Tổng thống Zelensky có thể sắp công bố kế hoạch tổ chức bầu cử tổng thống Ukraine và trưng cầu dân ý vào tháng Năm tới, do chịu sức ép.
- Colombia: Tổng thống Gustavo Petro công bố thoát chết sau âm mưu ám sát
- Giám đốc Tình báo Mỹ Tulsi Gabbard thông báo giải tán lực lượng đặc nhiệm DIG
- Mỹ dỡ bỏ hạn chế vũ khí, thúc đẩy hợp tác quân sự với Campuchia
Áp lực từ Washington và khả năng thay đổi lộ trình chính trị tại Kyiv
Theo các nguồn tin từ Financial Times, Tổng thống Volodymyr Zelensky có thể sẽ đưa ra một thông báo quan trọng vào ngày 24/2 tới đây. Giới quan sát nhận định rằng quyết định này, nếu được thực thi, sẽ đánh dấu một bước ngoặt lớn khi Ukraine đang ở trong tình trạng thiết quân luật .
Các báo cáo cho thấy kế hoạch có thể bao gồm việc tổ chức đồng thời cuộc bầu cử tổng thống và một cuộc trưng cầu dân ý về thỏa thuận hòa bình tiềm năng trước ngày 15/5. Động thái này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Mỹ, đặc biệt là sau những lời kêu gọi từ Tổng thống Donald Trump, đang gia tăng sức ép yêu cầu Kyiv tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột sớm nhất.
Theo các nhà đàm phán Mỹ và Ukraine thảo luận gần đây, bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng cần phải nhận được sự đồng thuận từ cử tri thông qua trưng cầu dân ý. Mặc dù nhiệm kỳ của ông Zelensky đã chính thức kết thúc vào tháng 5/2024, luật pháp Ukraine hiện hành vẫn ngăn cấm các hoạt động bầu cử trong thời chiến.
Một số nhà phân tích cho rằng việc tổ chức bỏ phiếu lúc này không chỉ nhằm củng cố tính chính danh của ban lãnh đạo mà còn là cách để người dân trực tiếp tham gia . Tuy nhiên, ông Zelensky đã nhấn mạnh rằng các điều kiện an ninh, bao gồm một lệnh ngừng bắn trong suốt thời gian bầu cử.
Những rào cản pháp lý và bài toán nan giải về toàn vẹn lãnh thổ
Thách thức lớn nhất đối với kế hoạch trưng cầu dân ý nằm ở các điều khoản về lãnh thổ. Hiện tại, Nga đang kiểm soát khoảng 90% vùng Donbass, nơi tập trung nhiều mỏ than và các nhà máy cơ khí hạng nặng quan trọng, đồng thời yêu cầu Ukraine phải nhượng bộ khu vực này như một tiền đề cho hòa bình.
Ngược lại, giới chức Kyiv kiên trì lập trường không đánh đổi đất đai lấy thỏa thuận mà Moscow không thể giành lại trên chiến trường. Giới phân tích lưu ý rằng luật pháp Ukraine hiện nghiêm cấm các cuộc trưng cầu dân ý về các vấn đề có thể đe dọa.
Tổng thống Zelensky khẳng định rằng chỉ có toàn dân thông qua trưng cầu dân ý mới có quyền quyết định về ý tưởng thiết lập các khu kinh tế đặc biệt hoặc kế hoạch hòa bình tổng thể.
Trong khi đó, từ phía Moscow, Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố dù không yêu cầu ông Zelensky từ chức, nhưng bất kỳ văn bản thỏa thuận cuối cùng nào cũng phải được ký kết với một nhà lãnh đạo hợp pháp của Ukraine. Phía Nga cũng dẫn giải quan điểm rằng Hiến pháp Ukraine cho phép chuyển giao quyền lực cho Chủ tịch Quốc hội hiện tại.
Điều này đặt chính quyền Kyiv vào một vị thế khó khăn khi phải cân bằng giữa các yêu cầu pháp lý nội bộ, sức ép ngoại giao từ các đồng minh phương Tây và thực tế khốc liệt của cuộc xung đột kéo dài hơn bốn năm qua.
Theo: Báo Dân trí
