Nhiều chợ truyền thống tại TP.HCM và Hà Nội thưa khách, trong khi doanh số bán hàng trực tuyến tăng mạnh. Tuy nhiên, sự thay đổi trong hành vi mua sắm còn đến từ nhiều yếu tố.
- Cháy chung cư ở Hà Nội, cư dân hoảng hốt sơ tán lúc sáng sớm
- Khu công nghiệp Hải Phòng bước vào cuộc đua về tiêu chuẩn xanh
- Hegseth xác nhận cắt giảm 20% tướng lĩnh, đô đốc Mỹ
Tại TP.HCM, các chợ thời trang như An Đông, Tân Bình không còn cảnh khách mua sỉ tấp nập như trước. Nhiều quầy hàng giảm giá, thanh lý nhưng vẫn vắng người mua. Một số tiểu thương đóng cửa sớm, sang nhượng sạp hoặc tạm ngừng kinh doanh do doanh thu không đủ trang trải chi phí.
Tình trạng này cũng xuất hiện tại các chợ dân sinh. Theo Ban Quản lý chợ Phạm Văn Hai, sức mua giảm khoảng 70% so với giai đoạn ổn định. Tại chợ Thủ Đức, trong 936 ki ốt, quầy sạp theo thiết kế, chỉ khoảng 600 điểm còn hoạt động. Chợ Bến Thành cũng ghi nhận lượng khách giảm 25 – 30% so với vài năm trước. Dù vẫn có khách tham quan, số người thực sự mua hàng giảm đáng kể. Tại Hà Nội, nhiều ki ốt ở các chợ lâu đời đóng cửa, treo biển cho thuê nhưng khó tìm người kinh doanh mới.
Trái ngược với tình hình trên, mua sắm trực tuyến tiếp tục tăng trưởng. Theo dữ liệu Metric, trong 6 tháng đầu năm 2026, doanh số trên bốn sàn Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt 291.600 tỉ đồng, tăng 44,11% so với cùng kỳ năm trước. Doanh số quý 3/2026 được dự báo đạt khoảng 146.300 tỉ đồng.
Theo ông Đỗ Duy Thanh, Giám đốc Công ty Tư vấn FnB Director, thương mại điện tử là một trong những nguyên nhân khiến chợ truyền thống giảm khách, nhưng không phải yếu tố duy nhất. Người tiêu dùng hiện có nhiều lựa chọn, từ chợ, siêu thị, cửa hàng tiện lợi đến các nền tảng trực tuyến.
Báo cáo thị trường nội địa năm 2025 của Bộ Công thương cho thấy bán lẻ truyền thống vẫn chiếm khoảng 70% doanh thu bán lẻ hàng hóa, trong khi thương mại điện tử chiếm khoảng 12% tổng doanh thu bán lẻ hàng hóa và dịch vụ. Cả nước có khoảng 8.274 chợ truyền thống.
Nhiều yếu tố làm thay đổi thói quen mua sắm
Ông Nguyễn Phúc Khoa, Phó chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, cho rằng thương mại điện tử tăng trưởng không có nghĩa mọi ngành hàng đều chuyển sang bán trực tuyến. Thời trang, làm đẹp và đồ gia dụng có lợi thế trên mạng, trong khi thực phẩm tươi sống vẫn phù hợp với hình thức mua bán trực tiếp.
Theo ông Đỗ Duy Thanh, nhiều chợ truyền thống đang giảm sức cạnh tranh do hạn chế về cơ sở vật chất, vệ sinh môi trường, bãi đỗ xe và cách niêm yết giá. Trong khi đó, siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi có lợi thế về thời gian phục vụ, cách sắp xếp hàng hóa, thanh toán nhanh và giá cả rõ ràng.
Thói quen mua sắm của giới trẻ và dân văn phòng cũng thay đổi. Một bộ phận người tiêu dùng sẵn sàng trả thêm phí giao hàng để tiết kiệm thời gian. Lo ngại về an toàn thực phẩm khiến nhiều người quan tâm hơn đến nguồn gốc hàng hóa và quy trình kiểm soát chất lượng. Bên cạnh đó, chi phí thuê sạp, thuế, phí quản lý và điều kiện kinh doanh cũng tạo áp lực cho tiểu thương.
Thực tế, người tiêu dùng ngày càng kết hợp nhiều kênh mua sắm. Họ có thể đặt thực phẩm đóng gói, gia vị qua ứng dụng nhưng vẫn đến chợ hoặc siêu thị để trực tiếp lựa chọn thực phẩm tươi sống Thương mại điện tử cũng chịu áp lực từ chi phí vận chuyển, nhiên liệu, quảng cáo, phí nền tảng và đóng gói. Khi các khoản chi này tăng, người bán phải cân nhắc giảm lợi nhuận, tăng giá hoặc điều chỉnh khuyến mãi. Với đơn hàng nhỏ, giá trị thấp hoặc giao xa, mua trực tiếp đôi khi tiết kiệm hơn.
Cuộc cạnh tranh giữa chợ truyền thống và chợ mạng vì thế không chỉ nằm ở sự tiện lợi. Tổng chi phí, chất lượng sản phẩm, thời gian nhận hàng và chính sách đổi trả đều ảnh hưởng đến quyết định mua sắm. Chợ truyền thống vẫn có cơ hội giữ khách nếu cải thiện điều kiện kinh doanh, minh bạch giá cả và bảo đảm chất lượng hàng hóa. Khi chi phí bán hàng trực tuyến tăng, những điểm bán trực tiếp có vị trí thuận tiện và dịch vụ tốt vẫn có thể duy trì sức hút.
Ninh Lý (tổng hợp)
