Vì sao địa chỉ nhà tại Việt Nam lại rối rắm như mê cung?

Tình trạng số nhà lộn xộn tại các thành phố lớn không chỉ gây khó khăn cho việc giao hàng mà còn là rào cản lớn đối với các dịch vụ công khẩn cấp.

tầng pháp lý địa chỉ là nền tảng quản lý con người

Tại nhiều khu đô thị mới, việc tìm đúng một căn nhà đôi khi trở thành bài toán đố ngay cả với cư dân lâu năm. Những con đường trùng tên hoặc cách đánh số nhà tự phát trong các dự án bất động sản đã tạo ra những vùng trắng về định vị thực tế. Thay vì dựa vào biển số nhà, người dân phải dùng các mốc nhận diện cảm tính như quán cà phê hay sân bóng, cho thấy sự thiếu hụt nghiêm trọng trong nền tảng quản trị đô thị hiện đại.

Giới chuyên gia luật nhấn mạnh rằng địa chỉ nhà chính là hạ tầng pháp lý xác định một cá nhân trong không gian sống. Mọi giao dịch dân sự, hồ sơ tố tụng hay các cuộc gọi cứu hộ khẩn cấp đều khởi đầu từ một địa chỉ chính xác. Một sự sai sót nhỏ trong việc xác định vị trí có thể dẫn đến thiệt hại lớn về tài sản và tính mạng khi xe chữa cháy hoặc cứu thương không thể tiếp cận hiện trường kịp thời do lạc đường hoặc nhầm lẫn giữa các khu dân cư.

Sự bất cập này phản ánh một thực trạng là lâu nay chúng ta chỉ coi trọng phần “cứng” như cầu đường, điện nước mà quên đi phần “mềm” là tính pháp lý của địa chỉ. Khi mỗi dự án nhà ở là một cách đánh số riêng biệt, sự chắp vá về mặt dữ liệu đã làm gia tăng chi phí xã hội. Doanh nghiệp mất thời gian giao nhận, còn nhà nước tốn kém nguồn lực để xác minh nhân thân và tài sản trong các thủ tục hành chính phức tạp.

Hạ tầng pháp lý địa chỉ cần được số hóa và kết nối thực tế

Chủ trương xây dựng đô thị thông minh sẽ khó thành công nếu dữ liệu nền tảng nhất là địa chỉ vẫn còn sai lệch. Địa chỉ phải là một định danh số thống nhất được chia sẻ giữa các cơ quan thuế, công an và y tế. Khi dữ liệu bản đồ số không trùng khớp với số nhà ngoài đời thực, người dân sẽ rơi vào vòng lặp chứng minh quyền sở hữu chính ngôi nhà của mình, gây tắc nghẽn trong quá trình chuyển đổi số quốc gia.

Việc chỉnh sửa “mê cung” địa chỉ không nên chỉ thực hiện bằng cách thay đổi biển số nhà một cách cơ học, gây phiền hà cho dân. Cần một đầu mối quản lý tập trung để chuẩn hóa toàn bộ dữ liệu địa bàn, xử lý triệt để các dự án đã bàn giao nhưng chưa có tên đường chính thức. Chính quyền phải đóng vai trò chủ đạo trong việc điều phối giữa chủ đầu tư và cơ quan quản lý chuyên ngành để đảm bảo tính liên thông và đồng bộ của dữ liệu cư trú.

Trách nhiệm của các chủ đầu tư dự án cũng cần được quy định rõ ràng bằng chế tài cụ thể trong quá trình nghiệm thu. Họ có nghĩa vụ cung cấp một không gian sống có địa chỉ rõ ràng như một phần của sản phẩm bất động sản. Khi địa chỉ nhà thực sự trở thành một hạ tầng pháp lý vững chắc, năng lực quản trị đô thị sẽ được nâng cao, giúp người lạ cũng có thể tìm được nhà và các dịch vụ công có thể tìm đúng đối tượng cần phục vụ.

TrầnThu (tổng hơp)