Cân bằng giới tính khi sinh được Việt Nam ưu tiên, với định hướng tăng hỗ trợ và áp dụng chế tài mạnh tới năm 2035.
- Từ 15/12: Hàng loạt vi phạm cư trú, tạm trú bị phạt tới 12 triệu đồng – Người dân cần đặc biệt lưu ý
- Mỹ tạm đình chỉ một phần lệnh trừng phạt với tập đoàn dầu khí Lukoil của Nga
Các số liệu thống kê cho thấy tỷ lệ bé trai luôn vượt chuẩn sinh học tự nhiên. Năm 2024, tỷ số giới tính khi sinh đạt 111,4 bé trai/100 bé gái, cao hơn nhiều so với mức sinh học 104-106. Giáo sư Nguyễn Đình Cử cho biết sau 7 năm (2017-2024), Việt Nam chỉ giảm được 0,7 điểm phần trăm, chứng tỏ tốc độ điều chỉnh rất chậm và thách thức lớn trong việc đạt mục tiêu đề ra.
Để đạt mục tiêu năm 2030, cơ quan quản lý dự kiến sử dụng song song chế tài mạnh và hỗ trợ kinh tế. Dự thảo Luật Dân số đề xuất tước chứng chỉ hành nghề với bác sĩ cố ý tiết lộ giới tính thai nhi, đồng thời tăng mức phạt lựa chọn giới tính từ 30 triệu lên 100 triệu đồng.
Cân bằng giới tính khi sinh và sự chênh lệch theo vùng miền
Mất cân bằng giới tính không diễn ra đồng đều. Đồng bằng sông Hồng được đánh giá là vùng nghiêm trọng nhất khi 10/11 tỉnh có tỷ lệ bé trai vượt 110. Bắc Ninh, Vĩnh Phúc và Hà Nội đều ghi nhận mức trên 118, phản ánh xu hướng lựa chọn giới tính trước sinh đang diễn ra mạnh. Ngược lại, khu vực phía Nam duy trì tỷ lệ ổn định hơn, dao động 105-108.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ tư tưởng trọng nam khinh nữ, ảnh hưởng bởi văn hóa Nho giáo kéo dài hàng thế kỷ. Trong bối cảnh mức sinh giảm sâu xuống 1,91 con/phụ nữ, áp lực phải có con trai khiến nhiều gia đình can thiệp y khoa để chọn giới tính thai nhi. Việc lạm dụng siêu âm, xét nghiệm gen dẫn tới gia tăng nạo phá thai vì giới tính, góp phần đẩy tỷ lệ bé trai tiếp tục cao.
Chính sách mới để tiến tới cân bằng giới tính khi sinh
Để đạt mục tiêu năm 2030, cơ quan quản lý dự kiến sử dụng song song chế tài mạnh và hỗ trợ kinh tế. Dự thảo Luật Dân số đề xuất tước chứng chỉ hành nghề với bác sĩ cố ý tiết lộ giới tính thai nhi, đồng thời tăng mức phạt lựa chọn giới tính từ 30 triệu lên 100 triệu đồng.
Bên cạnh xử phạt, chính sách hỗ trợ gia đình sinh con gái cũng được chú trọng. Các địa phương như Hải Phòng, Hậu Giang, Bạc Liêu đã triển khai hỗ trợ tài chính cho hộ sinh hai con gái và ghi nhận tác động tích cực bước đầu. Giải pháp này được đề xuất nhân rộng trên phạm vi quốc gia, nhất là tại vùng nông thôn và nhóm dễ tổn thương.
Theo chuyên gia Mai Xuân Phương, để giảm lệch giới tính bền vững, cần ba trụ cột: khung pháp lý nghiêm minh, giám sát y tế chặt chẽ và truyền thông mạnh mẽ nhằm thay đổi nhận thức xã hội về giá trị của trẻ em gái. Ông nhấn mạnh chỉ khi pháp luật, truyền thông và nhận thức gia đình đồng hành thì tình trạng mất cân bằng mới có thể được cải thiện triệt để.
Chính sách hỗ trợ kinh tế được xem là công cụ quan trọng, giúp giảm tình trạng lựa chọn giới tính do áp lực xã hội và tài chính. Với nguồn lực lớn, cùng các mô hình địa phương đã thành cô
Theo: VnExpress
