Nước sông Lừ, Sét, Kim Ngưu và Nhuệ tại Hà Nội tiếp tục đen đặc, bốc mùi khi nhiều nguồn nước thải chưa được thu gom, xử lý triệt để.
- Jordan dùng Patriot chặn loạt tên lửa đạn đạo Iran nhằm vào căn cứ Mỹ
- Con bạc vung tiền tỷ cá độ bóng đá và dấu vết bị lần theo
- Kịch bản tâm lý được dựng trước mỗi cú lừa trên mạng
Những ngày đầu tháng 9/2026, các đoạn sông chảy qua khu dân cư vẫn phát mùi hôi rõ rệt trong những ngày nắng kéo dài. Tình trạng này diễn ra nhiều năm, trong khi Hà Nội đã triển khai các dự án lớn nhằm thu gom nước thải và phục hồi chất lượng các dòng sông nội đô.
Ô nhiễm các sông nội đô Hà Nội không phải vấn đề mới. Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét và Nhuệ từng được gọi là những “dòng sông chết giữa lòng Hà Nội”, chủ yếu do nước thải sinh hoạt, sản xuất chưa được thu gom đầy đủ mà chảy trực tiếp xuống sông qua nhiều miệng cống.
Khi lượng chất hữu cơ đổ vào quá lớn, quá trình phân hủy tiêu hao oxy hòa tan, khiến khả năng tự làm sạch của dòng nước suy giảm. Vì vậy, chỉ một vài ngày nắng nóng không mưa cũng đủ làm tình trạng ô nhiễm trở nên rõ rệt hơn.
Tháng 7/2025, Hà Nội phê duyệt Đề án “Phục hồi chất lượng môi trường và phát triển hệ thống 4 sông nội đô Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét”, gồm 32 chương trình, dự án thực hiện trong giai đoạn 2025-2030.
Với sông Lừ, tuyến cống bao dài hơn 7,6km đã khởi công cuối năm 2025, nhằm đưa nước thải về Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá thay vì xả xuống sông. Đối với sông Nhuệ, tháng 7/2026, Hà Nội phê duyệt chủ trương đầu tư dự án cải tạo theo phương thức PPP, với tổng mức đầu tư sơ bộ 75.115 tỷ đồng và dự kiến khởi công tháng 11/2026.
Tiền đã rót, nước sông vẫn đen
Điểm đáng chú ý là các dòng sông này không thiếu nước, mà đang phải tiếp nhận lượng nước thải lớn. Sau những trận mưa, dòng chảy mạnh có thể cuốn bớt chất ô nhiễm, nhưng khi nắng nóng quay lại, màu nước nhanh chóng chuyển đen.
Người dân sống ven sông vì thế chứng kiến một vòng lặp: sông tạm “sống” sau mưa rồi lại ô nhiễm khi thời tiết khô nóng kéo dài.
Theo đánh giá của ngành môi trường Hà Nội, tại một số đoạn sông ô nhiễm, nồng độ oxy hòa tan có lúc xuống dưới 0,5mg/l, trong khi một số chỉ tiêu vi sinh vượt quy chuẩn hàng chục lần. Những con số này cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở cảnh quan hay mùi hôi mà còn liên quan trực tiếp đến chất lượng môi trường nước.
Ông Trịnh Quang Khanh, 72 tuổi, ở phường Tương Mai, đã sống hơn 40 năm bên sông Sét. Ông cho biết trước đây trẻ em còn xuống sông tắm, còn hiện nay “đứng gần lâu còn không chịu nổi mùi”.
PGS.TS Bùi Thị An, nguyên Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng, đánh giá cao việc Hà Nội đưa ra các giải pháp dài hạn cho giai đoạn 2025-2030, thay vì chỉ tập trung nạo vét hoặc chỉnh trang cảnh quan.
Riêng dự án sông Nhuệ có tổng mức đầu tư sơ bộ 75.115 tỷ đồng, trải qua 19 xã, phường và sử dụng khoảng 855ha đất. Quy mô này cho thấy đây không còn là một dự án chỉnh trang môi trường thông thường.
Tuy nhiên, theo số liệu Hà Nội công bố, đến năm 2025, tỷ lệ nước thải đô thị được xử lý mới đạt hơn 50%. Điều đó cũng có nghĩa một phần lớn nước thải đô thị vẫn chưa được xử lý trước khi ra môi trường.
Vấn đề vì thế không chỉ là xây thêm một nhà máy hay cải tạo một đoạn sông. Nếu các nguồn xả thải chưa được kiểm soát và thu gom đầy đủ, những dòng sông giữa lòng đô thị vẫn có nguy cơ tiếp tục mang màu đen sau mỗi đợt nắng nóng.
Vũ Hiếu (tổng hợp)
