Đội tàu bóng tối đang giúp dòng dầu Iran chảy đều qua Hormuz bất chấp căng thẳng leo thang, giữ vai trò then chốt trong việc duy trì thị trường toàn cầu.
- Đắk Lắk: Năm học sinh tử vong do đuối nước trong hai ngày cuối tuần
- Xưởng bún ô nhiễm tại TP.HCM bị phạt hơn 550 triệu đồng
- Nhóm thiếu niên An Giang bị bắt sau ba vụ cướp táo tợn
Đội tàu bóng tối và mạng lưới logistics vô hình
Bất chấp giao thương truyền thống đình trệ tại eo biển Hormuz, dòng chảy năng lượng toàn cầu vẫn vận hành nhờ một mạng lưới ngầm tinh vi, định hình lại trật tự thị trường. Dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz đang chứng kiến một sự phân cực rõ rệt sau khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận. Trong khi lưu lượng thương mại truyền thống sụt giảm tới 90%, chủ yếu ảnh hưởng đến các tàu phương Tây tuân thủ quy định bảo hiểm, thì Iran vẫn duy trì được nhịp độ xuất khẩu đáng kinh ngạc. Sự tương phản này cho thấy một hệ thống vận tải song song đang âm thầm hoạt động để bù đắp cho sự đình trệ của các tuyến đường chính quy.
Dữ liệu từ các đơn vị theo dõi hàng hải quốc tế xác nhận xuất khẩu dầu của Iran vẫn dao động ở mức 1,1 đến 1,5 triệu thùng mỗi ngày, bám sát mức trung bình của năm trước. Kể từ khi biến động nổ ra, quốc gia này đã đưa thành công hơn 13 triệu thùng dầu ra thị trường, bất chấp việc các láng giềng vùng Vịnh phải cắt giảm sản lượng do rủi ro an ninh. Hình ảnh vệ tinh cho thấy hoạt động bốc dỡ hàng tại đảo Kharg vẫn diễn ra tấp nập, minh chứng cho khả năng thích nghi của hệ thống logistics ngầm.
Cốt lõi của sự vận hành này là một mạng lưới phi tập trung được xây dựng tỉ mỉ trong nhiều năm, học hỏi từ mô hình của Nga sau các biến động địa chính trị. Các tàu tham gia thường tắt tín hiệu nhận dạng tự động (AIS) và thực hiện việc chuyển tải dầu ngay trên biển khơi để che giấu nguồn gốc hàng hó. Những con tàu này thường treo cờ của các quốc gia có quy định lỏng lẻo, di chuyển khéo léo trong vùng đặc quyền kinh tế để tận dụng sự bảo vệ an ninh tối đa.
Rủi ro hệ thống từ dòng chảy dầu mỏ ngầm
Sự tồn tại của đội tàu này phản ánh một nghịch lý trong chính sách năng lượng toàn cầu khi các cường quốc dường như chưa quyết liệt ngăn chặn. Lý do chính nằm ở sự mong manh của thị trường khi khoảng 20% dòng chảy dầu khí thế giới đã bị gián đoạn, khiến biên độ chịu đựng về giá trở nên rất mỏng. Việc để cho dầu Iran tiếp tục lưu thông qua mạng lưới ngầm được xem là một giải pháp tình thế nhằm tránh kịch bản Tehran đóng cửa hoàn toàn eo biển.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo rằng sự phụ thuộc vào hệ thống không minh bạch này đang tích tụ những rủi ro dài hạn cho nền kinh tế toàn cầu. Hiện tại, thị trường tài chính chỉ dựa vào các số liệu tàu chính thống, dẫn đến những đánh giá sai lệch về thực trạng nguồn cung thực tế. Thực tế vẫn có hàng chục con tàu chở đầy dầu đang hoạt động âm thầm, tạo ra một lớp đệm tạm thời cho sự thiếu hụt trên giấy tờ nhưng thiếu sự giám sát an toàn.
Nguy cơ lớn nhất đến từ tình trạng kỹ thuật của các con tàu cũ kỹ, bảo trì kém và không có bảo hiểm quốc tế, có thể gây ra thảm họa môi trường bất cứ lúc nào. IMF và các tổ chức kinh tế đều nhìn thấy kịch bản tăng trưởng thấp và lạm phát dai dẳng nếu sự gián đoạn này kéo dài. Trong bối cảnh đó, quyền kiểm soát dòng chảy logistics ngầm đang trở thành yếu tố then chốt, đóng vai trò như một chiếc phao cứu sinh đầy rủi ro cho thị trường năng lượng.
Theo: Báo Dân trí
