Bầu cử giữa kỳ tại Mỹ bắt đầu với hàng loạt ghế quốc hội được bầu lại, trong bối cảnh kết quả có thể thay đổi quyền lực và ảnh hưởng đến hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump.
- Nam sinh lớp 10 bị nhóm 10 người đưa đến nơi khuất camera hành hung
- Bà Trương Mỹ Lan bồi thường hơn 7.463 tỷ đồng trong vụ án liên quan SCB
- Ông Trump nói chỉ xin mượn chuyên cơ, Qatar quyết định tặng luôn
Ngày 3/11 (18h cùng ngày, giờ Hà Nội) tại các bang New York, Connecticut, New Jersey, Virginia và một số khu vực thuộc Indiana, Kentucky. Trước ngày 3/11, hơn 57 triệu công dân Mỹ đã tham gia bỏ phiếu sớm. Các điểm bỏ phiếu dự kiến đóng cửa trong khoảng từ 18h ngày 3/11 đến 1h ngày 4/11, trong đó một số khu vực thuộc bang Alaska là nơi kết thúc muộn nhất.
Trong cuộc bầu cử lần này, toàn bộ 435 ghế tại Hạ viện và 35 trong tổng số 100 ghế tại Thượng viện sẽ được bầu lại. Ngoài ra, chức vụ thống đốc tại 36 bang cũng nằm trong danh sách bầu cử. Đảng Dân chủ cần giành thêm 3 ghế tại Hạ viện và 4 ghế tại Thượng viện để giành quyền kiểm soát cả hai viện từ đảng Cộng hòa.
Kết quả bầu cử có thể thay đổi cán cân quyền lực tại Mỹ
Nếu đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát Hạ viện, đảng Dân chủ có thể ngăn cản chương trình lập pháp của Tổng thống Donald Trump, đồng thời tiến hành các cuộc điều tra trên diện rộng đối với chính quyền của ông. Trong trường hợp mất đa số tại Thượng viện, khả năng bổ nhiệm thẩm phán Tòa án Tối cao và các quan chức cấp cao của lãnh đạo Mỹ cũng sẽ bị ảnh hưởng.
Vì vậy, cuộc bầu cử giữa kỳ được xem là phép thử quan trọng đối với quyền lực của ông Trump trong hai năm còn lại của nhiệm kỳ. Đây cũng là cơ hội để cử tri đánh giá chính quyền đương nhiệm, khi sự bất bình về chi phí sinh hoạt gia tăng và cuộc chiến với Iran đang tác động tiêu cực đến sự ủng hộ dành cho đảng Cộng hòa.
Trở lại Nhà Trắng vào năm ngoái với cam kết kéo giảm giá cả, ông Trump hiện phải đối mặt với áp lực từ lạm phát, chính sách thuế quan và giá nhiên liệu tăng cao do xung đột tại Trung Đông. Những yếu tố này khiến đời sống của người dân Mỹ thêm khó khăn. Theo BBC, tỷ lệ ủng hộ ông Trump đã xuống mức thấp trong những tháng gần đây. Các cuộc thăm dò cuối cùng trước ngày bầu cử ghi nhận tỷ lệ này ở khoảng 38%.
Dự báo cuối cùng của Decision Desk HQ, đối tác thăm dò của báo Hill và kênh NewsNation, cho rằng đảng Dân chủ có thể giành 241 ghế tại Hạ viện, trong khi đảng Cộng hòa đạt 194 ghế. Tại Thượng viện, phe Dân chủ được dự báo chiếm đa số với tỷ lệ sít sao 52/48. Tại vùng ngoại ô thành phố Atlanta, bang Georgia, bà Jane Callum, 77 tuổi, giáo viên đã nghỉ hưu, tham gia vận động cho thượng nghị sĩ Jon Ossoff thuộc đảng Dân chủ.
“Tôi thực sự cảm thấy có nghĩa vụ phải làm mọi điều có thể để thay đổi hướng đi hiện tại của đất nước”, bà chia sẻ với hãng thông tấn AFP. Tuy nhiên, AFP lưu ý các cuộc thăm dò có thể chưa phản ánh đầy đủ mức độ ủng hộ thực tế dành cho một đảng. Phe Cộng hòa vẫn kỳ vọng lực lượng cử tri của mình sẽ tham gia bỏ phiếu đông đảo trong ngày bầu cử.
Một vấn đề khác thu hút sự chú ý là liệu đảng Cộng hòa có chấp nhận kết quả nếu thất bại hay không. Ông Trump từng tìm cách đảo ngược kết quả thua cuộc trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020. Gần đây, ông nhiều lần cáo buộc có gian lận cử tri trên diện rộng và chỉ trích đảng Dân chủ gian lận, nhưng không đưa ra bằng chứng.
Dù vậy, Tổng thống Mỹ cũng phát tín hiệu sẽ đối đầu với đảng Dân chủ nếu phe Cộng hòa để mất quyền kiểm soát Quốc hội. “Nếu điều đó xảy ra, tôi đoán mình sẽ trở thành Ngài Phủ quyết. Tôi sẽ không để các dự luật của họ được thông qua”, ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn công bố ngày 1/11. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ cũng để ngỏ khả năng cuối cùng đạt được thỏa thuận với phe Dân chủ.
Nguyễn Nhàn (tổng hợp)
