Nấm, trà thảo mộc và gạo nếp đặc sản đang được các xã vùng cao phía Bắc Thái Nguyên nâng tầm nhờ chương trình OCOP, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân.
- Giá gạo Việt Nam tăng mạnh khiến thị trường nóng lên
- Năm nguyên tắc ăn uống giúp kiểm soát đường huyết mỗi ngày
- Một hộ dân bị cưỡng chế kê biên tài sản vì nợ tiền ngân hàng
Sở hữu nhiều nông sản đặc trưng, các xã vùng cao phía Bắc Thái Nguyên có nhiều tiềm năng phát triển sản phẩm OCOP. Thông qua hỗ trợ kỹ thuật, chuẩn hóa quy trình sản xuất và xây dựng thương hiệu, những sản vật quen thuộc đang từng bước trở thành hàng hóa có giá trị, mở rộng cơ hội tiêu thụ.
Hợp tác xã (HTX) Minh Anh tại phường Bắc Kạn là một ví dụ tiêu biểu. Thành lập năm 2011, HTX chuyên sản xuất, chế biến các sản phẩm từ nấm. Từ 8 thành viên ban đầu, đơn vị hiện có 15 thành viên, liên kết với 30 hộ dân. Thu nhập bình quân của thành viên đạt 6-7 triệu đồng/người/tháng.
Nguồn vốn hỗ trợ của phường Bắc Kạn giúp HTX đầu tư nhà xưởng, tạo điều kiện ứng dụng khoa học kỹ thuật và nâng cao năng lực sản xuất. Bên cạnh các loại nấm truyền thống, đơn vị phát triển thêm mộc nhĩ Minh Anh thái chỉ, bonsai linh chi Minh Anh và trà túi lọc linh chi Minh Anh. Đến nay, HTX có 6 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao.
Mô hình không chỉ nâng cao giá trị nông sản mà còn tạo việc làm phù hợp với sức khỏe, độ tuổi của người dân. Bà Nông Thị Gấm, tổ 16, phường Bắc Kạn, cho biết công việc tại HTX giúp bà có thêm thu nhập và mong muốn nhiều lao động địa phương cùng tham gia sản xuất.
Tại xã Cẩm Giàng, Tổ hợp tác nông nghiệp Quân Hà phát triển trà tía tô và trà hoa đu đủ đực từ nguồn nguyên liệu sẵn có. Các thành viên chú trọng chuẩn hóa quy trình chế biến, nâng cao chất lượng, hoàn thiện bao bì và xây dựng câu chuyện sản phẩm, qua đó mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường.
Theo chị Đinh Thị Diệp, Tổ trưởng Tổ hợp tác nông nghiệp Quân Hà, địa phương đã hỗ trợ tập huấn, xây dựng sản phẩm OCOP, hoàn thiện bao bì và tham gia hội chợ xúc tiến thương mại. Thời gian tới, tổ hợp tác sẽ mở rộng sản xuất, tìm kiếm thị trường và liên kết thêm với các hộ dân.
Phát huy lợi thế bản địa, nâng cao giá trị nông sản
Nếu nấm và trà thảo mộc cho thấy khả năng đa dạng hóa sản phẩm, gạo nếp Tài Phiêng Phàng của xã Thượng Minh lại là minh chứng cho hiệu quả phát huy giá trị giống cây trồng bản địa.
Nếp Tài nổi bật với hương thơm đặc trưng, hạt gạo bóng đẹp và độ dẻo cao. Tuy nhiên, trước đây, việc canh tác chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, kỹ thuật chưa đồng bộ khiến cây lúa thường bị sâu bệnh, năng suất hạn chế.
Năm 2018, người dân thôn Phiêng Phàng được chính quyền và cơ quan chuyên môn hỗ trợ triển khai mô hình trồng nếp Tài theo hướng hữu cơ. Nhờ cải tiến kỹ thuật, năng suất đạt bình quân 4,2 tấn/ha. Năm 2023, gạo nếp Tài Phiêng Phàng được công nhận OCOP 4 sao, tạo động lực mở rộng vùng nguyên liệu.
Thông qua liên kết với HTX Yến Dương, người dân được hướng dẫn kỹ thuật và hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm, từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa.
Theo bà Ma Thị Ninh, Giám đốc HTX Yến Dương, nhu cầu thị trường tăng đã thúc đẩy diện tích trồng nếp Tài mở rộng từ vài héc-ta lên hơn 30ha. Tuy nhiên, nguồn cung hiện vẫn chưa đáp ứng đủ các đơn hàng.
Thực tế cho thấy, chương trình OCOP không chỉ giúp nâng tầm nông sản mà còn thúc đẩy đổi mới phương thức tổ chức sản xuất tại vùng cao. Để phát triển bền vững, các địa phương cần tiếp tục nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm, xây dựng thương hiệu, đẩy mạnh xúc tiến thương mại và tăng cường liên kết giữa người dân, HTX với doanh nghiệp.
Khai thác hiệu quả lợi thế bản địa sẽ giúp sản phẩm OCOP mang đậm bản sắc vùng cao, đồng thời tạo việc làm, tăng thu nhập và cải thiện đời sống người dân, góp phần thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển.
Trần Yên (tổng hợp)
