Chuyên gia cảnh báo rủi ro địa chính trị đang ở mức báo động do sự thiếu hụt quản trị AI và những thay đổi sâu sắc trong chính sách đối ngoại của Mỹ.
- Phá băng nhóm lừa đảo xuyên quốc gia giăng bẫy tình đoạt tài sản
- Nem chua rán giả và vụ khởi tố giám đốc tại Thanh Hóa
- Mỹ tấn công radar Iran: Căng thẳng leo thang tại eo biển Hormuz
Cuộc đua công nghệ AI và sự bất định của rủi ro địa chính trị
Trong một phân tích sâu sắc về tình hình thế giới, TS Ian Bremmer chỉ ra rằng chúng ta đang sống trong một thời kỳ nguy hiểm hơn nhiều so với nhận thức thông thường. Thế giới hiện đại đang chao đảo vì Mỹ không còn đóng vai trò là “mỏ neo” ổn định cho trật tự quốc tế mà họ đã dày công xây dựng. Dưới sự lãnh đạo của Donald Trump, Washington đã trở thành một biến số khó lường, trực tiếp tác động đến cấu trúc chính trị và kinh tế của toàn bộ hành tinh.
Một trong những động lực chính tạo ra bất ổn chính là sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) trong bối cảnh thiếu hụt các quy tắc quản trị quốc tế. Dù AI mang lại lợi nhuận khổng lồ cho thị trường chứng khoán, nhưng sự phát triển không kiểm soát của nó đang tạo ra những mối nguy hiểm chưa từng có. Các công ty công nghệ lớn hiện nay hoạt động gần như độc lập, với sự giám sát tối thiểu từ chính phủ, ngay giữa thời điểm các mối quan hệ địa chính trị đang ở mức thấp nhất.
Điều này dẫn đến một thực tế mới: các tập đoàn phát triển AI đang dần đóng vai trò như những thực thể chính trị độc lập trên trường quốc tế. Sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp như OpenAI hay Anthropic giờ đây có tầm quan trọng tương đương với cuộc đua vũ trang giữa các cường quốc như Mỹ và Trung Quốc. Việc thiếu một cơ chế phối hợp toàn cầu để kiểm soát AI không chỉ đe dọa an ninh mà còn làm xói mòn sự thịnh vượng bền vững của nhân loại.
Khi kinh tế toàn cầu trở thành cuộc chơi loại trừ
Nền kinh tế thế giới đang chứng kiến một sự thay đổi cấu trúc mang tính bước ngoặt khi toàn cầu hóa không còn được Mỹ ủng hộ. Thay vì thúc đẩy dòng chảy tự do của vốn và hàng hóa như những thập kỷ trước, Washington hiện đang lồng ghép các mục tiêu chính trị vào mọi thỏa thuận thương mại. Xu hướng này buộc các chính phủ khác phải chấp nhận chủ nghĩa bảo hộ, tạo nên một môi trường kinh doanh đầy rẫy rào cản và áp lực.
Hệ quả tất yếu là tư duy hợp tác “đôi bên cùng có lợi” đang dần bị thay thế bởi tư duy “kẻ thắng người thua”. Dù một số khu vực như EU hay các nước Nam Mỹ vẫn cố gắng tìm kiếm những thỏa thuận đột phá, nhưng làn sóng bảo hộ vẫn tiếp tục lan rộng. Mỹ, trong vai trò một siêu cường khó dự đoán, đang đẩy các đồng minh vào tình thế phải tự bảo vệ mình, từ đó làm gia tăng sự chia rẽ và khiến các vấn đề toàn cầu trở nên bế tắc.
Sự thiếu phối hợp này đang tạo ra những rủi ro địa chính trị tiềm ẩn có thể bùng phát thành khủng hoảng bất cứ lúc nào. Các quyết định đơn phương trong xung đột Trung Đông hay nguy cơ Nga sử dụng vũ khí hạt nhân tại Ukraine là những minh chứng rõ nét cho sự mong manh của hòa bình. Bên cạnh đó, việc cắt giảm nguồn lực cho y tế thế giới khiến nhân loại càng trở nên yếu ớt trước các đại dịch tương lai, biến những năm sắp tới trở nên đặc biệt khó lường.
Theo: Báo Thanh Niên
