Một nghiên cứu của Đại học Aalto, Phần Lan cho thấy các bộ dữ liệu dân số toàn cầu có thể đã đánh giá thấp dân số nông thôn trong nhiều thập kỷ.
- Sáu cựu chiến binh hầu tòa phúc thẩm lần ba sau 11 năm kêu oan
- Tòa án Quân sự Trung ương xét phúc thẩm vụ Hậu ‘pháo’ và 414 nhà đầu tư
- Mỹ và Iran nhất trí tạm dừng tấn công, chuẩn bị đàm phán tại Qatar
Con số 8,2 tỷ người vẫn được dùng để mô tả dân số Trái đất từ trước đến nay. Nhóm nghiên cứu do nhà nghiên cứu sau tiến sĩ Josias Láng-Ritter dẫn đầu, công bố trên tạp chí Nature Communications, phát hiện dân số nông thôn có thể đã bị thống kê thiếu từ 53% đến 84% tùy theo bộ dữ liệu.
Nhóm của Láng-Ritter không dùng số liệu điều tra dân số thông thường. Họ lấy hồ sơ di dời từ hàng trăm dự án đập thủy điện ở 35 quốc gia. Việc chi trả bồi thường cho dân di dời đòi hỏi số liệu chính xác, nên đây là nguồn dữ liệu hiếm về các vùng nông thôn.
Các nhà nghiên cứu so các hồ sơ đó với ảnh vệ tinh và phân tích không gian. Họ kiểm tra độ chính xác của năm bộ dữ liệu dân số được dùng rộng rãi: WorldPop, LandScan, GRUMP, GWP và GHS-POP. Kết quả: các cộng đồng vùng sâu vùng xa đông dân hơn nhiều so với con số chính thức.
Lý do không khó hiểu. Nhiều quốc gia đang phát triển thiếu nguồn lực để làm điều tra dân số toàn diện. Vùng sâu vùng xa, khó tiếp cận, càng khó ghi nhận chính xác.
Không phải ai cũng đồng tình với mức độ sai lệch này. Một số nhà nghiên cứu cho rằng việc thống kê thiếu dân số nông thôn là có thật, nhưng ý tưởng Trái đất có thể chứa thêm nhiều tỷ người sẽ mâu thuẫn với hàng thập kỷ nghiên cứu nhân khẩu học và nhiều bộ dữ liệu độc lập khác.
Câu hỏi còn để ngỏ. Dân số thực tế cao hơn một chút, hay cao hơn đáng kể, nghiên cứu vẫn chỉ ra một điều: các cộng đồng xa xôi nhất thế giới có thể đang bị bỏ sót trong thống kê chính thức nhiều hơn người ta vẫn nghĩ.
Vũ Hiếu (tổng hợp)
