khuyến nghị trẻ 5-17 tuổi vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày, nhưng nhiều nghiên cứu cho thấy không gian sống chỉ tạo điều kiện, còn thói quen vận động của trẻ vẫn bắt đầu từ gia đình
- Nữ sinh 14 tuổi liệt mặt sau một đêm ngủ điều hòa
- Mưa tiếp diễn, nguy cơ lũ quét vẫn ở mức cao
- Âm nhạc cổ điển trong hành trình kiến tạo đô thị sáng tạo
Theo hướng dẫn của WHO, trẻ em và thanh thiếu niên nên duy trì trung bình 60 phút vận động cường độ vừa đến mạnh mỗi ngày. Ít nhất ba buổi mỗi tuần, trẻ cũng cần các hoạt động giúp tăng cường cơ và xương. Khuyến nghị này được nhiều quốc gia tham khảo khi xây dựng tiêu chuẩn hoạt động thể chất cho trẻ.
Với các gia đình đô thị, bài toán không đơn giản nằm ở việc biết con cần vận động bao nhiêu. Lịch học dày, không gian vui chơi hạn chế và thời gian sử dụng thiết bị điện tử khiến 60 phút vận động mỗi ngày khó trở thành thói quen.
Nghiên cứu FAMIPASS thực hiện tại Cộng hòa Czech trong hai năm 2022-2023 trên 502 gia đình cho thấy mức vận động của trẻ chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, trong đó có chỉ số khối cơ thể, trình độ học vấn của cha mẹ và cách trẻ di chuyển hằng ngày.
Đáng chú ý, việc tự đi bộ hoặc đạp xe đến trường giúp trẻ có thêm hoạt động thể chất ngay trước giờ học. Chi tiết này cho thấy một lựa chọn tưởng nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày cũng có thể tạo khác biệt.
Không gian thuận tiện chỉ là điều kiện cần
Các nghiên cứu gần đây cũng đặt lại kỳ vọng vào những khu dân cư được thiết kế theo hướng “đi bộ được”. Một nghiên cứu công bố năm 2025 cho thấy trẻ học tại khu vực có mức độ thuận tiện cho việc đi bộ cao có xác suất tự đi bộ đến trường cao gấp 3,63 lần so với trẻ ở khu vực kém thuận tiện.
Tuy nhiên, lợi thế này không phải lúc nào cũng được duy trì. Khi mật độ giao thông tăng, sự thuận tiện của môi trường đi bộ có thể bị giảm đáng kể. Một phân tích khác năm 2025 còn cho rằng những khu vực thuận tiện di chuyển nhưng đông đúc và nhiều phương tiện có thể làm giảm thời gian trẻ chơi tự do ngoài trời.
Ở Việt Nam, bà Lê Tuệ Minh, Tổng giám đốc Tập đoàn Đầu tư giáo dục Innochain, Chủ tịch Edison Schools, cho rằng khi trường học nằm trong không gian sống, trẻ có thể giảm thời gian di chuyển và có thêm thời gian cho hoạt động thể chất, khám phá thiên nhiên, hoạt động cộng đồng và gia đình.
Nhìn từ những kết quả này, sống gần trường học hay công viên vẫn chưa đủ để trẻ vận động nhiều hơn. Không gian thuận tiện chỉ mở ra cơ hội; cách gia đình tổ chức sinh hoạt mới quyết định cơ hội ấy có được sử dụng hay không.
Một nghiên cứu khác về thanh thiếu niên cũng cho thấy môi trường vận động trong gia đình có vai trò nền tảng, ảnh hưởng đến sự tự tin và khả năng duy trì việc tập luyện của trẻ. Vì vậy, thay vì chỉ chờ vào quy hoạch hay sân chơi bên ngoài, cha mẹ có thể bắt đầu từ những việc gần gũi như khuyến khích con đi bộ, đạp xe, chơi ngoài trời và hạn chế thời gian ngồi trước màn hình.
Sau cùng, 60 phút vận động mỗi ngày không nhất thiết bắt đầu từ một sân chơi lớn. Đôi khi, điều đó bắt đầu từ lựa chọn của gia đình ngay trước cánh cửa nhà.
Nguyễn Mùi (tổng hợp)
