Bộ tộc Korowai ăn thịt người được nhắc đến như hiện tượng bí ẩn, nhưng nhiều nghiên cứu cho thấy thực tế gắn với tín ngưỡng, không đơn thuần là hành vi bạo lực.
- TP.HCM lập phương án khám sức khỏe miễn phí cho 15 triệu dân trong năm 2026
- Triết lý “thịnh – loạn – mạt” và cách con người thích nghi với biến động
- Tâm linh có thể đo lường? Khi khoa học bắt đầu giải mã những điều vô hình
Từ cộng đồng biệt lập đến tâm điểm chú ý
Bộ tộc Korowai, với khoảng 4.000 người, sinh sống sâu trong rừng Papua (Indonesia), từng gần như tách biệt hoàn toàn với thế giới bên ngoài cho đến năm 1974, khi được các nhà nghiên cứu phương Tây phát hiện.
Từ đó, hình ảnh những ngôi nhà trên cây cao hàng chục mét cùng các câu chuyện liên quan đến nghi thức ăn thịt người nhanh chóng thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế.
Nhiều thông tin lan truyền đã khắc họa Korowai như một cộng đồng bí ẩn, thậm chí đáng sợ, với các câu chuyện về săn người và thực hiện nghi thức ăn thịt đồng loại. Tuy nhiên, các nghiên cứu sau này cho thấy thực tế phức tạp hơn nhiều.
Nghi thức tâm linh và niềm tin về “khakhua”
Theo các nhà nghiên cứu, người Korowai không xem hành vi của họ là ăn thịt người theo nghĩa thông thường. Trong tín ngưỡng của họ tồn tại một linh hồn xấu gọi là khakhua, được cho là có thể nhập vào cơ thể con người và gây ra cái chết bí ẩn.
Khi một người qua đời mà không rõ nguyên nhân, cộng đồng tin rằng người đó đã bị khakhua chiếm giữ. Để loại bỏ linh hồn này, họ thực hiện nghi thức giết và ăn phần thi thể của người được cho là bị chiếm hữu.
Với Korowai, đây là cách tiêu diệt cái ác và bảo vệ cộng đồng, chứ không phải hành vi bạo lực vô tổ chức. Họ tin rằng chỉ thông qua nghi thức này, khakhua mới bị loại bỏ hoàn toàn.
Sự khác biệt trong cách lý giải khiến vấn đề trở nên gây tranh cãi, khi góc nhìn bên ngoài và niềm tin nội tại không trùng khớp.
Trong nhiều thế kỷ, Korowai duy trì cuộc sống gần như tách biệt. Họ sinh sống trong những ngôi nhà trên cây, sử dụng cung tên, rìu đá, săn bắt và hái lượm để tồn tại.
Nguồn lương thực chính của họ là cây sago. Nam giới thường quấn khố, phụ nữ mặc váy từ cỏ rừng. Cuộc sống tự cung tự cấp cùng các quy tắc cộng đồng riêng giúp họ duy trì bản sắc văn hóa đặc trưng.
Người Korowai cũng có xu hướng dè chừng người lạ. Theo quan niệm của họ, sự xuất hiện của người ngoài có thể mang đến rủi ro hoặc tai họa, điều này góp phần lý giải việc họ giữ khoảng cách với thế giới hiện đại trong thời gian dài.
Những thay đổi trong bối cảnh hiện đại
Trong những năm gần đây, dưới tác động của truyền thông, các đoàn nghiên cứu và du lịch, một bộ phận người Korowai đã chuyển ra sinh sống gần các con sông lớn trong khu vực.
Tại đây, họ bắt đầu tiếp cận với một số nhu yếu phẩm như gạo, đường, cà phê và thuốc men, trong khi vẫn duy trì lối sống giản dị.
Tuy vậy, những nhóm sống sâu trong rừng vẫn giữ nếp sinh hoạt truyền thống, ít tích trữ tài sản và coi trọng các vật dụng như cung săn, vòng cổ từ răng động vật hoặc vật nuôi như lợn rừng.
Các nghiên cứu gần đây cũng cho thấy những nghi thức liên quan đến khakhua, bao gồm cả việc ăn thi thể, đã giảm dần theo thời gian.
Hiện nay, việc tiếp cận khu vực sinh sống của Korowai vẫn khá khó khăn, thường phải trải qua hành trình trekking kéo dài nhiều ngày từ Jayapura.
Danh xưng “bộ tộc ăn thịt người cuối cùng trên Trái đất” vì vậy được cho là phản ánh sự tò mò và góc nhìn từ bên ngoài nhiều hơn là bản chất thực sự của cộng đồng này.
Đằng sau những câu chuyện gây tranh cãi là một hệ thống tín ngưỡng riêng, một lối sống đặc thù và nỗ lực gìn giữ bản sắc trong bối cảnh thế giới hiện đại đang dần lan rộng.
Theo: Báo Dân trí
