Cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập cho thấy nỗ lực cân bằng quyền lực, đặt ra yêu cầu tự chủ chiến lược để Việt Nam phát triển trong cục diện mới.
- Lãnh đạo PC1 bị khởi tố: Bảy nhân sự cấp cao vướng vòng lao lý
- Tăng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng cho khu vực công từ tháng 7
- Con trai Elon Musk: Quý tử 5 tuổi đam mê công nghệ tháp tùng cha khắp thế giới
Cân bằng quyền lực giữa hai siêu cường
Lịch sử quan hệ giữa các cường quốc cho thấy khi tương quan sức mạnh thay đổi đến mức không bên nào còn đủ khả năng áp đảo tuyệt đối, cạnh tranh thường chuyển dần từ đối đầu trực diện sang thương lượng. Theo giới quan sát, cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình tại Bắc Kinh phản ánh logic này, nơi các bên tìm kiếm một trạng thái cân bằng quyền lực mới thay vì triệt hạ lẫn nhau bằng mọi giá. Sự chuyển dịch này đánh dấu một giai đoạn chính trị thực dụng, nơi lợi ích quốc gia và khả năng mặc cả được đặt lên hàng đầu.
Nhiều chuyên gia cho rằng Mỹ dường như đã nhận ra việc ngăn chặn hoàn toàn sự trỗi dậy của Trung Quốc là điều không còn dễ dàng như trước. Trung Quốc hiện nay không còn là nền kinh tế phụ thuộc mà đã trở thành một cực quyền lực về kinh tế, công nghệ và quân sự đủ lớn để buộc Washington phải quay lại với tư duy cân bằng quyền lực cổ điển. Cả hai nhà lãnh đạo, dù có phong cách khác nhau, đều thể hiện sự thực dụng: một bên dựa trên kinh nghiệm quản lý vùng ảnh hưởng hàng ngàn năm, một bên nhìn thế giới qua lăng kính của nhà thương lượng quyền lực.
Dù cạnh tranh thuế quan và công nghệ vẫn diễn ra gay gắt, sự phụ thuộc lẫn nhau giữa hai nền kinh tế khiến việc tách rời hoàn toàn là điều khó xảy ra. Một bên là thị trường tiêu thụ và trung tâm công nghệ lớn nhất, bên kia là công xưởng sản xuất và mắt xích trọng yếu của chuỗi cung ứng toàn cầu. Quan hệ Mỹ – Trung trong giai đoạn tới có thể mang màu sắc của một cuộc tái thương lượng trật tự toàn cầu, tập trung vào quản trị rủi ro hơn là giải quyết dứt điểm các mâu thuẫn vốn có.
Tự chủ chiến lược và vị thế không thể thay thế
Trong bàn cờ quyền lực giữa hai siêu cường, giá trị địa chiến lược của Việt Nam trở nên đặc biệt quan trọng, nhất là tại khu vực Biển Đông. Đây không chỉ là tuyến phòng thủ chiến lược của Trung Quốc mà còn là huyết mạch duy trì vị thế cường quốc Thái Bình Dương của Mỹ và niềm tin của các đồng minh trong khu vực. Một số nhà phân tích nhận định rằng, thách thức lớn nhất đối với Việt Nam là tạo ra thế cân bằng khéo léo để biến vị trí địa lý thành tài sản cho hòa bình và phát triển thay vì rơi vào thế bị động.
Để đạt được mục tiêu này, Việt Nam cần chuyển mình từ việc chỉ tham gia vào các chuỗi giá trị sang việc giữ vai trò không thể thay thế trong cấu trúc đó. Bài học từ ngành bán dẫn của Đài Loan cho thấy tầm quan trọng của việc sở hữu một năng lực cốt lõi mà các cường quốc khó lòng thay thế. Tự chủ chiến lược thực sự không chỉ nằm ở việc cân bằng quan hệ ngoại giao mà còn phải dựa trên năng lực nội tại về sản xuất và công nghệ để trở thành một mắt xích thiết yếu toàn cầu.
Cuối cùng, khả năng thích ứng và phát triển của các quốc gia nằm giữa các cường quốc phụ thuộc lớn vào nội lực và sự linh hoạt. Vấn đề cốt lõi quay về việc cải thiện thể chế, nguồn nhân lực và năng lực tổ chức quốc gia để định vị rõ vai trò của mình trong chuỗi giá trị mới. Nếu tận dụng tốt các cơ hội từ sự dịch chuyển quyền lực toàn cầu, Việt Nam có thể biến các thách thức hiện nay thành nền tảng cho sự phát triển bền vững và độc lập lâu dài.
Theo: Báo Tuổi Trẻ
