Dự thảo luật đề xuất bỏ thời hạn ủy quyền nhận lương hưu 12 tháng, cho phép người lao động tự tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung và yêu cầu bồi thường khi chậm giải quyết hồ sơ gây thiệt hại.
- Cháy chung cư ở Hà Nội, cư dân hoảng hốt sơ tán lúc sáng sớm
- Khu công nghiệp Hải Phòng bước vào cuộc đua về tiêu chuẩn xanh
- Hegseth xác nhận cắt giảm 20% tướng lĩnh, đô đốc Mỹ
Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đang thẩm tra dự án luật do Bộ Nội vụ chủ trì soạn thảo, với nhiều nội dung hướng đến tháo gỡ vướng mắc trong quá trình thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH). Theo số liệu được công bố, cả nước có hơn 22,6 triệu người tham gia BHXH và khoảng 3,4 triệu người hưởng lương hưu, trợ cấp. Trong đó, nhiều người cao tuổi gặp khó khăn khi trực tiếp thực hiện các thủ tục hành chính.
Dự thảo đề xuất cho phép người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện các thủ tục liên quan theo quy định của pháp luật dân sự, thay vì giới hạn thời hạn tối đa 12 tháng như hiện nay. Việc chi trả cũng được đề xuất mở rộng theo hướng thông qua tài khoản của người thụ hưởng, không giới hạn tại ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam.
Đối với mức hưởng, dự luật bổ sung quy định chuyển tiếp: người tham gia BHXH trước ngày luật sửa đổi có hiệu lực, có thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 20 năm trở lên, sẽ được hưởng mức lương hưu hằng tháng thấp nhất bằng mức tham chiếu tại thời điểm giải quyết chế độ.
Một nội dung khác liên quan đến bảo hiểm hưu trí bổ sung. Dự thảo đề xuất cho phép người lao động tự nguyện tham gia trực tiếp, không bắt buộc thông qua người sử dụng lao động. Quy định này nhằm tạo điều kiện để người lao động tiếp tục đóng góp khi nghỉ việc hoặc khi doanh nghiệp không tham gia chương trình.
Tuy nhiên, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị giữ nguyên quy định hiện hành do chưa có đủ thông tin và đánh giá tác động. Cơ quan thẩm tra lo ngại chính sách có thể bị lợi dụng để huy động vốn, né tránh nghĩa vụ thuế hoặc thiếu minh bạch trong kê khai tài sản, thu nhập.
Theo thống kê, hệ thống hưu trí bổ sung hiện có hơn 28.500 người tham gia, tổng giá trị tài sản gần 2.300 tỷ đồng. Dự luật cũng đề xuất chuyển sang cấp sổ BHXH điện tử là hình thức chính thức, chỉ cấp bản giấy khi người tham gia có nhu cầu. Sổ điện tử có thể được sử dụng để giải quyết các chế độ liên quan, góp phần giảm chi phí in ấn và đơn giản hóa thủ tục.
Bên cạnh đó, trách nhiệm của người sử dụng lao động và cơ quan BHXH được quy định chặt chẽ hơn. Người sử dụng lao động phải nộp hồ sơ đúng hạn; nếu nộp muộn phải giải trình bằng văn bản. Trường hợp chậm nộp hồ sơ gây thiệt hại đến quyền lợi hợp pháp của người hưởng, đơn vị phải bồi thường, trừ trường hợp lỗi thuộc về người thụ hưởng.
Tương tự, cơ quan BHXH nếu giải quyết chế độ quá thời hạn, gây thiệt hại cho người hưởng, cũng phải bồi thường theo quy định pháp luật, trừ trường hợp do lỗi của người thụ hưởng. Cả nước hiện có hơn 20 triệu người tham gia BHXH bắt buộc và gần 2,6 triệu người tham gia BHXH tự nguyện. Những đề xuất sửa đổi được kỳ vọng góp phần bảo đảm quyền lợi người lao động, nâng cao trách nhiệm của các bên và tăng tính thuận tiện trong thực hiện chính sách an sinh xã hội.
Nghĩa Nguyễn (tổng hợp)
