Việc giới tướng lĩnh quân sự nắm quyền kiểm soát tại Tehran đang tạo ra những rào cản mới cho các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng với Mỹ.
- Nhân tình xâm hại con riêng: Hồi chuông cảnh tỉnh từ những vụ án
- Đào tạo nghề và vụ lập khống hồ sơ tại tỉnh Bắc Ninh
- Đồng Nai hoàn tất tháo dỡ các trạm thu phí trên quốc lộ 51
Sự thoái trào của vai trò lãnh đạo cá nhân
Kể từ khi ra đời năm 1979. Hệ thống chính trị Iran đang trải qua một sự biến động mạnh mẽ sau khi cấu trúc một người quyết định tối cao bị phá vỡ do các sự cố chiến tranh. Việc Đại giáo chủ Ali Khamenei qua đời đã để lại một khoảng trống quyền lực mà người kế nhiệm Mojtaba Khamenei vẫn chưa thể lấp đầy. Thay vì trực tiếp ban hành chỉ thị, tân Lãnh tụ tối cao hiện chỉ đóng vai trò phê chuẩn các kết quả đạt được thông qua sự đồng thuận của thể chế.
Quyền lực thực tế hiện đang nằm trong tay một nhóm nhỏ cứng rắn hình thành quanh Lực lượng Vệ binh Cách mạng (IRGC). Giới phân tích quốc tế đánh giá đây là sự chuyển dịch quyết định từ ưu thế của giới giáo sĩ sang vai trò của bộ máy an ninh. IRGC coi sứ mệnh bảo vệ chế độ và duy trì năng lực răn đe là ưu tiên hàng đầu, đẩy các nhân vật có tư tưởng thực dụng ra khỏi vòng ảnh hưởng.
Chính sự thay đổi cấu trúc này đã khiến bộ máy nhà nước Iran vận hành thiếu linh hoạt và phản ứng chậm trước các diễn biến mới. Các nguồn tin nội bộ tiết lộ rằng đôi khi Tehran mất nhiều ngày mới có thể phản hồi một đề xuất ngoại giao do thiếu sự thống nhất trong chỉ huy. Sự thận trọng quá mức này phản ánh một bộ máy lãnh đạo đang ưu tiên sự tồn vong của hệ thống quân sự hơn là hiệu quả ngoại giao.
Đàm phán Mỹ – Iran: Vai trò mới của Lực lượng Vệ binh
Trong các cuộc tiếp xúc gián tiếp, vai trò của Ngoại trưởng Abbas Araqchi hay Chủ tịch Quốc hội Qalibaf chỉ là gương mặt đại diện bên ngoài. Thực tế, quyền lực điều hành đàm phán nằm trong tay các tướng lĩnh như Ahmad Vahidi của IRGC. Phe quân sự này giữ lập trường cực kỳ khắt khe khi yêu cầu Mỹ phải tách biệt vấn đề hạt nhân khỏi các xung đột quân sự hiện tại ở eo biển Hormuz.
Bế tắc hiện nay không chỉ đến từ sự đấu đá nội bộ mà còn do sự khác biệt quá lớn trong kỳ vọng của đôi bên. Washington không chấp nhận việc gác lại hồ sơ hạt nhân, trong khi Tehran coi eo biển Hormuz là đòn bẩy chiến lược không thể buông bỏ. Đối với giới lãnh đạo quân sự mới của Iran, bất kỳ sự nhượng bộ nào cũng bị xem là hành động tự sát chính trị trước đối thủ.
Cựu nhà đàm phán Mỹ Aaron David Miller nhận định Iran đã chuyển sang sử dụng “quyền lực cứng” làm tôn chỉ điều hành. Trong hoàn cảnh chiến tranh, tiếng nói của giới an ninh trở nên áp đảo, khiến chính sách đối ngoại trở nên quyết đoán và khó dự đoán hơn. Với việc Mojtaba Khamenei phải dựa vào IRGC để duy trì vị thế, khả năng Iran đưa ra một quyết định đột phá mang tính hòa hoãn là rất thấp.
Theo: Báo Thanh Niên
