân loại theo WQI cho thấy 4% kết quả thuộc nhóm sử dụng cho cấp nước sinh hoạt nhưng cần xử lý phù hợp, 38% phù hợp cho tưới tiêu, 16% cho giao thông thủy. Trong khi đó, 40% thuộc nhóm nước ô nhiễm nặng và 2% thuộc nhóm nước nhiễm độc, cần biện pháp khắc phục, xử lý.
Trước thực trạng này, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hải Phòng kiến nghị kiểm soát nguồn thải vào hệ thống sông, hồ, kênh và mương nội thành. Một trong những giải pháp được đề xuất là tách triệt để nước thải sinh hoạt và nước thải công nghiệp khỏi các hồ, kênh đã được cải tạo, đồng thời đầu tư và vận hành hiệu quả hệ thống xử lý nước thải tập trung để hạn chế ô nhiễm lan ra sông và vùng ven biển.
Ở khu vực sản xuất nông nghiệp, cơ quan chuyên môn đề nghị tăng cường hướng dẫn người dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng liều lượng, tuân thủ thời gian cách ly trước thu hoạch nhằm hạn chế tồn dư trong sản phẩm cây trồng.
Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hải Phòng cũng đề xuất tăng tần suất quan trắc, quản lý chặt các hồ điều hòa và kênh thoát nước, ngăn chặn hành vi lấn chiếm, đổ chất thải. Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nguồn gây ô nhiễm cần được tăng cường để kiểm soát chất lượng nước trên từng hệ thống.
Nguyễn Mùi (tổng hợp)
